Құт дарыған киелі мекен Күреңбел туралы мақала

Құт дарыған, киелі мекен, Күреңбелім

Алматы облысы Кербұлақ ауданы

Күреңбел қазақ орта мектебінің

тарих пәнінің мұғалімі

Бектемисова Миргүл Төремұратқызы

Туған елім, туған жерім — деп толғанбайтын адам баласы жоқ шығар.Осы бір аялы сөз үлкеннің де, кішінің де жүрек жарды толғанып, өз арман тілегін ойлы сөздермен жеткізуге құштар-ақ. Қияны мекендеген құс екеш құста, сайын даланы жортқан аңда, өзіне де мәлім емес жорғалаған жәндікте, мекен еткен жерін ешқашан ұмытқан емес. Сол бір мекеніне аңсары ауып, айналсоқтап әйтеуір бір келуге тырысады. Ал адам баласы ше?..Бұл адам баласы үшін ерекше сезім. Оны от тілді ақын да, ұшқыр ойлы жазушы да шебер жеткізе білсе, ал қарапайым күнделікті өмірде еш елеусіз ескермей жүрген адамныңда жүрегінде осы бір сезім селт еткізері анық.

О, алтын бесік, туған жер!Қадіріңді білмей келсем,кеше гөр, деп жырлаған ақын Қасым Аманжоловтың өлең жолдары талай жанның жүрек дірілін артық соқтырмаса, туған жерге деген сағынышын артырмаса, еш кеміткен емес. Жылда келіп үйдің шатырына ұясын салып, балапанын өргізген қарлығашта кейбір адамның тас жүректілігінен , сол бір қарлығаштың тірлігі артық па? –деп қаласың.Менің туған өлкем, алтын бесік ауылым – Күреңбел жері. Күреңбел жері таңғажайып табиғатымен тамсандырған, қойнауы тұнған -тарих. Ол сонау Жібек жолына арқау болған жол торабы, жоңғарларға тойтарыс берген баһадүрлар Жоламан мен Малайсары, Сәмен мен Дос, Жайнақ пен Бармақ, Дүйсен мен Шормақ батырлардың ел мен жері үшін төккен қаны, жан тапсырған жері. Қалмаққа қалқан болған Қалқан тауы, Бесшатырдағы тайқазақ көтерген тас, әлемге аты аңызға айналған «Айғайқұм», құланы мен бөкені жортқан, елігі мен таутекесі ойнақтаған «Алтынемел» қорығы мен Алтынемел асуы. Матай тауын мекендеген Абылай ханның немересі аға сұлтан Тезек төре. Бұл Күреңбел қазақтың атақты ғалымы, этнограф, тарихшы, Ш.Ш. Уәлихановтың сүйегі жатқан жер. Тезек төре аға сұлтан болып тұрған шағында Шоқан Тезек төренің қарындасы Айсараға үйленіп өмірінің соңғы күнд

Бұл өңірде бірнеше жыл төрелік еткен Абылайханның немересі Тезек төре. Оны тарихтан өзінің ақындығымен, шешендігімен, ел билеудегі парасаттылығымен, қайырымдылығымен, әділдігімен білеміз.Тезек төренің бірде қатар жатқан екі елдің малы көбейіп жерге таласып, төреге жүгінгендегі дауды шешіп, адал шешімін айтуын мынадан көреміз. «Бұл қазаққа айтар сөзім екі ру жайлаған қоныстарының екі шетінен екі балаға ат мінгізіп, бір мезгілде жіберіңдер. Сол балалар аттары түйіскен жерден екіге бөлініп, тату-тіршілік етіңдер. Бала періште емеспе», – депті. Төренің ақылына тоқтаған екі ел байлардың малы үшін алыспай бейқұт тірлігін жалғапты. Сонымен қатар, Күреңбел елді мекенінде Алтынемел құмдарындағы «Әнші құм» немесе «Айғай құм» - танымал жерлердің бірі. Оның алып жатқан жерінің үлкен болуы сонша, ұзындығы екі-үш километрге дейін, ал…