Сақтардың тәуелсіздігі үшін күресі 6 сынып жоспары

Ұзақ мерзімді жоспардың тарауы

бөлім

Мектебі:

Күні:

Мұғалімнің аты-жөні:

Сынып: 6

Қатысқандар:

Қатыспаған-дар:

Сабақтың тақырыбы

Сақтардың тәуелсіздік үшін күресі.

Осы сабақта қол жеткізілетін оқу

мақсаттары (оқу бағдарламасына сілтеме)

Сақтардың тəуелсіздік үшін күресі, Қазақстан аумағына парсы əскерлерінің басып кіруі, сақ патшасы Томиристің парсы патшасы Кирге қарсы күресі, Шырақтың ерлігі, Александр Македонский əскеріне қарсы сақтардың күресін сипаттау

Сабақтың мақсаттары

Барлық оқушылар:

Қазақстан аумағына парсы əскерлерінің басып кіруі, сақ патшасы Томиристің парсы патшасы Кирге қарсы күресін біледі.

Оқушылардың басым бөлігі:

Сақ тайпаларына жасаған жорығының неліктен сәтсіз аяқталғанын түсіндіре алады.

Кейбір оқушылар:

Сақ, тайпаларының халықаралық аренадағы орнын ашып көрсетеді. Тарихи дереккөздерге сүйене отырып, Александр Македонскийдің жаулап алу саясатына баға бере алады.

Бағалау критерийі

Сақ тайпаларының Кир, Дарийге қарсы күресі мен Александр Македонский әскері арасындағы шайқасты біледі;

Македонскийдің Орта Азияға жорығын сипаттайды. Сақтардың Тәуелсіздік үшін күресіне ой-пікірін білдіреді.

Тілдік мақсаттар

Оқушылар орындай алады:

Шығармашылық жұмыстарын қорғайды, сақтардың ерлігін, әскери жетістіктерін, өнер туындыларын сипаттайды

Пәнге қатысты сөздік қор мен терминдер

Помпей Трог,Томирис,Кир,Дарий,Скунха,Полиэн,Македонский, Арриан.

Сыныптағы диалог\жазылым үшін пайдалы тілдік бірліктер

Помпей Трогтың, Геродоттың, Ктесийдің жазбалары сақтардың көрші елдермен қарым-қатынасы туралы келесі ақпараттарды береді:...

Құндылықтарға баулу

. Сын тұрғысынан ойлау, топтық, жұптық жұмыста ынтымақтасу, бір- біріне құрметпен қарау,жауапкершілікті ұғыну, білім алуға дайын болу

Пәнаралық байланыс

Дүние жүзі тарихы

Алдыңғы оқу

Сақ тайпалардың пайда болуы ,тарихи кезеңнің зерттелуі туралы біледі.

Сабақтың барысы

Сабақтың жоспарланған кезеңдері

Сабақтағы жоспарланған жаттығу түрлері

Ресурстар

Сабақтың басы 8мин

Сабақтың ортасы

30 мин

Сабақтың соңы

1 мин 2мин

5 мин

12мин

1мин

5мин

1мин

10 мин

1мин

6мин

1мин

«Сәлемдесу» - ынтымақтастық атмосферасын орнату.

«Ой атысы» - 1. Өткен жолғы біліммен байланыстыра жауап берсек?

(мұнда тыңдалым арқылы оқушыда Сақтардың екі алпауыт (парсы, македон)мемлекетпен көрші отырғандығы жайлы ақпарат қалыптасады)

«Семантикалық карта» - үй тапсырмасын сұрау

Оқушыларға 12-сұрақтан тұратын семантикалық карта үлестіріледі. Орындап болған соң оқушылар өзін-өзі интерактивті тақтадағы жауаппен салыстырып, бағалайды

Бағалау – «Критерийлер арқылы»

*11-12 жауап – 3 ұпай

*8-10 жауап – 2 ұпай

*5-7 жауап – 1 ұпай, онан төмен ұпай жоқ – «қанағаттанғысыз» деп бағаланады

Миға шабуыл» - «Томирис» бейнефильмі көрсетіледі

Бүгінгі сабақтың мақсатын нақтыласақ, бейнефильм қандай тарихи тұлға жайлы болмақ? Оның қазақ тарихындағы орнын кім айта алады?

Сақтардың тәуелсіздік үшін күресі

1)Кир әскерінің басып кіруі.

2)Шырақтың ерлігі.

3)Александр Македонскийдің сақ еліне жорығы.

1 - Б.з.б. 530ж. Парсы патшасы Кир сақ жеріне басып кіреді, бұл кезде сақтардың билеушісі Томирис еді. Томирис жайында Рим тарихшысы Помпей Трог былай дейді: «Әйел болса да, жаудың шапқыншылығынан қорыққан жоқ». Ұсынылған келіссөзден бас тартқан Томириске Кир соғыс ашады. Осы соғыста Кирдің алдауына түскен ханзада Спаргапис қаза болады. Ұлы үшін кек алуды көздеген Томирис, Кирді осы соғыста жеңеді. Кирдің басын шапқызып, қан толы торсыққа салады.

2 - Кирдің қазасынан 11 жылдан соң б.з.б. 519ж. Дарий І бастаған парсылар қайта сақ жеріне шабуыл жасайды. Бұл соғыста сақтарды Скунха атты көсем басқарады. Бірақ, ол бұл соғыста жеңіліс табады. Бұл соғысқа сақтардың дайындығы жоқ еді, олар өздерінің күнделікті бейбіт шаруашылықтарымен айналысып жатқан кез болатын. Осы соғыстың таңғажайып бір оқиғасын грек тарихшысы Полиэн тамаша суреттейді. Мысалы, Шырақ есімді жауынгердің ерлігі жайлы. Ол өзін елі үшін құрбандыққа шалып, парсыларды алдап сусыз шөлге апарып қырады. Шырақ сияқты жауынгердің арқасында сақтар тәуелсіздіктерін сақтап қалады.

3 - Б.з.б. 4 ғасырдың 30-шы жылдары сақ жеріне македондық Александр Македонский (қазақша аты Ескендір Зұлқарнайын) бастаған грек әскерлері қауіп төндіреді. Грек-македон әскерлеріне қарсы 3 жыл бойы партизан соғысын Спитамен жүргізді. Күннің ыстығы мен сақтардың жиілей түскен шабуылдары гректерді әбден әлсіретеді. Мұны пайдаланған сақтар гректердің әскерін талқандайды. Осы сақтардың гректермен соғысы жайлы дерек, грек тарихшысы Аррианның жазбаларында кездеседі. Осылайша А. Македонскийдің сақтарға қарсы жасаған жорығы сәтсіз аяқталады.

«Кіреші» - топтастыру

(Ортаға үлестірме қағаз қималары таратылады, онда Томирис пен Кир аттары жазылған. Сол аттар бойынша оқушылар 4 топқа топтасады. Оқушылар жайғасып болған соң, мұғалім әр топтың атауы жазылған есім-жазбаны топтарға таратып, үстелдің ортасына қояды)

«Джигсо» - жаңа сабақты оқып-үйрену үшін топтарға жекелеген тапсырмалар беріледі

1-топ: Томирис

2-топ: Шырақ

3-топ: Скунха

4-топ: Македонский

О.: мәтінмен жеке танысу;

Т.: жұпта талқылау;