Ыбырай Алтынсарин туралы әдеби-танымдық таныстырылым
Sheber Education24 МаусымҚаралды:81Жүктелді:0
Жиырма беттен тұратын таныстырылымда Ыбырай Алтынсариннің өмірі, ағартушылық қызметі және шығармашылығы туралы мәліметтер берілген. Материал кітапханашыларға оқушылардың рухани-адамгершілік құндылықтарын қалыптастыруға көмектеседі.
Материал жүктеу үшін жазылым қажет
Алдын ала көру
Сатып алмас бұрын бірнеше бетін көре аласыз. Толық нұсқасы жүктегенде — жазусыз, сызықсыз.
Материалдан үзінді
«Әулиекөл ауданы әкімдігінің білім бөлімінің
№2 Аманқарағай орта мектебі» ММ
Орындаған: мектеп кітапханашысы
А.А. Бесенова
Ыбырай
Алтынсариннің
туғанына– 175 жыл
Ыбырай Алтынсарин (Ибраһим, 1841-1889) – қазақ балалар әдебиетінің атасы, ұлы ұстаз. Ыбырай Алтынсарин 1841 жылы Қостанай облысы, Қостанай ауданында дүниеге келген. Өз әкесі Алтынсарин 4 – жасар кезінде қайтыс болады да, Ыбырай атасы Балқожа бидің тәрбиесінде өседі.
1844 жылы Орынборда қазақ балаларына арналған жеті жылдық мектеп ашу туралы патша ережесі бекітіледі. Балқожа би осы ашылмақ мектепке 1846 жылы бес жасар немересі Ыбырайды жазғызып қояды. 1850 жылы 23 тамызда орыс – қазақ мектебі ашылып, қазақтан 30 бала алынады, солардың бірі Ыбырай болады.
Қазақ балаларын орысша оқыту арқылы олардан қазақ даласын билейтін патша шенеуіктеріне көмекші әкімдер даярлау мақсатымен ашылған мектепке Балқожа би де немересін осы үмітпен берген. Бірақ Ыбырай мектепті жан – жақты білім алуға пайдаланған. Сондықтан ол сабақты ерекше ынтамен оқиды. Сөйтіп, мектепті 1857 жылы «өте жақсы» деген бағамен бітіреді.
Ыбырай мектепте оқып жүрген кезде, атасы Балқожа бидің жазған хаты:
«Үміт еткен көзімнің нұры - балам.»
Үміт еткен көзімнің нұры – балам,
Жаныңа жәрдем берсін хақ тағалам.
Атаң мұнда анаңмен есен – аман,
Сүйіп сәлем жазады бүгін саған.
Атаңды сағындым деп асығарсың,
Оқуға көңіл бөлсең, басыларсың.
Ата – анаңды өнер білсең, асырарсың,
Надан боп білмей қалсаң, «аһ» ұрарсың.
Шырағым, мұнда жүрсең, не етер едің?
Қолыңа құрық алып кетер едің.
Тентіреп екі ауылдың арасында,
Жүргенмен, не мұратқа жетер едің?!
Ыбырайдың
баласымен
түскен суреті
Өлеңдері :
« Кел, балалар, оқылық!»
« Өзен».
« Өнер – білім бар жұрттар »
« Бұл кім?»
« Жаз» т.б .
Кел, балалар, оқылық!
Оқығанды көңілге
Ықыласпен тоқылық!
Оқысаңыз, балалар,
Шамнан шырақ жағылар, Тілегенің алдыңнан
Іздемей-ақ табылар!
Кел, балалар, оқылық!
Өнер –білім бар жұрттар
Біз надан боп өсірдік
Иектегі сақалды,
«Өнер - жігіт көркі» деп
Ескермедік мақалды ...
Біз болмасақ, сіз барсыз
Үміт еткен достарым,
Сіздерге бердім батамды.
Әңгімелері:
« Асыл шөп»,
« Әке мен бала»,
« Жаман жолдас»,
Сабаққа арналған ойындар
Жазылымдар
Өзіңізге ыңғайлы жазылымды таңдаңыз
