Қышқылдардың құрамы мен қасиеттері 9 сынып

Сыныбы: 8 – сынып Күні: 25.04.2017

Сабақтың тақырыбы:

Қышқылдар: құрамы, жіктелуі, аталуы. Қышқылдардың алынуы, химиялық қасиеттері, қолданылуы. №6 көрсетілім (6.2) №7 (7.1) зерт.ж. «Қышқылдардың химиялық қасиеттерімен (ортофосфор қышқылының мысалында) танысу»

Сабақтың

мақсаты:

Оқушыларды бейорганикалық қосылыстардың бірі болып келетін қышқылдар класымен, олардың жіктелуі мен номенклатурасымен таныстыру. Зерттеу әдісі арқылы индикаторлар туралы түсінік беру, қышқылдармен жұмыс жасау ережелерімен таныстыру.

Сабақтың міндеттері:

білімділік: Қышқылдардың формуласын құрастыруға және оларды атауға үйрету. Қышқылдардың құрамын, алынуын сипаттайтын химиялық реакция теңдеулерін жаза білуге баулу. дамытушылық: Жаңа сабақпен өткен тақырыптарды ұштастыра отырып оқушылардың білімдерін одан әрі дамыту және өз беттерімен жұмыс істеу қабілеттерін, дағдыларын қалыптастыру. Химиялық биологиялық тұрғыдан тірі табиғат құрамындағы қышқылдардың маңызы емдік қасиеті тұрмыста пайдалану туралы түсініктерін кеңейту. Ойлау, есте сақтау қабілеттерін дамыту. Тәрбиелілік: Ұқыптылыққа, уақытты үнемдей білуге, әр деңгейдегі оқушылар бірлесіп жұмыс жасауға бірін бірі құрметтеуге, бір бірінің пікірін тыңдап баға беруге тәрбиелеу Пән аралық байланыс Биология Сабақтың түрі аралас сабақ, дәстүрлі емес Сабақтың әдісі сұрақ - жауап, зерттеу әдісі

Күтілетін

нәтиже:

 Қышқылдардың жіктелуін біледі.  Қасиеттері мен алынуын біледі.  Есеп шығара алады.

Сабақтың көрнекілігі:

интерактивті тақта, тірек - сызбанұсқалары, қышқылдар формуласы, қышқыл үлгілері, құрамында табиғи қышқылдары бар тағам үлгілері: алма, лимон, сірке суы, аскорбин қышқылының таблеткалары, индикаторлар (әмбебап, метилоранж, фенолфталейн), таратпа материалдар, стикерлер. Сабақ барысы:

Сабақ кезеңдері

Уа-

қы

т

Жоспарланған іс – әрекет Мұғалім әрекеті Оқушы әрекеті

Ұйымдастыру

1 мин

Оқушылармен амандасу, түгендеу, сабаққа назар аударту

Мұғаліммен амандасады, зейінін сабаққа аударады.

2 мин

Стикерлер арқылы оқушыларды 4 топқа бөлемін. 1 – топ: Алғырлар 2 – топ: Білімділер 3 – топ: Зейінділер 4 – топ: Тапқырлар «Термометр» әдісі. Оқушыларға термометр суреттерін таратамын. Бағалау әдісін түсіндіремін.

Оқушылар стикерлердің артқы жағында жазылған топ атауларына байланысты 4 топқа бөлінеді. Оқушылар термометрдің суретін алып, сабақ басындағы көңіл күйлерін белгілейді. Үй 5 10 сұрақтан тұратын тест тапсырмасы Оқушылар тест

тапсырмасын

сұрау мин

беріледі. Орындап болған соң жауабы экраннан шығып тұрады, оқушылар бірін – бірі тексереді.

тапсырмасын орындайды. Жауаптарын сағат тілі бойынша бір - бірімен алмастырып тексереді.

Кіріспе бөлім «Қызығушлы

ғын ояту» (жаңа сабаққа

көшу)

4 мин

Оқушыларға лимон, алма және аскорбин қышқылын беремін де дәмін татып көрулерін сұраймын. Балалар, мына заттардың дәмін татып көріңдерші (алма, лимон, аскорбин қышқылы). Оқушылар заттардың дәмін татып көрген соң бұл заттардың арасында қандай байланыс бар екенін сұраймын. «Қышқылдар» деген ұғымды өткен сабақтардан бері естіп жүрміз, солай ма? Мысалы, сутек алуда тұз қышқылын пайдаландық. Есептер шығарғанда да қышқыл сөзін жиі пайдаландық. Сол кезде қышқылдың не екенін білмей, реакция теңдеуін құра алмаған болатынбыз. Жалпы сабақта ғана емес күнделікті өмірде де қышқыл сөзі жиі кездеседі, мысалы, қышқылтым дәмі бар қымыз, шұбат, лимон т.б заттарды, ас үйде сірке қышқылын кездестіріп жүрміз. Міне, олардың құрамында қышқыл болады. Ендеше біз қышқылдар туралы бүгін толығымен танысамыз.

Заттардың дәмін татып көреді де, олардың қышқылдық дәмі бар екенін айтады.

Жаңа сабақ.

Мағынаны

тану

15 мин

Қышқыл дегеніміз - құрамында металл атомдарымен орын алмастыруға бейім сутек атомынан және қышқыл қалдықтарынан тұратын күрделі зат. Мысалы H2SO4, HNO3, HCl.

Қышқылдардың жіктелуі: 1. құрамындағы сутек атомына байланысты:

Қышқылд ар

Бір негізді Екі негізді Үш негізді НСl HNO3 HBr

H2SO4 H2CO3 H2SiO3

H3PO4

2. Құрамында оттек атомының болу болмауына

байланысты:

Қышқылд ар

Оттексіз Оттекті НСl HBr

Н2S

H3PO4 H2SO4 H2CO3 H2SiO3 HNO3

22-кесте