Шалва Амонашвили шығармашылығы туралы мақала

М.Маметова атындағы №27 физика-математика бағытындағы мектеп-лицейінің өзін-өзі тану пәні мұғалімі З.С.Алдонгарованың

Ш.Амонашвилидің «Баллада о воспитание» еңбегіне пікір

Шалва Александрович Амонашвилиді рухани-адамгершілік, ізгілік педагогикасының негізін қалаушысы, баланың жан дүниесін терең түсінетін, баланы тұлға етіп қалыптастыратын нұрлы ұстаздардың шынайы көшбасшысы деп танимын. Оның педагогика саласы бойынша жасаған тұжырымдамасы көптеген педагогтардың өз мамандығын сүюге жетелегенін, көптеген оқушының шамшырағын жағып жүргені жөнінде көптеген деректер оқыған болатынмын. Ш.Амонашвили кітаптарының ерекшелігі ол ғылымға немесе әдістемелік нұсқаулыққа сүйенбейтініне, тек өз тәжірибесі арқылы, өзі көрген, білген, байқаған оқиғалардан туындаған мысалдар арқылы түсіндіруге тырысады, кітаптарын оқыған кезде өз өміріңе үңілесің, жіберген өмірлік қателіктеріңе, жасаған дұрыс әрекетеріңе, жетістіктеріңе қуанасың, себебі осы ұстаздың жолды таңдағаннан бастап бала жан дүниесін түсінуге бағытталған кітаптарды оқуға ұмтыласың. Ұстаздың жолымда осындай тұлғаның еңбектерін зерттеу түскені менің жаныма тек қуаныш сыйлайды.

Шалва Амонашвилидің «Баллада о воспитании» кітабын оқып шықтым. Ең басындағы эпиграфтың өзі маған әсер қалдырды Бала табиғатына үңілгенде ғана мыңдаған отбасы бір отбасын табуы мүмкін деп алғаны бала жан дүниесіне аса сақтықпен, асқан мейіріммен қарау арқылы тәрбиелеу жетістікке жеткізетінін дәлелдегісі келді. Кітапта адамдардың әртүрлі тағдыры, жағдаяттардан шығу жолдары, жіберген қателіктері туралы баяндалады. Кейбір аңыздар өз өміріңдегі жеткіліксіз жақтарды толықтыруға негіз болады. Шығармаларда махаббат, мейірімділік, өмірілік сынақтар мен рух күші, адамгершілік және сыйластық туралы айтылған. Күлкінің күштілігі, әр адамның міндеттері туралы айтылады. Бұл жәй ғана сөз емес, бұл автордың сезімінен өткен және өмір шындығынан алынған, өзінің көзқарасы және рухани ізденістерінің жемісі.

Мен өзіме әсер қалдырған мысалдарға тоқталатын болсам: «Егер де біздің балаларға деген қамқорлығымыз адалдық пен махаббаттан туындаса, онда біз тәрбиелеу ғажайыптарын жасаймыз» ,тағы да бір мысал : “Басымызда ол болмаса, тіліміз ол туралы айтпайды, қолымыз оны жасамайды, аяғымыз оған асықпайды, жүрегіміз ауырмайды. Міне сондықтан да, біздің барлық жан-дүниеміз жарқын ойлар мен бейнелерге, рухани ізгілікті идеяларға ұмтылуы керек.Тіл де, қол да, аяқ та, жүректе жамандыққа қызмет етуі мүмкін,бірақ та оған жол бермеу керек» Баларға деген ерекше махаббат пен адалдық арқылы керемет талантты бала тәрбиелеп шығара алатынымызды, Сонымен қатар жағымды ойлар, жақсы сөздер арқылы әрдайым дұрыс әрекет жасау керектігін, жамандық жасауға жол бермеуді ең алдымен ойдан бастау алатынын айтқысы келді деп ойлаймын.

Ең бірінші-адамдар туралы аңыз. Ол ізденіс адамдары және жасаушы адамдар.Бұл адамдар біздің әр қайсысымыз болуы мүмкін.Бірақ біз не іздейміз? Не жасаймыз? Әлемге не сыйлаймыз? Шын мағынасында, әлемге ең басты…