Ұлттық рухтың діңгегі киелі мекендер мақала

Ұлттық рухтың діңгегі – киелі мекендер

Әрбір ұлттың жаны, жүрегі – оның киелі жерлері. Бұл – тек географиялық атаулар ғана емес, ұрпақтан-ұрпаққа жалғасқан рухани құндылықтар, тарихи сабақтастықтың нақты көрінісі. Қазақ халқы үшін киелі мекендер – елдіктің, ерліктің, руханияттың алтын діңгегі. Олар арқылы біз өткенді танимыз, бүгінгіні бағалаймыз, болашақты бағдарлаймыз.

Киелі жер ұғымы қазақ дүниетанымында ерекше орын алады. Аспанмен астасқан Алтай, ұлан-байтақ Ұлытау, көне Тараз, қасиетті Түркістан – мұның бәрі ел тарихының елеулі белестерін бейнелейді. Мәселен, Түркістан – түркі халықтарының рухани астанасы, Қожа Ахмет Ясауи кесенесі орналасқан киелі мекен. Бұл жерде қазақтың хандары мен сұлтандары жерленіп, ел тағдырына қатысты маңызды шешімдер қабылданған.

Сол сияқты Ұлытау – тарихтың тірі куәсі. Күлтегін, Тоныкөк жазбаларынан бастап, Жошы хан мен Алаша хан кесенесіне дейінгі мұралар – қазақ мемлекеттілігінің тамыры тереңде жатқанын дәлелдейді. Бұл орындар – тек тарихи ескерткіштер емес, ұлттық бірлік пен тұтастықтың символы. Олардың жанында тұрған әрбір қазақ өзінің өткенін сезініп, ата-баба рухымен сырласады.

Киелі жерлер – тек материалдық мұра ғана емес, сонымен қатар рухани тәлім-тәрбие мектебі. Олар жас ұрпақтың бойында отансүйгіштік сезімді оятып, ұлттық сана мен тарихи жадты қалыптастырады. Мектеп оқушылары мен студенттердің киелі орындарға барып, оның тарихымен танысуы – болашақтың берік іргетасы.

Қазақстанда қазіргі таңда «Рухани жаңғыру» бағдарламасы аясында «Қазақстанның киелі жерлер географиясы» жобасы жүзеге асырылып жатыр. Бұл жоба – ел тарихында елеулі орын алатын нысандарды зерттеу, сақтау және насихаттау мақсатын көздейді. Жоба аясында жүздеген тарихи орындар киелі деп танылып, олар туралы ғылыми, танымдық еңбектер жарық көріп жатыр. Бұл – ұлттық рухты көтеретін маңызды қадам.

Алайда, киелі жерлерге тек туристік нысан ретінде қарауға болмайды. Олар – қасиетті, ардақты мекендер. Сондықтан да олардың тазалығы, сақталуы, қадір-қасиеті – әр азаматтың борышы. Қазіргі қоғамның басты міндеті – бұл орындарды көздің қарашығындай сақтап, келер ұрпаққа аманат ету.