Сапарғали Көбеев пен Ыбырай Алтынсарин туралы ашық сабақ

Қадыр Толқын Сұлтанқызы

Маңғыстау облысы, Бейнеу ауданы

Бейнеу гуманитарлық-экономикалық колледжі

Сабақтың тақырыбы: С.Көбеев-Ы.Алтынсарин үлгісіндегі ұстаз-жазушы

Сабақтың мақсаты:

Білімділік: С.Көбеевтің өмірі мен шығармашылығы туралы берілген білімді тиянақтау.

Тәрбиелік: Болашақ мамандығына байланысты зерделілікке баулып, ғылым-білімге деген сүйіспеншіліктерін арттыру, елжандылыққа, адамгершілікке тәрбиелеу.

Дамытушылық: Өз бетінше ойлау қабілеттерін дамыту, ойларын еркін жеткізуге,кейіпкер бейнесін сомдауға, сурет салуға, мәнерлеп оқуға төселдіру.Режиссерлік шығармашылыққа ұмтылдыру.

Сабақтың көрнекілігі:кітаптар көрмесі,интерактивті тақта,ғаламтор кітабы,

қуыршақтар, дидактикалық материалдар.

Сабақтың әдісі:Сұрақ-жауап, баяндау, түсіндіру, талдау, қуыршақ театры,суреттер бойынша презентациялау, ой қорыту,Венн диаграммасы.

Пәнаралық байланыс : тарих, психология,орыс әдебиеті, география,бейнелеу өнері

Сабақтың түрі: Аралас сабақ

І. Ұйымдастыру кезеңі. Оқытушының кіріспе сөзі

1.Сәлемдесу.

2.Студенттерді түгендеу, сабаққа даярлықтарын тексеру.

Оқытушы сөзі:

Бір кездегі өзім сияқты, кіршіксіз таза, уыз тілекті

жас жеткіншектерді оқытып, олардың көзін

ашып, ғылым жолына, мәдениет соқпағына

түсіремін деп асығып келемін.

С.Көбеев

Құрметті студенттер, біз өткен сабағымызда қазақ әдебиетінің көрнекті өкілі С.Көбеевтің өмірі мен шығармашылығы турасында мол мағлұматтар алдық. Оның өмір жолы, еңбектері, атап айтқанда «Үлгілі тәржіма» , «Үлгілі бала» жинақтары туралы айтқан болатынбыз.Ол жинақтарда жарық көрген аудармаларымен таныстық.

Бүгінгі ашық сабағымызда өтілген материалдар бойынша білім, білік дағдыларын қайталауды мақсат етеміз, сонымен бірге С.Көбеевтің ұстазы Ыбырайдың ізімен қазақ әдебиеті, қазақ мәдениеті, ағартушылығына салған сара жолы туралы әңгімелейміз.

Оқушылар 2 топқа бөлінеді, топтарға «Үлгілі тәржіма», «Үлгілі бала» аттары беріледі.

II. Үйге берілген тапсырманы сұрау.

Оқытушының тапсырмалары. «WhatsApp»әлеуметтік желісі арқылы студенттерге аудандағы ұлағатты ұстаздардың берген сұрақтары оқылып, жауаптары тыңдалады.

Көбеевтің ата-анасы туралы не білесіздер?

Ел арасында,яғни қазақ ауылында С.Көбеев танытқан орыс әдебиетінің көрнекті өкілдерін атаңыз.

«Үлгілі тәржіма» қашан және қайда жарық көрді? Онда қандай аудармалар жарияланған.

«Үлгілі бала» жинағы қашан жарық көрді? Онда жарияланған қандай аудармаларды білесіңдер?

1913 жылы Қазанда С.Көбеевтің қай еңбегі басылып шықты? Ол туралы не білесіздер?

С.Көбеев қандай марапаттауларға ие болды?

«Үлгілі бала», «Үлгілі тәржіма» еңбектерін жазудағы жазушының мақсаты.

«Үлгілі тәржіма» жинағының тапсырмалары ( «Екі жолдас», «Үш жігіт пен бір шал» шығармаларының мазмұнын айтып, тәрбиелік мәнін айқындау)

«Үлгілі бала» жинағының тапсырмалары («Атасы мен немересі» шығармасын қуыршақ театры үлгісінде, «Екі соқа» шығармасын презентация үлгісінде сахналандыру,тәрбиелік мәнін айқындау,ой қорыту)

Жаңа сабақты түсіндіру.

Спандияр Көбеев-Ыбырай Алтынсарин үлгісіндегі ұстаз-жазушы.Өз ұстазына еліктеп ұстаздық қызметін ағартушылық ісін дамыту үшін пайдаланған,қазақ халқы арасында озық елдердің мәдениетін,әсіресе,орыс әдебиетін насихаттаған.Сол арқылы Спандияр ұлы Абай мен Ыбырай Алтынсарин негізін салған қазақ әдебиетіндегі демократтық-ағартушылық бағытты әрі қарай жалғастырады және жаңа жағдайға лайықты дамытты.

1951 жылы «Орындалған арман» атты мемуарлық кітабы жарияланды.Кітап

1954 жылы өңделіп,екінші рет басылды, «Орындалған арман» -педагог-жазушының өткен өмір жолы, қоғамдық қызметі,ортасы мен дәуірі жайлы шығарма.

ХХ ғасырдың бас кезіндегі қазақ мәдениеті мен әдебиетінің тарихында Спандияр Көбеевтің көрнекті орны бар.Қазақ жерінде ашылған алғашқы орыс мектептерінен тәрбие алған ол өзінің барлық саналы өмірін туған халқының мәдениет пен білім жолында ілгері ұмтылуына жәрдемдесуге арнады.

Жаңа үлгідегі қазақ мектептерінде сабақ беріп жасұрпақты орыстың тілі мен әдебиетін,мәдениетін үйренуге баулыды.Бұл саладағы қызметін Спандиярұлы ағартушы Ыбырай Алтынсариннің педагогтік үлгісімен жүргізді.Би-болыстардың қырына ілінген қыңыр әкенің кесірінен мектепке іліге алмай қалған кедей баласын алғаш орналастырған да Торғайдың оқу инспекторы еді.Ұлы ұстазы алдында жаутаңдап,оның мейірімділігі мен кеңпейіліне риза болған Спандияр ішінен соған ұқсауды армандаған-ды.Ыбырай секілді халыққа пайдалы азамат болу,өз білімін…