Құрлық сулары мен өзендер туралы 7-сынып жоспары

Сабақтың тақырыбы: Құрлық сулары. Өзендер

Сабақтың мақсаты: 1. Құрлық суларының түрлері туралы оқушылардың білімдерін қалыптастыру, ерекшеліктерімен таныстыру.

2. Ой-өрісін, есте сақтау қабілетін дамыту, өз ойларын жеткізе білуге, қорытынды жасау арқылы алған білімдерін іс жүзінде қолдана білуге дағдыландыру.

3. Оқушыларға эстетикалық, экологиялық тәрбие беру.

Сабақтың түрі: аралас сабақ

Пайдаланған технология: СТО, А-КТ

Әдіс-тәсілдер: постер құрастыру, кластер, географиялық диктант, «Топтастыру» стратегиясы,«Дұрыс-бұрыс»,«Қалпақтар ойы» ойындары, филворд, сәйкестендіру.

Сабақтың көрнекілігі: д.ж.ф.к., интербелсенді тақта, кескін карта, смайлдар, филворд, бағалау парағы, сәйкестендіру тесті, А-3, қалпақтар, слайдтар, бейне ролик «Қазақстанның ғажайып табиғаты»

Сабақтың барысы:

Ұйымдастыру кезеңі

«Көңіл күй қоржыны» смайлдары арқылы оқушылардың көңіл күйін білу, сыныптың жағымды эмоциялық ахуалын қалыптастыру

Үй тапсырмасын тексеру

1-тапсырма Топпен жұмыс

І топ – «Мұхиттар мен теңіздердің адам өміріндегі маңызы»

ІІ топ – « Мұхитты қорғау» тақырыптарына постер құрастыру

Топтар бірін-бірі бағалайды.Бағалау парағын толтыру.

2-тапсырма «Зейінділер байқауы» - географиялық диктант

Жер бетіндегі су Жердің су қабығын .../гидросфераны/ құрайды.

Гидросфераның бүкіл аумағының 97%-ға жуығы ... /мұхиттар мен теңіздердің / тұзды суы.

Судың мұхиттан құрлыққа және құрлықтан мұхитқа үздіксіз ауысу процесін ... /дүниежүзілік су айналымы/ деп атайды.

Дүниежүзілік мұхит ... /4/ бөліктен тұрады.

«Жылу қорының жинаушысы» деп ... /мұхитты/ атайды.

Су астындағы өте қатты жер сілкінуден немесе жанартаудың атқылауынан туатын толқындарды ... /цунами/ деп атайды.

Бүкіл Жер шары бойынша аса ірі ағыстардың бірі. Оның пайда болуы экватор маңында тұрақты соғатын шығыс желдермен байланысты. /Гольфстрим/

Өз-өзін бағалау. Бағалау парағын толтыру.

Жаңа материалды меңгерту

«Гидросфераның негізгі компоненттері» - кластер құрастыру

Ішкі белгілеріне қарай топқа бөлу.

Сабақтың тақырыбы, мақсатымен таныстыру.

Құрлық суларына өзендер мен көлдер, мұздықтар мен батпақтар, жер асты сулары, жасанды су көздері жатады /слайд1/

Өзендер. - Өзен дегеніміз не? Жер бетінде өзен көп. Олардың бірі жазықты бойлай кең жайылып, баяу ағады, бұл жазық өзені. /слайд2/. Екінші бірі тастан-тасқа соғылып буырқанып, көбік шашып жатады, бұл тау өзені. /слайд3/

Ал біздің Шегелек өзені қандай өзен?

Өзен бөліктері

Биік таулы жерлерде өзен басын қар мен мұздықтардың шетінен, еріген судан алады.

Өзеннің ағып шығатын жері - бастау .

Өзен жер бетінің еңістігіне сәйкес ылдиға қарай ағады. Өзенге жолда қосылатын өзендер - саласы.

Өзеннің құяр жері - сағасы. Мысалы, Есіл өзені – Ертістің сол жақ саласы, ал Арыс – Сырдарияның оң жақ саласы.

Өзен сағасы тармаққа бөлінеді, яғни атырау пайда болады.

Кең, әрі ұзынша ойыс алқапты өзен бойлап ағады. Бұл – өзеннің аңғары.

Аңғардың өзен тасығанда су басатын бөлігі - жайылма.

Өзен ағысы ұзына бойымен алып қарағанда шамамен 3 бөлікке бөлінеді : жоғарғы, орта, төменгі ағысы.

Өзен барлық салаларымен бірігіп өзен жүйесін құрайды.

Өзенге және оның салаларына су ағып келетін жердің бәрі өзен алабына жатады.

Өзен ағысының бағыты мен сипатына жер бедерінің әсері.

Өзен ағысының бағыты мен жылдамдығы сол өзен ағып өтетін жер бедеріне байланысты. / оқұлықпен жұмыс 129-130 бб/

Шоңғалдар мен сарқырамалар.

Өзендердің суға молығуы және режимі.

Су тасуы – жыл сайын белгілі бір маусымда қайталанып отыратын өзендегі су мөлшерінің едәуір көбеюі.

Сабасына түсуі – өзендегі судың ең төменгі күйі.

Өзеннің режімі – өзен суы мөлшерінің жыл ешінде өзгеру ерекшелігі.

Дүние жүзі өзендері арасында алабы үлкен өзен Амазонка болып табылады. /слайд4/ Ол қай материкте орналасқан?