Құстар әлемінде балаларға арналған жинақ 3 сынып

«№6 орта мектебі» ММ

Құстар әлемінде

(жинақ)

Құрастырған: А.Н.Елдізерова

Шалқар қаласы, 2017

Түсінік хат

«Құстар әлемі» жинағы бастауыш сынып оқушыларының жасына сәйкес құрылған. Жинақтың мақсаты құстар әлемі туралы құстарға қатысты халық болжамдары, құстардың емдік қасиеттері, үй құстарының пайдасы туралы айта отырып , тілін, ой-қиялын ұштау, дүниетанымын қалыптастыру, құстар әлеміне деген қызығушылығын арттыру, өз ойларын ашық айтуға, еркін сөйлеуге дағдыландыру. Табиғаттың жаршысы- құстарды қорғауға,олар туралы . Құстар туралы ерекше, қызықты мәліметтер қамтылған. Құстарға қатысты халық болжамдары, жұмбақтар, мақал-мәтелдер, тыйым сөздер жазылған. Оқушылар өздеріне керек мәліметті ала алады. Бұл жинақ оқушылардың жас ерекшеліктері ескеріле отырып құрылған.

Әлемдегі ең әдемі құстар

Құстардың бәрі әдемі. Дегенмен, сұлулығы жөнінен ешбір құсқа дес бермеймін дейтіндері де жоқ емес. Біз мына сұлулықты көріп отырып, бірінші мына құс әдемі, екінші орын мына құста деп нөмір таққымыз келмейді. Жаратылыстың шеберлігіне еріксіз таңдай қағып, әлемдегі ең әдемі құстарды назарларыңызға ұсынамыз. Тауыс. Құстардағы көркемдіктің төресі, хас сұлулық пен тәкаппарлықтың символы. Көптеген елдер бұл құсты патшалықтың, әулиеліктің белгісі ретінде құрметтейді. Отаны Оңтүстік Азияда тауысты барыс пен жылан сияқты қауіп-қатер жақындап келе жатқанда, ескерту беретіні үшін жоғары бағалайды. Аққу. Махаббат пен сенімнің, тазалық пен кіршіксіздіктің белгісі. Аққулардың есте сақтау қабілеті өте жақсы дамыған. Сол арқылы олар өздеріне жасалған жамандық пен жақсылықты үнемі ажырата алады. Көбіне ата аққу мен ұрғашы аққу өздерінің ұрпақтары үшін бірігіп ас іздейді.

Жұмақ танаграсы. Бұл құстың екінші аты "Жеті түсті құс". Өн бойына ең әдемі түстерді жағып жаралған ерекше құс сулы ормандарда тіршілік етеді.

Мандаринка. Ең әдемі үйрек. Басқа үйректерден сыртқы сұлулығымен ғана емес, өзгеше дауысымен де ерекшеленеді. Ширақ қимылдайтын, сақ құс. Балықшы құс. Жарқын түсті, тұмсықты, шағын құс. Екінші аты "Ұшатын асыл тас". Балық аулағанды "жаны сүйетіндіктен" біз оны "балықшы құс" деп атаймыз. Ұсақ балықтардан бастап, 6 см-лік балықтарды да өте оңай аулайды. Көбіне жалғыздықты қалайтындықтан, балықшы құс көзге түсе бермейді.

Құстар туралы жұмбақтар

Салатын ұяны.

Өткiр көзi шегiр,

Бүргенiн құртар тұяғы. (Бүркiт)

Кеудесi қайқандап,

Жүредi байпандап. (Қаз)

Имек тұмсық алғыр құс. (Қаршыға)

Көк жүзiнде жылжып жай,

Керуен құрған тiзiлiп,

Iлгек-iлгек шынжырдай,

Қалмайды олар үзiлiп? (Тырна)

Сирағы ұзын,

Тырнағы ұзын.

Балықты сүзбей,

Ұстайтын шоқып,

Тұмсығы бiздей. (Тырна)

Сирағы ұқсас қамысқа,

Мойыны бар сорайған,

Денесi бар,

Алыстан

Қарақшыдай қарайған. (Көкқұтан)

Ботаға ұқсас саны бар,

Шөл даланың құмайы.

Шәлкем мiнез жануар,

Ашу қысқан ұдайы. (Түйеқұс)

Бұдыр-бұдыр балшықты,

Жинады да талшықты.

Ұқсатып қамытқа,

Үй салды жабыққа. (Қарлығаш)

Екi айыр құйрығы,

Қияқ мұрт қанаты,

Ұшқырлардың жүйрiгi. (Қарлығаш)

Әуеде бiр ноқат

тапжылмай қалқып тұр,

Әдемi бiр ырғақ

аспаннан шалқып тұр. (Бозторғай)

Қалқып тұрып аспанда,

Үн шығарып сан қилы,

Өнерiне басқанда,

Тұла бойың балқиды. (Бозторғай)

Ұзақ тектес құс,

Шiркей жеп.

Ауыл маңынан

Ұзап кетпес құс. (Қараторғай)

Үп-үшкiр таяғы,

Жылан көзiн ояды. (Дәуiт)

Шуға бөлеп жағаны,

Қанаттарын қағады,

Айдын судың түлегi,

Шабақ iлiп жүредi. (Шағала)

Тақылдатып,

Мазаны ап,

Ағаштарды тазалап,

Ормандарды емдейдi,

Зиянкестi жазалап. (Тоқылдақ)

Қызықтырар әрi

Қарай берсең табылар,

Алуан түстi бояудың,

Өн бойында бәрi бар. (Қырғауыл)

Жұдырықтай шұбар құс,

Мекенi қыр,

Жұпар дүз.

Дыбыс шықса тыпырлап,

Ұшады тез бытырап. (Шiл)

Қара жағал кiшкене,

Қанаты бар сүйрiктей.

Оған теңдес құс кәне?

Тапшы осындай жүйрiктi? (Жағалтай)

Шұнтиып қос құлағы,

Түнде көрер қырағы. (Үкi)

Күндiз сөнген шырағы,

Түнде көрер қырағы.

Тiкiрейiп айдары,

Егiн жауын қырады. (Үкi)

Түнде жортады,

Жарықта қорқады. (Жарқанат)

Қалқиып құлағы,

Күндiз бұғады.

Серуенге тек,

Түнде шығады. (Жарқанат)