Сандарды санау жүйесіне аудару ашық сабағы 8 сынып

Сабақтың тақырыбы: Сандарды бір санау жүйесінен екінші санау жүйесіне аудару.

Сабақтың мақсаты:

Білімділік: Оқушыларға сандарды бір санау жүйесінен басқа санау жүйесіне ауыстыру ережелерін үйрете отырып, сандардың ауыстырылу жолдарын түсіндіру.

Тәрбиелілік: Оқушылырды ұқыптылыққа, тиянақтылыққа, зейінділікке, жан-жақты болуға, өз бетімен ізденіп жұмыс істеуге тәрбиелеу;

Дамытушылық: Оқушылардың есте сақтау қабілетін және логикалық ойлау абстракциясын дамыту, пәнге деген қызығушылығы мен компьютерлік сауаттылығын арттыру.

Сабақтың түрі: жаңа білімді меңгерту сабағы

Сабақтың әдісі: түсіндіру, баяндау, деңгейлік әдіс.

Көрнекілігі: Буклеттер, карточка, кеспе қағаздар.

Құрал – жабдықтары: компьютер, интерактивті тақта, электронды оқулық, компьютерлік слайдтар, оқулық.

Сабақтың барысы:

І. Ұйымдастыру кезеңі.

1.Оқушылармен сәлемдесу, сынып тазалығын тексеру,

оқушыларды түгендеу, назарын сабаққа аудару;

2. Топқа бөлу.

3. Психологиялық дайындық.

ІІ. Үй тапсырмасын сұрау.

Тест жұмысын орындау.

ІІІ. Жаңа сабақты түсіндіру.

Санды екілік, сегіздік немесе он алтылық жүйелерден ондық жүйеге ауыстыруды біз өткен сабақта өткен болатынбыз. Бүгінгі сабағымызда ондық сандарды екілік, сегіздік, оналтылық санау жүйесіне және екілік жүйені сегіздік, оналтылық жүйеге ауыстыруды, сонымен қатар ондық оң бөлшекті екілік санау жүйесіне ауыстыруды үйренеміз.

Ауыстыру ережесі: Бүтін оң ондық санды екілік санау жүйесіне ауыстыру үшін осы санды 2-ге бөлу керек. Алынған бөліндіні қайтадан екіге бөліп және т.с.с., алынған бөлінді 2-ден кіші болғанша бөле беру керек. Нәтижесінде соңғы бөлінді мен соңғысынан бастап барлық қалдықтарды бір жолға жазу керек.

Мысалы 1210 = 11002

Сандарды ондық жүйеден сегіздік жүйеге ауыстыру үшін екілік жүйеге ауыстыру әдісі қолданылады.Түрлендіретін санды ондық жүйенің ережесі бойынша, 7-ден аспайтын қалдығын еске сақтай отырып, 8-ге бөледі. Егер алынған бөлінді 7- ден үлкен болса, онда оны да қалдықты еске сақтай отырып, 8- ге бөледі, т.с.с., қайталанады. Нәтижесінде соңғы бөлінді мен соңғысынан бастап барлық қалдықтарды бір жолға жазу керек.

Мысал: 9810 = 1428

Ондық сандарды оналтылық жүйеге жоғарыдағыға ұқсас ауыстырады. Айырмашылығы – берілген сан 8 –дің орнына 16-ға бөлінеді.

Мысал: 89110 = 37B16

Ондық оң бөлшекті екілік санау жүйесіне ауыстыру үшін бөлшекті 2- ге көбейту керек. Көбейтіндінің бүтін бөлігін екілік бөлшектің үтірден кейінгі бірінші цифры ретінде алып, бөлшек бөлігін қайтадан 2- ге көбейту керек. Енді бұл көбейтіндінің бүтін бөлігін екілік бөлшектің келесі цифры ретінде алып, бөлшек бөлігін тағы 2-ге көбейту керек және т.с.с., соңғы көбейтіндінің бөлшек бөлігі нөлге тең болғанша.

Мысал:

Екілік санды сегіздік немесе оналтылық санға түрлендіру процесі өте қарапайым.

Сегіздік санның кез келген цифрын жазу үшін үш екілік цифр қажет. Сондықтан түрлендіретін екілік санды оңнан солға қарай үш – үштен екілік цифрлар тобына бөледі, мұнда ең сол жақтағы топта екілік цифрлар үштен кем болуы мүмкін, ол кезде кем болған жерге 0 цифры жазылады.

Екілік жүйе

Сегіздік жүйе

Мысал:

Екілік санды оналтылық санау жүйесіне жоғарыдағыға ұқсас түрлендіреді: әрбір түрлендіретін екілік сан оңнан солға қарай әрқайсысында төрттен екілік сан бар топтарға бөлінеді, өйткені оналтылық санның кез келген цифрын жазу үшін төрт екілік цифр қажет.

Ондық жүйе

Екілік жүйе

Оналтылық жүйе

A

B