Қыз өссе – елдің көркі, гүл өссе – жердің көркі

Тәрбие сағатының тақырыбы:«Қыз тәрбиесі – ұлт тәрбиесі».

Сабақтың мақсаты:

Білімділік: Өнерге, мәдениетке, өткен тарихқа, отаншылдыққа өз көзқарастарын тәрбиелей отырып, отбасының алтын арқауы – негізі болуға үйрету. Мейірімділік пен қамқорлық қасиеттерін, ізеттіліктерін қалыптастыру.

Дамытушылық мақсаты: қыз баланының қоғамның белсенді мүшесі екенін ұғынуға, адал достықты, таза махаббатты түсінуге тәрбиелеу.

Тәрбиелік мақсаты: қыз баланы ұқыптылыққа, тазалыққа, үлкенді және достарын сыйлауға, мектепте өзін – өзі ұстауға, қыздардың мінез тұрақтылығын қалыптастыра отырып инабаттылыққа, әдептілікке, ізет пен мәдениеттілікке тәрбиелеу

Сабақтың түрі: Түсіндіру, сұрақ – жауап, баяндау әңгімелесу.

Көрнекілігі: Слайд – шоу.

1. «Қыз өссе – елдің көркі, гүл өссе – жердің көркі».

2. «Қызға қырық үйден тыю, қала берсе қара күңнен тыю».

Сабақтың барысы

Ұйымдастыру кезеңі:

Сынып жетекші:

•Мектеп өмірінде өнегелі істер мен сыпайылық қарым – қатынасқа тәрбиеленген қыздар, болашақта да ертең еңбек еткенде де жақсы жақтарымен көпшілік құрметіне бөленуі сөзсіз. Қыздардың бірі – жаңа буырқанған бұлақтың бастауы болса, екіншілері – ағысы қатты арналы өзен сияқты, бірі момын да, жуас, енді бірі өткір де өжет.

Қыз баланың физиологиялық, психологиялық даму кезеңдерін басшылыққа ала отырып жүргізілетін тәрбие жұмыстары өз нәтижесін бермей қоймайды.

Қыз бала алдында қоғамның, елдің, ұлттық тыныс – тіршілігі барысындағы үлкен жауапкершіліктің тұрғанын олардың санасына жасынан құйып, әдеп пен сыпайылық, тазалық пен адамгершілік нәрімен сусындатып, білікті, білімді, жан – жақты жетілген қыз баланы тәрбиелеуіміз керек.

• Қазақ отбасында қыз баланы қалай тәрбиелеген екен, соған тоқталайық.

Қазақ халқының әдет – ғұрып, салт – дәстүрлерін қыз баланың бойына сіңіре отырып, қыз балаға келешекте ана, ақ босағаның аруы, шаңырақтың құт – берекесі екенін ұғындырып, әдептілікке, сыпайылыққа инабаттылыққа, мол мейірімділікке, төзімділікке, шыншылдыққа баулып, ар тазалығын жоғары ұстайтын қылықты қыз тәрбиелеу мектептен бастау алғаны нұр үстіне нұр болып отыр.

Әсима:

Біз ата – ананы пір тұтқан, тегімізді атадан, тілімізді анадан санаған халықпыз. «Атасыз ұл ақылға жарымас, анасыз қыз жасауға жарымас», «Қыз ақылды ескермес, ана үлгісін көрмесе, ұл жарылқап ас бермес, әке үлгісін көрмесе». Ұлттық салт – дәстүрімізді білу, оның астарын түсініп, атадан балаға мирас ету қазіргі таңда, әсіресе, қазақ қыздары үшін ауадай қажет.

Сынып жетекші: Қыз тәрбиелей отырып – ұлтты тәрбиелейміз» деген қанатты сөздің өзі қыз бала тәрбиесінің қаншалықты маңызды екенін білдіреді. «Қызым үйде, қылығы түзде» дейді екен бұрынғылар. Қыз баланың бойына асыл қасиеттерді дарыту тек құлаққа құюмен, ақыл айтумен не болмаса «Қызды қырық үйден тыюмен» шектелмейді, мәселе қай кезде, қандай жағдайда орынды ақыл ұсынып, үлгі – өнеге көрсету қажет.

Ізеттілік, көргенділік нәресте кезінен ана сүтімен бойға сіңеді. Қатты күлмеу, айқайлап сөйлемеу, үлкеннің жолын кеспеу, ыдыс аяқты салдырлатпау, алдымен кіріп, артымен шығу, есікті теуіп ашпау, босағаны кермеу, ұсынған кесені төмен қарап беру, үлкендерден жоғары отырмау тәрізді тіпті қыз баланың отырысына, жүрісіне, аяқ басқанына, киім киісіне, қимыл – қозғалысына, дауыс ырғағына дейін мән берудің өзі қыз бала тәрбиесіне аса зор мән беріп, көңіл қоюдың жауапкершілігін сездіреді.

Сынып жетекші:

Жазушы Ә. Нұршайықовтың мына бір сөздерін әрбір қыз баланың бойына

сіңірсек құба – құп.

– Қыздар! Өздеріңді алақанға салып әлпештеп отырған

осынау бір елімізге адал перзент, асыл азамат боламын десеңдер, еңбекшіл

болыңдар! Еңбекшіл адам ең ардақты адам.

– Әдемі болыңдар, әсем болыңдар! Сонымен бірге ақылды болыңдар!

– Сұлу болыңдар, сымбатты болыңдар! Сонымен бірге саналы болыңдар!

– Қыздар ұйқышыл болмаңдар, ұмытшақ болмаңдар, ұрысқақ болмаңдар!

– Инабатты болыңдар, ілтипатты болыңдар, ұйымшыл болып өсіңдер!

Қыз бала тәрбиесі қай кезде де назардан тыс қалып көрген жоқ.

Бірақ бүгінгідей қоғамның аласапыран кезеңде қыз балаларды жан – жақты тәрбиелеудің уақыт күттірмейтін мәселе.

Оралсын:

Тәуелсіз мемлекетіміздің ертеңгі тұтқасы – болашақ ұрпақтың дені сау, жаны таза болуы, бойларына жалқаулық, құнсыздық – жауапсыздықты дарытпау, өздерін сергек ұстауы – бұл да тәрбиенің бірден бір міндеті.

Қыз баланың бойына сыпайылық мейірбандылық, адалдық, сезімталдық және еңбекқорлық сияқты қасиеттерді кішкентайынан бастап дамытуды халқымыз өте ежелден қолға алған. Сондықтан қазақ қызы өзіне өмірлік жолдас, жар таңдауға ерекше жауапкершілікпен, сақтық, ұстамдылықпен қарап, оның маңызын санасымен аңғарып, жүрегімен түйсінген. Бұл істе жеңіл ойлылық, ұшқалақтық, орынсыз тәуекелге жол беруді өмірлік үлкен қауіп деп санаған. Қалыңдық үшін болашақ күйеуінің мінез – құлқы, ой – өрісі…