Сәукеле тігу бойынша ашық сабақ 3 сынып

Сабақтың тақырыбы :Сәукеле тігу.

Мақсаты:

Білімділік: Оқушыларға сәукеле туралы түсінік беру. Сәукеле тігуді үйрету

Дамытушылық: Оқушының ой – қиялын дамытып, іскерлікке баулу.

Тәрбиелік: Ұлттық киімдерге байланысты салт-дәстүрлер мен ырымдарды сақтауға, ұқыптылыққа, әдемілікке тәрбиелеу.

Көрнекілігі: бас киім түрлері, сәукеле үлгісі, ребус,сызбалар,тақырыпқа сай слайд.

Құралдар: фетр қағазы, қайшы, қатырма қағаз, желім, үкі.

Әдісі: көрсету, түсіндіру, сұрақ-жауап.

Пәнаралық байланыс: математика, бейнелеу өнері,әдебиеттік оқу. Күтілетін нәтиже: саукеле бас киімін тігу,еңбексүйгіштік қабілеттерін арттыру.Шеберліктерін шыңдау.

Сабақтың түрі: дәстүрлі

Сабақтың барысы:

1-слайд

Психологиялық дайындық

Гүл өсірсең сәндеп мұның аты еңбек,

Су тасысаң терлеп мұның да аты еңбек,

Шай қайнатсаң демдеп мұның да аты еңбек,

Білсек егер балалар,

Еңбек бәрін жеңбек.

І. Ұйымдастыру кезеңі

а) оқушыларды түгелдеу

ә) сабаққа дайындығын тексеру

ІІ. Үй тапсырмасы.

- Ұлттық киімдердің қандай түрлері бар? (камзол,шапан,бөрік,ішік,кимешек т.б)

Оқушыларды ребус арқылы жаңа тақырыппен таныстыру

2-слайд

Ребусты дұрыс шешсек бүгінгі сабағымыздың тақырыбы шығады

дұрыс «сәукеле» деген сөз шықты.

3-слайд

ІІІ. Жаңа сабақ: Сәукеле тігу.

Әйелдерге арналған ұлттық бас киім түрлері өте көп. Оларға: сәукеле, тақия, кимешек, бөрік тағы басқалар жатады.

Сәукеле –қыздардың ұзату тойында киетін сәнді, әшекейлі бас киімі. Сәукеле алтын, күміс, асыл тастармен әшекейленіп, зермен, жібек жіппен кестеленеді. Төбесіне үкі тағылып, жерге дейін төгілген ақ желек жабылады.

Сәукеле – тек ұзатылатын қыздың бас киімі, оны беташарға дейін киген, етегі қымбат терімен көмкерілген, сосын міндетті түрде желегі болған. Яғни, ұзатылатын қыздың сәукелесінің желегі бетін көмкеріп тұрады. Қалыңдықты жасырып, жүзін көрсетпей көмкеріп тұрады дегенге сөз, беташардан кейін сәукеле алынады да, желек немесе бергек жас келіншектің басына орамал болып тағылған. Жаулық жас келіншектің басына өзінің әнімен, сәнімен келген.Сөйтіп үлкен салт, дәстүрмен келіп барып, қазақ келіншегінің басына жаулық боп түсетін болған.

«Жеті жастан жинасаң, жетеді, алты жастан жинасаң, асады» дейтін қазақ қыздың жасауы мен ұзатылардағы киім-кешегіне үлкен мән беріп, ерте бастан қамданған. Әсіресе қалыңмалдың құнын орап әкететін сәукеленің өзіндік мән- мағынасына бей-жай қарамайтын қазақ әдейілеп білікті шебер таңдап, қолақысын беріп, бір әулеттің дәулетін көрсетер сәукелені айлап-жылдап тіктірген. Қыз әкесі бай болса, бір сәукеле үшін қырық қысырақтың құнын беріп те жасататын болған. Осыдан-ақ бұрынғы заманда сәукеле байлық пен мырзалықтың дәрежесін әйгілейтін, ұзатылар қыздың әлеуметтік жағдайын білдіретін көріністің айғағы болғанын аңғара аламыз. Сәукеле неғұрлым биік болған сайын, ондағы әшекей бағалы тастардың да қатары артып, қымбаттай түсері анық. Бұрын әдемі тігілген сәукелеге қалың малдан бөлек төлем төленген екен.

4-слайд

«Сәукеле» сөзі «сау келеді» дегеннен шыққан екен. Жоғарыда сәукеленің қалай жасалатынын және оның құны