Шешендік сөздер және Тайкелтірдің төрелігі 5 сынып

Сабақтың тақырыбы: Шешендік сөздер. «Тайкелтірдің төрелігі»

Сабақтың мақсаты:

1. Шешендік сөздердің өзіндік ерекшеліктері туралы түсінік қалыптастыру, «Тайкелтірдің төрелігі» мәтінінің

мазмұнын игерту. 2. Оқушылардың мәтін мазмұнын талдау, салыстыра білу қабілеттерін, танымдық қызығушылықтарын

дамыту. 3. Рухани-адамгершілік, еңбексүйгіштік, эстетикалық дағдыларын қалыптастыру.

Сабақтың типі: жаңа білімді меңгерту. Сабақтың түрі: шығармашылық-ізденіс сабағы Сабақтың әдісі: түсіндіру, сұрақ-жауап, проблемалық әдіс, т.б. Пәнаралық байланыс: қазақ тілі, бейнелеу Сабақ кезеңдері

Мақсат Күтілетін

нәтиже

Мұғалімнің іс-әрекеті Оқушының іс-әрекеті

Ұйымдасты ру кезеңі

Жағымды психологиялы қ ахуал орнату, сыныпты топқа бөлу.

Оқушылармен сәлемдеседі. Психологиялық тренинг "Мен кіммін?" әдісі арқылы оқушыларды топқа бөлу. Оқушылар шеңберге тұрып, өздерін жақсы бір нәрсеге теңеу арқылы көңілдерін көтереді. Шеңберде 1, 2, 3-ке санап, бірлер І топ, екілер ІІ топ, үштер ІІІ топ болып бөлінеді. Оқушыларға бағалау парақшалары таратылады.

Сәлемдеседі, тренинг жасайды, топқа бөлінеді. Шеңберге тұрады, өздерін жақсы нәрсеге теңейді, 1, 2, 3-ке санап, топқа бөлінеді.

Теориясы

"Білу" "Көпір" тапсырмалар

ы арқылы

үйден дайындалып

келген тақырып бойынша

сұрақтар

беріледі. (Кім? Не?

Қазақ халқының даналығы және шешендік атты асыл қазынасын таныту.

Шешендік сөздер туралы жалпы мағлұмат алады.

Шешендік сөздер бойынша сұрақтар:

1. Шешендік сөздер дегеніміз не?

2. Шешендік сөздер әдебиеттің қай

саласына жатады?

3. Шешендік сөздерде не бейнеленеді?

4. Шешендік сөздерде қандай мәселелер

көтеріледі?

5. Шешендік сөздер неге баулиды?

Сұрақтарға жауап береді. 1. Шешендік сөздер - елге белгілі адамдардың қайсыбір оқиғаға байланысты айтқан тапқыр сөздері. 2. Шешендік сөздер ауыз әдебиетінің саласына жатады. 3. Шешендік сөздерде халықтың бастан кешкен оқиғалары, ақыл-ойы,

Қайда? Қашан? Не

істеді?)

арман-тілегі бейнеленеді. 4. Шешендік сөздер көбіне дауларға байланысты екі кісі, екі ру арасындағы мал-мүлік, ар мен жер, ер мен жесір құны сияқты даулардан бастап, екі ел арасындағы мемлекеттік келісім сияқты мәселелер көтеріледі. 5. Шешендік сөздер жақсы мінезге, байқағыштыққа, сергек те зерек болуға үйретеді әрі тілдерін байытып, ұтқыр да ойлы сөйлеуге баулиды. Теориясы

"Түсіну" Мәтіннің мазмұнымен

жұмыс жүргізуге дайындық

(Неге? Неліктен? Не

үшін?)

«Тайкелтірді ң төрелігі» мәтінінің мазмұнын меңгерте отырып, тілдік қорын дамыту.

Оқушы мәтіннің мазмұныме н толық танысады.

1. Мәтінді түсініп оқу.

2. Мәтінде не туралы айтылған?

3. Мәтіннің кейіпкерлері кімдер?

4. Тақырыбына қарап қандай оқиға

болатынын білуге болады?

Түсіндірме сөздікпен жұмыс:

Атқосшы жігіт –

Күміс қақтаған -

Былғары тоқым -

Зер төккізген -

Тобылғы сапты -

1.Мәтінді түсініп оқиды. 2.Мәтінде Тайкелтірдің ер- тұрманға таласқан екі кісінің дауын шешіп беруі суреттеледі. 3.Мәтіннің кейіпкерлері: Төле би, Тайкелтір, екі кісі және жігіт. 4.Мәтіннің тақырыбына қарап, Тайкелтірдің қандай да бір дауды шешетіндігін білуге болады.

Атқосшы жігіт – 1. Жолаушылардың ішінде ат бағу міндетін атқарушы; 2. Әскер басшысының қызмет бабындағы тапсырмаларын орындауға тағайындалған офицер; Күміс қақтаған – Күміс – қымбат, бағалы, жылтыр, ақ түсті металл;

Қақтаған – қақ ету, кептіру; Былғары тоқым – Былғары – зауытта иленіп, боялған мал терісі; Тоқым – аттың арқасына ер батпау үшін екі қабат киізден ыңғайлап пішіп, сыртын мата немесе былғарымен қаптап, кейде өрнектеп жасайтын ер- тұрман жабдығының бірі; Зер төккізген – Зер – 1. Әшекей, сән бұйымдарын жасауға пайдаланылатын әдемі, сары түстес қымбат металл; 2. Алтын, күміс, мыс талшықтарынан тоқылған кесте, оқа; 3. Зер талшықтарынан алынған жылтыр жіп; Тобылғы сапты – Тобылғы – раушан гүлділер тұқымына жататын, ағашы қатты, қызыл күрең түсті бұта; Сап – 1. Адамдардың рет- ретімен тұруы; 2. «Тыйылды» мағынасында жұмсалады; 3. Балтаның немесе күректің сабы;