Қыпшақ хандығы 7-сыныпқа арналған ашық сабақ

Ұзақ мерзімді жоспар бөлімі:

7.2A Х – XІІІ ғғ. Қазақстан территориясындағы мемлекеттер

Мектеп: Тайпақ мектеп- гимназиясы

Күні:28.11.2018

Мұғалімнің аты-жөні: Сатқанова Ш.М

Сынып:7

Қатысқандар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақ тақырыбы

Қазақ даласы не себепті «Дешті Қыпшақ» деп аталды?

Сабақтың түрі

Жаңа білімді игеру сабағы

Сабақ мақсаттары

ҚыпшақтардыңЕуразия тарихындағы орнын анықтап, көрші елдерменқарым-қатынасын талдау, қыпшақтардың қазақ халқының ата-тегі екендігін дәлелдеу

Осы сабақта қол жеткізілетін оқу мақсаттары (оқу бағдарламасына сілтеме)

Барлығы:7.3.1.3 X – XIII ғғ. мемлекеттерді білу және картаны қолдану арқылы

саяси үдерістерді түсіндіру;

7.3.2.4 қыпшақтардың Еуразия тарихындағы орнын анықтау

7.2.2.3 көшпелілердің әскери өнері жетістіктерін талдау

Көпшілігі:ҚыпшақтардыңЕуразия тарихындағы орнын анықтап, көрші

елдермен қарым-қатынасын талдайды;

Кейбірі: Қыпшақтардың қазақ халқының ата тегі екендігіне қазіргі замандағы

жер аумағы, рулар, археологиялық және жазба деректерге сілтеме

жасап, дәлел келтіреді.

Бағалау критерийлері

Білу және түсінудағдысы:Жаңаұғымдардың кемінде 4-уінің мағыналарын біледі;

Қолдану дағдысы:Қыпшақ мемлекетіне қатысты ақпараттың кемінде 3-уін картадан көрсетеді;

Сыни ойлау мен талдау дағдысы:Қыпшақтардың қоғамдық-саяси жағдайының , шаруашылығының мен тұрмысының 3 ерекшелігін анықтайды;

Зерттеу дағдысы- Қыпшақтардың Шығыс Еуропа, Кіші Азия, Кавказ, Орта Азия елдерімен қарым-қатынасы туралы мәліметті мәтіннен алып, қыпшақтардың әскери және дипломатиялық өнері жоғары болғанын талдайды;

Рефлексия- Қыпшақтардың қазақ халқының ата тегі екендігіне қазіргі замандағыжер аумағы, рулар, археологиялық және жазба деректер негізінде

дәлел келтіреді

Тілдік мақсаттар

Қыпшақ мемлекетінің саяси жағдайы, оның этникалық құрылымы, әскери жетістіктері мен шаруашылығы туралы бейнематериалды тыңдайды, оқиды, әңгімелейді, жазады (оқылым, тыңдалым, жазылым дағдылары)

Пәнге қатысты лексика мен терминология

Қыпшақтар даласы, половшылар, консолидация, дурут, йетиоба, тоқсоба, бөрілер

Диалог пен жазуға пайдалы сөздер тізбегі:

Қыпшақ хандығының этникалық құрылымы.... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...

Қыпшақ хандығының әкімшілік құрылымы.... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...

Қыпшақтардың шаруашылығы мен кәсібі... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...

Дешті Қыпшақтың Киев Русі/Хорезм/ Византия мемлекеттерімен қандай-қарым қатынасы... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...

Қорытындысында...... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...

Біздің тобымыздың ойынша...

Қыпшақтардың басты жетістіктері ...

Бірқатар факторлар ... ... ... ... ... ... қазақ халқының қалыптасуын баяулатты.

Құндылықтарды дарыту

Қыпшақтардың елін, жерін қорғауы, әскери өнерін білуі арқылы патриотизм, өз елі үшін мақтаныш, құрмет құндылықтарын бойына дарыту

Пәнаралық байланыстар

Оқылым, жазылым тапсырмаларын орындату арқылы қазақ тілімен байланысты, картамен жұмыс арқылы географиямен байланысты жүзеге асыру

АКТ қолдану дағдылары

Интерактивті тақта мен презентацияжаңа сабақ материалын игеруде пайдаланылады

Бастапқы білім

Орта ғасырлық Қимақ мемлекетінің географиялық орналасуы, саяси тарихы, шаруашылығы, тұрмыс-тіршілігі, кәсібі туралы біледі

Сабақ барысы

Сабақтыңжоспарланғанкезеңдері

Сабақтағыжоспарланғаніс-әрекет

Ресурстар

Сабақтың басы

Қызығушылықты ояту кезеңі

6-мин

2-мин

Ұйымдастыру сәті. Сыныпты топқа бөлу

(Б) Ой шақыру.«Бұрын...бұрын,... қазір...кейін, кейін»

Оқушыларға орта ғасырлықҚазақстанның саяси картасындағы мемлекеттерді көрсетіп сұрақ-жауап арқылы тақырыпқа шығу.

-ХІІІғ дейін Алтай тауынан Қара теңізге дейінгі жерлерді қамтыған мемлекет қалай аталды? (ХІІІғ-дан бұрын бұл мемлекет Дешті-Қыпшақ деп аталды)

- ХІ ғасырға дейінҚазақстан территориясында қандай мемлекеттер болды? (Оғыз, Қимақ, одан бұрын Түрік, Түргеш, Қарлұқ қағанаттары өмір сүрді)

-- Қазір біз оқып жатырған кезең- ХІғ-да Қазақстан территориясының көп бөлігін қандай мемлекет алып жатқан? ( «Шығыс Дешті Қыпшақ»)

-Кейін Дешті Қыпшақтың территориясына қандай мемлекеттердің жерлері енді?(Кейін Дешті Қыпшақтың территориясындаРесей, Украина, Кавказ, Қазақстан мемлекеттері пайда болды)

-Қыпшақтардың мұрагерлері, кейін қыпшақтар территориясын иемденген халық? (Кейінқыпшақтардың мұрагерлеріқазақтар пайда болды)

Оқушылар қазақ халқы - қыпшақтардың ұрпағы екенін болжау арқылы сабақ тақырыбын анықтайды.

(М) Сабақтың тақырыбы, мақсаттары мен бағалау критерийлері таныстырылады.

Слайдтар

Қазақстан тарихы (көне

заманнан бүгінге дейін). Бес

томдық. 1-том. – Алматы, 2010 ж.

Сабақтың ортасы

Мағынаны тану кезеңі

7-мин

2-мин

5-мин

10-мин

8-мин

2-сабақ

3-мин

7-мин

4- мин

2- мин

(Б) «Білу және түсіну» дағдысына негізделген

тапсырма-№1 «Сәйкестендір» Жаңа ұғымдармен жұмыс

Сабақ барысында кездесетін жаңа ұғымдардың мағынасын оқушылардың алдын-ала түсінуіне жағдай жасалады. Оқушылар «жұбыңды тап» тапсырмасы бойынша Дешті қыпшақ,яланкуг половшылар, дурут,йетиоба,тоқсоба, бөрілерұғымдарын тиісінше мағынасымен сәйкестендіреді.

Дешті Қыпшақ – Қыпшақтар даласы;

Яланкуг – құл;

Половшылар – далалықтар;

Дурут – төрт тайпа;

Йетиоба –жеті тайпа;

Тоқсоба – тоғыз тайпалы;

Бөрілер – ең беделді тайпа;

Дескрипторлары:

/Жаңа ұғымдар жазылған карточканы оқушылар мағынасына қарай сәйкестендіру арқылы жұптарын табады/

Зерттеу сұрақтары:

Қыпшақтардың осындай ұлан-байтақ жерге ие болуының себептері қандай?

Қыпшақ тайпаларының этникалық ерекшеліктері, шаруашылығы туралы қандай тарихи деректер ақпарат береді?

Қыпшақтар қандай елдермен саяси қарым-қатынаста болды?

(М) Қысқаша шолу.

Қыпшақ хандығы туралы ақпаратты баяндау.

(5 минуттайуақыт ішінде қыпшақтар туралы ең негізгі ақпараттарды баяндап таныстыру. Бейнематериалдан үзінді көрсету. Дешті Қыпшақ деп аталу себебін, басқа жерлерге қарай жылжу, қоныс аудару бағыттарын,екі қанаты мен оның орталықтарын, картадан көрсетіп түсіндіру. Дешті Қыпшақтың шекаралас мемлекеттерін көрсету.Осы сәтте оқушылар ең негізгі ақпаратты дәптерлеріне жазып отырады).

(Б) «Қолдану» дағдысына негізделген

тапсырма-№2.Картамен жұмыс.