Құқық негіздері пәніндегі балама технология туралы мақала

Альтернативті технология – бұл педагогикалық процестің дәстүрлі қалыптасқан негіздерінен бас тарту, сондай-ақ ұйымдастырушылық, мазмұнды және әдістемелік принциптердің орнына альтернативті принциптерді ұстану.

Егер де дәстүрлі оқытуда педагог авторитарлы стильді ұстанатын болса, альтернативті технологияларды қолдану арқылы сабақ беруде мұғалім бостандық тәрбиесін ұстанады. Ол В. Ратке, Я.А. Коменский, Ж.Ж.Руссо және т.б. жаңа уақытқа Л. Толстой, М. Монтессори, А. Нейлл, К. Венцтель, Ж.Ж. Руссо, Я. Корчак, П. Каптерев, П. Блонский.

Дәстүрлі оқыту жүйесінің тағы бір альтернативасын мысалға келтіретін болсақ, оның басқарушы-административтілігінің, авторитарлығының орнына сыйластық, тең құқылық және балаға деген сүйіспеншілікке негізделген ізгіліктік және демократиялық технологиялар қолданылады.

Френе Селестен (1896-1966) – көрнекті француз педагогы және ойшылы.

XXI ғасырдың басында жаңа тәрбие беру қозғалысына қатысып, эксперименталды бастауыш ауыл мектебінде альтернативті технологияны қолданысқа енгізді ол -еңбек бостандығы технологиясы.

Френе мектебінде:

- оқыту жоқ, оның орнына мәселені шешу, эксперименттер жасау, талдау, салыстыру;

- үй жұмысы жоқ, бірақ әрқашанда мектепте, үйде, көшеде сұрақтар қойылып отырады.

- үзілістен үзіліске дейін болатын сабақтар жоқ;

- бағалар жоқ, бірақ жеке жетістіктері мұғалімдермен оқушылардың өзара бағалаулары арқылы бағаланады;

бағдарламалар жоқ, бірақ топтық және жеке жоспарлар бар;

- дәстүрлі мұғалім жоқ, бірақ мұғалім мен оқушылардың жобалаған жалпы іс әрекетті ұйымдастырудың формалары үйретеді;

педагог ешкімді тәрбиелемейді, дамытпайды тек қана жалпы мәселелерді шешуге

- қатысады;

- сынып жоқ, бірақ бала-ересек ұйымы бар;

- ережелер жоқ, сыныпты топ нормалары басқарады.

Жеке тұлғаға бағдарланған оқыту технологиясының мәні.

Білім беру жүйесінің дамуының стратегиялық бағытын анықтау бүкіл әлемдік қауымдастықты алаңдатып отырғаны анық. Американдық педагог Филлип С. Шлехтидің «XXI ғасырға арналған мектеп. Білім беруді қайта құрудың басымдықтары (приоритеты)» атты кітабында көптеген бизнесмендерге, жұмыс берушілерге, мектеп функционерлеріне жасалған сауалнамаға сілтеме жасай отырып «Сізге мектептен не қажет?» деген сұраққа «Бізге өз бетінше оқып-үйрене алатын адам керек деген» бір ғана жауап алғанын атап көрсетеді. Бұл түсінікті де, егер оқушы қалай оқып-үйрену керек екенін білсе, мақсатына жетуге қабілетті болса, егер ол кітаппен жұмыс істеп, мұғалімнен білім алып, қандай да бір проблеманы шешу үшін өзіне қажетті ақпаратты іздеп тауып, оны пайдалана алса, осы проблемаларды шешу үшін әралуан ақпарат көздерін пайдалана алса, онда оған өзінің кәсіби деңгейін жоғарылату, қайта мамандану, кез-келген қосымша білім алу оңай болар еді, - ал өмірде дәл осы айтылғандар керек. Әрине, мұның бәрі оқушыларды жазуға, сызуға, әртүрлі пәндер бойынша белгілі бір білімдер жиынтығын меңгеруге үйретуден әлдеқайда қиынырақ.

Қазіргі таңдағы және болашақтағы жұмыс берушіге:

өз бетінше ойлай алатын және әртүрлі мәселелерді шеше алатын (яғни, алған білімдерін мәселелерді шешу үшін пайдалана алатын);

критикалық және шығармашылық ойлау қабілеті бар;

гуманитарлық білімдерді тереңінен түсінуге негізделген бай сөздік қоры бар қызметкерлер қажет.

Сонымен, постиндустриалды қоғамға объективті өзін-өзі бағалау негізінде өзін-өзі жүзеге асыруға қабілетті, өз бетінше ойлай алатын адамдар қажет. Жоғарыда айтылғандарды ескеретін қайта құру жұмыстарын жүргізу қажет. Яғни, оқытуды жеке тұлғаға бағдарланған оқыту арқылы жүргізу қажет, өйткені орта оқушыға, білімдерді, іскерліктерді және дағдыларды меңгеріп, қайта жаңғыртуға бағдарланған оқыту қалыптасқан жағдайдың талаптарына жауап бере алмайды.