Сандарды санау жүйесіне аудару 8 сынып ашық сабағы

Ашық сабақ

“№29 С.Сейфуллин атындағы жалпы орта мектебі” коммуналдық мемлекеттік мекемесі

Тақырыбы : Сандарды бір санау

жүйесінен басқа санау жүйесіне

аудару.

Дайындаған : информатика пәні мұғалімі Калиева Жамила Ерсеитовна

Дайындаған : информатика пәні мұғалімі

Изгалиева Мендигул

8-сынып

Сабақтың мақсаты

Оқушыларға өткен сабақта алған білімдерін пысықтап, санау жүйелерін түсіндіре отырып, осы тақырыпта есептер шығару. Оқушы білімін жетілдіру.

Сабақтың тәрбиелік мақсаты

Оқушыны сауаттылыққа, адамгершілікке ізденімпаздылыққа, білімділікке тәрбиелеу.

Сабақтың дамытушылық мақсаты

Оқушылардың логикалық ойлау қабілетін, информатика пәнінен қызығушылығын сабаққа деген сауаттылығын дамыту.

Өткен сабақты сұрақ жауап арқылы сұрау.

Информатция дегеніміз не?

Санау жүйелері дегеніміз не?

Санау жүйелері нешеге бөлінеді?

Сандарды жазу үшін неше ереже қолданылады?

Санау жүйесінде неше санау жүйесі бар?

Позициялық санау жүйесінің позициялық емес санау жүйесінен айырмашылығы неде?

Ондық санау жүйесі деген не?

Екілік санау жүйесі деген не?

Сегіздік санау жүйесі деген не?

Он алтылық санау жүйесі деген не?

Сандар арнайы символдар- цифрлардың көмегімен жазылады.

Сандарды жазу және атау ережелері мен әдістерінің жинағы - санау жүйелері деп аталады.

Санау жүйесінің негізі – бұл берілген жүйедегі сандарды бейнелейтін әртүрлі таңбалар саны

Цифраның сандағы позициясы разряд деп аталады .

Цифраның мәні оның сандағы

позициясына тәуелді емес

Цифраның мәні оның тұрған

орнына б айланысты өзгереді

Санау жүйелері

позициялық емес позициялық

Позициялық емес санау жүйесінің түрлері : ерте гректің бестік, мысырлық, славяндық санау жүйелері.

Римдік санау жүйесі – сандарды жазу үшін латын

алфавитінің әріптері қолданылады :

1- әрбір үлкен санның сол жағына жазылған таңба сол саннан алынып тасталады ;

2- әрбір үлкен санның оң жағына жазылған таңба сол санға қосылады .

Сандарды жазу үшін екі ереже қолданылады :

IX XII

ПОЗИЦИЯЛЫҚ ЕМЕС САНАУ ЖҮЙЕСІ

Римдік санау жүйесінің негізінде 1 саны үшін І белгісі (бір саусақ), 5 саны үшін V (ашылған алақан) белгісі, 10 саны үшін Х (айқасқан алақандар) белгісі, ал 100, 500 және 1000 сандарын өрнектеу үшін сәйкес латын сөздерінің ( centum – жүз, demimille – мыңның жартысы, mille – мың) алғашқы әріптері қолданылады.

Римдік цифрлар

I

V

X

L

C

D

M

Позициялық санау жүйелері

Санау жүйесі

Негізі

Цифр алфавиті

Ондық

Екілік

Сегіздік

Он алтылық

0,1,2,3,4,5,6,7,8,9, A(10), B(11), C(12), D(13), E(14), F(15)

б) Жаңа сабақты түсіндіру

Санау жүйелерін салыстыру

0 және 1 жазылады

Ондық сандар сияқты,

кез келген екілік санды

екілік санға кіретін

цифрлар салмағының

Сандар бір

түрден екінші

түрге ауысады.

Сандар

комбинациясы

Сегіздік санау жүйесі,

яғни 8 негіздеуші

санау жүйесі, сегіз

цифрдың көмегімен

санды көрсетеді:

А,В,С, D,E,F

0,1,2,3,4,5,6,7,8,9, Санының

әрбір цифры үшін 10

негіздеуші цифрдың

орнына байланысты

дәрежеленеді және осы

цифрға көбейтіледі.

Ауыстыру ережесі:

Бүтін оң ондық санды екілік(сегіздік, он алтылық) санау жүйесіне ауыстыру үшін санды 2-ге(8-ге, 16-ға) бөлінді екіден(сегізден, он алтыдан) кіші болғанға дейін бөлу керек. Нәтижесін ең соңғы бөліндіден бастап кері ретпен жазамыз.

Мысалы:

Екілік

Сегіздік

Он алтылық

4B 16

Сандардың қандай сандық жүйеде тұрғанын бiлу үшiн, оның төменгi жағына индекс жазылады және индекс санның қандай жүйеде екенi көрсетiледi .

Санды белгілі бір санақ жүйесінде қосындылауыш түрінде жазу үшін сол санды оңнан солға қарай 0-ден бастап нөмірлеп аламыз да, санның негізінің дәрежесі түрінде көрсетеміз. Ал бөлшектен кейінгі сандар теріс таңбамен алынады.

Мысалы:

3ЕС8 16 = 3*16 3 +Е*16 2 +С*16 1 +8*16 0

Ондық санау жүйесі

Екілік санау жүйесі

Сегіздік санау жүйесі

0, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7 (8 орын )

Он алтылық санау жүйесі

0, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, A, B, C, D, E, F (16 орын)

Ондық санау жүйесi

Онды қ санау ж ү йес i нег i сандарды ө рнектеу ү ш i н 0-9 дей i нг i араб цифрлары қ олданылады…