Сабақты зерттеу нәтижелері бойынша ашық сабақ 8 сынып

Биология және жаратылыстану пәні мұғалімі Окасова Алма Турысбековнаның

Lesson Study өткізу тәжірибесінен

Ұйымдастыру , жоспарлау кезеңі

Қазіргі заман балалардың функционалды сауатты болуын талап етсе, соның бірі -оқу сауаттылығы мен ғылыми жаратылыстану сауаттылығы.

Оқу сауаттылығы:

Ақпаратты табу;

Мәтінді интерпретациялау;

Рефлексия және бағалаудан тұрады.

Ғылыми жаратылыстану сауаттылығы:

Ғылыми сұрақтарды тану мен қою;

Құбылыстарды ғылыми тұрғыдан түсіндіру;

Ғылыми дәлелдерді пайдалану.

Оқу және ғылыми жаратылыстану сауаттылығы дегеніміз – қарапайым тілмен айтқанда оқушы өзі оқып отырған ақпаратты толықтай қабылдай біліп, ішінен негізгісін ала білуі .

Оқушылардың оқу және ғылыми жаратылыстану сауаттылығын қалыптастыруға, соның ішінде мәтінмен сауатты жұмыс жүргізе білуге үйрететін бірден-бір құрал –түрлі жаңа технологиялар, әдістер мен тәсілдер.

Оқушылардың оқу сауаттылығын қалыптастырудағы тиімді белсенді оқыту әдістерін анықтау бағытында 8 «а» сыныбында география, орыс, биология тілі пәні мұғалімдерінің бірлескен түрде Lesson Study зерттеуін жүргіздік.

Бұл зерттеуді өткізудегі басты мақсат - оқушылардың оқу және ғылыми жаратылыстану сауаттылығын арттырудағы оқытудың интербелсенді әдіс-тәсілдерінің тиімділігін анықтау, өзге әріптестерге ұсыныстар беру болатын. Интербелсенді әдістеме – өзара әрекеттесу мен әрекет арқылы үйрету, яғни:

ақпараттың ішінен өзіне қажеттісін таңдап, оны пайдалану;

проблемаларды шешу және шешім қабылдау;

өзіндік пікір, идеялар, тұжырым, түсінік келтіру. Оларды дәлелдей және қорғай білу;

әлеуметтік ортада ауызша және жазбаша түрде қарым-қатынас құра білу, бірлесе жұмыс жасай білу, жанжалдарды болдырмау;

өмірге деген көзқарасын, ұстанатын сенімдерін, қажеттіліктерін, құндылықтарын жалпы адами құндылықтармен байланыстыру;

өздігімен үйрене білу, өз білімін әрқашан да дамытып отыру.

8-сыныптар арасында география, орыс тілі мен биология пәнінен 50% білім сапасын көрсетіп отырған 8 «а» сыныбындағы оқушылардың оқу, ғылыми жаратылыстану сауаттылығын бақылау, жетілдіру, білім сапасын арттыру мақсатында Lesson Study өткізу жоспарланды. Осы мақсатта алдымен зерттеу тобы құрылды:

Мусаханова Г.К –модератор

Дюсюпова М.К. –география тілі пәні мұғалімі,

Окасова А.Т. –биология және жаратылыстану пәні мұғалімі

Жакипова А.С– орыс тілі пәні мұғалімі.

Кабденова Б.Ж-психолог

Зерттеу тобының алғашқы отырысы болып, Lesson Study өткізу жоспары құрылып, бекітуге ұсынылды. (жоспар үлгісі берілді)

«Бекітілді»

«Степное негізгі мектебі балабақша кешені» КММ директоры:

8 «а» сыныбында жүргізілетін Lesson Studyдің жоспары

Уақыты: қараша,желтоқсан 2022 ж.

Тақырыбы: « Білім беру мен білім алудағы интербелсенді оқыту әдістері арқылы оқушылардың функционалдық сауаттылығын арттыру »

Жауапты ұстаздар: Дюсюпова М.К. –география пәні мұғалімі

Жакипова А.С. – орыс тілі мен әдебиеті пәні мұғалімі

Окасова А.Т – биология және жаратылыстану пәні мұғалімі

Мусаханова Г.К. –модератор

Кабденова Б.Ж -психолог

Мазмұны

Мерзімі

Жауаптылар

І Ұйымдастыру кезеңі

8 «а» сыныбындағы оқу үдерісінің сапасын арттыру мақсатында енгізілуге тиісті өзгерістерді анықтау үшін сауалнама өткізу

Психолог

Жауапты мұғалімдер

Сауалнаманы қорытындылау;

Тақырыпты анықтау, жоспар құру;

Оқу үлгерім деңгейі әр түрлі (А,В,С) үш оқушыны белгілеу;

Күтілетін нәтижені айқындау

Психолог

Жауапты мұғалімдер

Модератор

Интербелсенді оқыту әдістерін қолданып, зерттеу сабақтарын жоспарлау

Арнайы бақылау кестесін жасау, талдау,талап критерийлерін белгілеу, жұмыс картасын жасау

Дюсюпова М.К

Жакипова А.С

Окасова А.Т

ІІ Зерттеу сабақтарын өткізу кезеңі

Бірінші зерттеу сабағы. География . Материктердің климаттық ерекшеліктері.

Топ мүшелері сабақты, үш оқушыны бақылап, жазбалар жасау.

Сабақ өткен сынып оқушыларымен сұхбат жүргізу.

Топ мүшелері: зерттеу сабағын талдау, келесі зерттеу сабағының мақсатын айқындау, жоспарын құру

Дюсюпова М.К.

Барлық қатысушы

ұстаздар

Екінші зерттеу сабағы. Орыс тілі. Умелые руки не знает скуки.

Топ мүшелері бірлесіп сабақ жоспарын құру;

Сабақ барысын, үш оқушыны бақылау, жазбалар жасау.

Сабақ өткен сынып оқушыларымен сұхбат жүргізу.

Топ мүшелері: зерттеу сабағын талдау, келесі зерттеу сабағының мақсатын айқындау, жоспарын құру

Жакипова А.С.

Барлық қатысушы

ұстаздар

Үшінші зерттеу сабағы. Биология. Жүрек - қантамырлар жүйесі аурулары .

Топ мүшелері сабақты, үш оқушыны бақылап, жазбалар жасау.

Сабақ өткен сынып оқушыларымен сұхбат жүргізу.

Топ мүшелері: зерттеу сабағын талдау.

Окасова А.Т. Барлық қатысушы

ұстаздар

ІІІ Қорытындылау кезеңі

LS қорытындылау, ұсыныстарды анықтау

Қатысушы ұстаздар

Өткізілген LS-дің қорытындысы бойынша іс-тәжірибе бөлісу

қаңтар

Қатысушы ұстаздар

Модератор: ____________ Мусаханова Г.К.

Зерттеу тобы мүшелерімен кеңесе отырып, психолог көмегімен 8 «а» сыныбында сауалнама өткізілді.

Сұрақтар

Жауап

Ия

Жоқ

Кейде

Мәтінмен жұмыс жасау қиындық тудыра ма?

Мәтіндегі негізгі ойды анықтай аласың ба?

Мәтін бойынша жеңіл сұрақтарға жауап беру қиындық тудыра ма?

Мәтін бойынша күрделі сұрақтар құрастырып, жауап беру қиындық тудыра ма?

Мәтін бойынша сұрақтар құрастыра аласың ба?

Мәтіннен алған ақпаратты тапсырмалар орындауда қолдана аласың ба?

Мәтінге қатысты өз ойыңды (тұжырымыңды) білдіре аласың ба?

Сауалнама нәтижесінде қатысқан 8 оқушының 4-і (50%) мәтін бойынша күрделі сұрақтар құрастыруда, 4-і (50%) мәтінге қатысты өз ойын (тұжырымын) білдіруде қиналатынын айтқан. Сауалнама қорытындысы бойынша «Білім беру мен білім алудағы интербелсенді оқыту әдістері арқылы оқушылардың функционалдық сауаттылығын арттыру» зерттеу тақырыбы анықталды. А,В,С деңгейлі оқушылар анықталып, күтілетін нәтижелер белгіленді.

С деңгейі – мәтін мазмұнын меңгереді, жеңіл сұрақтар құрап ,жауап бере алады.

В деңгейі – мәтін мазмұнын меңгереді, жеңіл және күрделі сұрақтар құрастырып, жауап бере алады, мәтіннен алған жаңа ақпаратты сұрыптай алады, түрлі тапсырмаларды орындауда қолдана алады, рефлексия жасай алады.

А деңгейі - мәтінді түсінеді, жеңіл және күрделі сұрақтарға жауап бере алады, мәтін бойынша жеңіл және күрделі сұрақтар құрастыра алады, мәтіннен алған жаңа ақпаратты сұрыптай алады, түрлі тапсырмаларды орындауда қолдана алады, мәтін идеясын өмірмен байланыстырады, рефлексия жасап, ой қорытады.

Зерттеу жұмысын жүргізу үшін сыныптың ерекшелігін ескердік. Білім беру мен білім алудағы интербелсенді оқыту әдістері мұғалімнің бақылауымен және бағыттауымен, ұйымдастыруымен, бірақ оның тікелей қатысуынсыз белгілі бір уақыт ішінде оқушылардың ынтымақтастықта тапсырманы орындауы. PISA зерттеуiнде оқу сауаттылығы ұғымын оқушылардың жазбаша мәтіндерді ұғына оқу қабілеттілігі және оларға рефлексия,олардың мазмұнын өз мақсаттарына қол жеткізу үшін қолдануы, бiлiмдері мен дағдыларын қоғамның белсендi өмiріне араласуы үшiн дамытуы деп көрсетілген.Оқушылардың оқу сауаттылықтарын арттыру оқу техникасы немесе мәтiннің мазмұнын нақты түсiнуін бағалауға емес, оқу барысында меңгерген білімдері мен дағдыларын өмірлік жағдайларда қолдана білу ептіліктерін бағалауға бағыттадық. Рефлексияны бағалау үшін мәтіннің мазмұны немесе формасына, оқушы тапсырманы орындау барысында мәтіндегі мәліметті басқа жерден алған білімдерімен байланыстыра білуіне, мәтінде берілген бекітулерді өмір туралы өз көзқарастарымен байланыстырып, дәлелдеулеріне көңіл бөлінеді.Сонымен зерттеу сабақтарына кірістік.

2- зерттеу сабақтарын өткізу кезеңі

Қараша, желтоқсан айында жоспар бойынша үш циклдан тұратын зерттеу сабақтары өткізілді. Әр сабаққа зерттеуге қатысушы және өзге де сол сыныпқа сабақ беретін мұғалімдер қатысып, бақылау картасын толтырып отырды. Әр сабақтан кейін оқушылардан сұхбат алынды. сабақ біткен соң топ мүшелері жиналып, сабақты талқылады, оң нәтижелерді анықтап, ұсыныстар беріп, келесі сабақтың мақсатын, күтілетін нәтижелерін белгілеп отырды. Алдағы сабақтың жоспарларын бірлесе жоспарлап, әдіс-тәсілдерді тиімді таңдау жолдарын ұсынды. Әр сабақтан кейін пән мұғалімдері рефлексиялық есеп жазды.

Сабақты бақылау парағының үлгісі

Сабақ барысында қол жеткізген табысы мен жетістігі

А-деңгейлі оқушы

Фокус тобының табыс критерийлері

В-деңгейлі оқушы

Фокус тобының табыс критерийлері

С-деңгейлі оқушы

Фокус тобының табыс критерийлері

Деңгейі

Оқушыларға берілген тапсырмалар

Күтілетін нәтиже

Оқушы жауабы

Күтілетін нәтиже

Оқушы жауабы

Күтілетін нәтиже

Оқушы жауабы

А,В,С

Тест тапсырмасы

А,В,С

Кластер құру

В,С

«Венн» диаграммасы

В

«Егер, онда, өйткені...»

А,В,С

«Жуан,жіңішке» сұрақтар

А,В,С

«Сәйкестендіру»

В,А,С

FILA» әдісі

С

«Артығын ал»

В,А

«фишбоун»

Кері байланыс

/сұхбат/

География пәні бойынша 1-зерттеу сабағының рефлексиялық жазбасы

«Білім беру мен білім алудағы интербелсенді оқыту әдістері арқылы оқушылардың ғылыми жаратылыстану сауаттылығын арттыру тақырыбындағы» Lesson Study зерттеу жұмысының 1-зерттеу сабағы география пәні бойынша өткізілді.

Қазіргі заман оқушылардың функционалды сауатты болуын талап етсе, соның бірі ғылыми жаратылыстану сауаттылығы.

Ғылыми жаратылыстану сауаттылығын төрт аймаққа бөлуге болады:

ғылым мен технологияға сүйенетін өмірлік жағдайларды танып білуі (контекст);

қоршаған орта мен ғылым туралы білімдерден тұратын ғылыми білімдердің негізінде техниканы қоса қоршаған әлемді түсінуі (білім);

ғылыми сұрақтарды ажырата білуі, ғылыми жаратылыстану құбылыстарын түсіндіруі, айқын нақтылықтар мен дәлелдемелердің негізінде қорытындылар жасауы үшін ғылыми білімдерді қолданудан тұратын құзыреттіліктерді көрсетуі (құзіреттіліктер);

Функционалдық сауаттылықты қалыптастыру үшін қазіргі кезде түрлі оқытудың жаңа технологияларын пайдалануға болады. Сондай технологиялардың бірі – оқу және жазу арқылы оқушылардың сын тұрғысынан ойлауын дамыту технологиясы болса, сонымен қатар білім беру мен білім алудағы жаңа әдістер болып табылады. Сын тұрғысынан ойлауды дамыту технологиясының негізгі ұстанымдары топтық жұмысқа, еркін ойлауға, жазбаша, ауызша ой алмасуға, мәтін мәнін ашуға, автор іріктеген сөздер мен сөз тіркестерінде жатқан ұғымдарды түсінуге, әрекеттестікке негізделген.

Осы мақсатты негізге ала отырып,Lesson Study жоспары бойынша фокус топ мүшелері алғашқы география пәнінің сабағын жоспарлады.

Сабақтың тақырыбы: «Материктердің климаттық ерекшеліктері »

Мақсаты:

Мектептің оқыту мақсатына тоқтала отырып, ойларын айта білуге жетелеу.

Міндеттері:

Мәтінмен жұмыс жасай отыра, процестер мен құбылыстарды суреттеу, түсіндіру және болжау білігін дамыту;

Мәтінге сұрақ қоя білуге үйрету.

Берілген жоғары-төмен дәрежелі сұрақтарға жауап беру.

Мәтіннен негізгі идеяны таба білу.

Мәтіннен түсінгеніне сүйеніп, ой қорыта білуге дағдыландыру.

Оқушылардың дәлелдер мен шешімдерді түсіндіру білім-білігін арттыру

Сабақтың пән бойынша мақсаты айқындалғаннан кейін, үш деңгейлі оқушыдан күтілетін нәтиже және оқушылар белгіленді.

С деңгейі – Материктердің климаттық белдеулердің ерекшеліктерін сипаттай алады. мәтін мазмұнын меңгереді, жеңіл сұрақтар құрап ,жауап бере алады.(Нұрланов Зейін)

В деңгейі – Материктердің климаттық белдеулердің ерекшеліктерін салыстыра алады, мәтін мазмұнын меңгереді, жеңіл және күрделі сұрақтар құрастырып, жауап бере алады, мәтіннен алған жаңа ақпаратты сұрыптай алады, түрлі тапсырмаларды орындауда қолдана алады, рефлексия жасай алады(Жумагельдина Көркем)

А деңгейі - Материктердің климаттық белдеулердің ерекшеліктерін сипаттап картадан көрсетеді. мәтінді түсінеді, жеңіл және күрделі сұрақтарға жауап бере алады, мәтін бойынша жеңіл және күрделі сұрақтар құрастыра алады, климатограмманы талдайды, мәтіннен алған жаңа ақпаратты сұрыптай алады, түрлі тапсырмаларды орындауда қолдана алады, мәтін идеясын өмірмен байланыстырады, рефлексия жасап, ой қорытады .(Қабылғажина Н)

Lesson Study жүргізудің негізгі мақсаты оқушылардың функционалдық сауаттылығын арттыру болғандықтан сабақта мәтінмен, қосымша деректермен жұмыс басты назарда болды..Оқу сауаттылығын интербелсенді әдіс-тәсілдерді қолдану арқылы,сабақтың жоспарына балалардың пән бойынша деңгейлері ескеріліп, тапсырмалар дайындалып, әдістері таңдап алынды.

ББЖӘТ: диалогтік әдіс, жұптық, топтық жұмыстар, сәйкестендіру, ынтымақтастық атмосферасын қалыптастыру және климатограмма талдау, графикпен жұмыс.

СТОҮ: Кластер әдісі,, Жуан-жіңішке сұрақтар , мылқау сурет, ойлан тап,

ДБЖ: А,В,С деңгейлік тапсырмалар.

АКТ: интер белсенді тақта.

ББК: топтағы оқушылар көшбасшылығы.

ОҮБ: критериалды өзін-өзі жиынтық бағалау.