Шетел тіліндегі факультатив сабақтарға арналған жинақ

Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігі

Шетел тіліндегі факультативтік сабақтарға арналған дидактикалық материалдар жинағы

Мұғалім: Мешелева Г.К.

Мазмұны

I. Кіріспе.

II. Негізгі бөлім.

Факультативтік сабақтарды ұйымдастыру мен өткізудің негізгі формалары.

Шетел тіліндегі факультативтік сабақтарда қолданылатын әдістер.

Факультативтік сабақтарға арналған жаттығулар.

III. Қорытынды.

Пайдаланылған әдебиеттер тізімі.

Кіріспе

Шетел тілі білімінің қосымшалары қазіргі уақытта ұлғая түсуде. «Қоғам дамуының заманауи кезеңінде шет тілі оқу пәні ретінде» мақаласының авторлары материалдық өндіріс саласында заманауи қоғамда шет тілінің рөлін көрсетеді. Ғылымның, техниканың, халық шаруашылығының барлық салаларының табысты түрде дамуы ақпарат алмасусыз мүмкін емес. Бұл үшін ең болмаса бір шет тілін меңгерген мамандар қажет.

Шетел тілінде факультативті сабақтар – студенттердің білімін олардың қажеттіліктеріне, қабілеттеріне, сұраныстарына сәйкес белгілі бір оқу пәндері бойынша тереңдету, дамыту мақсатында сабақтан тыс оқу сабақтарын ұйымдастыру формасы. Факультативтік сабақтар студенттердің ой-санасының дамуына, пәнге деген белсенді танымдық қызығушылығының қалыптасуына, студенттердің зерттеу қызметіне деген қызығушылығын арттыруға ықпалын тигізеді.

Факультативтік курс шет тілін оқытудың сапасы және оның мектептегі беделі жоғары болуы барысында қойылуы мүмкін. Бұл жағдайда тілмен айналысуға тілек білдіруші топтар оңай жиналады және әкімшілік тарапынан кедергілер әдетте болмайды. Топқа тіл білімін тереңдетуде, оны қолдануда білік пен дағдыны жетілдіруде түрлі қажеттілік ниетін білдіруші білім алушылар кіреді. Олардың арасында мыналар болуы мүмкін:

«гуманитар», олар тілмен, оны меңгеру үрдісімен әуестенгендер; олардың ауызекі тілде және оқуда тілді үйрену тілегі үлкен;

«технарь». Мұнда тілді қолданбалы сипатта деп білетіндердің барлығын қосамыз; бұл оларға өз білімдерін олардың қызықтыратын пәндерінен білімдерін кеңейту үшін оқып білетін тілдегі әдебиетке жүгіну мүмкіндігін береді;

өзінің болашақ кәсібін шет тілімен байланыстыратын білім алушылар;

оқып білетін тілдегі әндерді ұнататын, джазға құмар, рок-топтарға әуес мектеп оқушылары.

Факультативтік сабақтарды ұйымдастыру мен өткізудің негізгі формалары

Ұйымдастыру құрылымы – жеке және ұжымдық субьекттердің жиынтығы, олардың арасында факультативтік сабақтарды ұйымдастыру, өткізу жауапкершілігі мен міндеттері анықталған.

1) жоба қызметі блогы:

- студенттер мен олардың заңды өкілдерінің қажеттіліктерін тану

- факультативтік сабақтарды өткізу сағаттарын бөлу

- факультативтік сабақтар бағдарламасын жүйелеу және дайындау

-факультативтік сабақтарды өткізу мен ұйымдастыру тиімділігін бағалау механизмі мен критерийлерін дайындау

2) жүзеге асыру блогы:

- факультативтік сабақтардың жарты жылдық кестесін құрастыру

- факультативтік сабақтарды қосымша білім жүйесінде функциялау

3) мониторинг және бақылау блогы:

- студенттердің факультативтік сабақтарға қатысуын қадағалау

- факультативтік сабақтардың күнтізбелік-тақырыптық жоспарын орындау

- факультативтік сабақтарды өткізу сапасын үздіксіз бақылауды қамтамасыз ету.

4) рефлексивті қызмет блогы:

- факультативтік сабақтарды ұйымдастыру бойынша студенттер арасында сауалнама жүргізу

- факультативтік сабақтарды өткізудің қорытындысы бойынша мұғалімдермен әңгімелесу

- факультативтік сабақтарды ұйымдастыру мен өткізу барысындағы туындаған негізгі мәселелерді анықтау

- факультативтік сабақтарды ұйымдастыру үрдісін дамытуға жағдай жасау.

Факультативтік сабақтарды өткізу сапасының критерийлері:

1) сабаққа уақытылы қатысу.

2) студенттердің әр түрлі конкурстарға, пән олимпиадаларына, конференцияларға қатысуы

3) студенттердің қызмет деңгейі (зерттеушілік, шығармашылық, жартылай шығармашылық, репродуктивті)

4) студентердің сабақты ұйымдастыру жұмысымен қанағаттануы

5) құжаттама жүргізу.

Факультативтік сабақтарды ұйымдастыру жұмыстарын бақылау келесілерді қажет етеді:

сабақ формасын таңдаудың мақсаттылығы және сабақты өткізудің тиімділігі;

сабақты өткізу барысындағы оқушылардың белсенділігі;

оқушылардың сабаққа толық қатысуы.

Сабақтың өткізілу тәртібі:

Пән бойынша факультативтік сабақтарды іске асыру барысында келесі міндеттер шешіледі:

пәндік сынақтарды өткізу;

оқушының бұл бағдарға қатысты мүмкіндіктеріне баға беру, таңдалған пәнді тереңдетілген деңгейде игеруге дайындығын анықтау;

бағдар іс–әрекеттерінің құрам бөліктерімен танысу;

базалық пәндік білімді кеңейтіп, толықтыру, таңдау бойынша емтиханға дайындалуына жағдай жасау;

оқушыларды берілген бағдарға сәйкес келетін іс–әрекет түрлерімен таныстыру.

Шетел тіліндегі факультативтік сабақтарда қолданылатын әдістер

Факультативтік сабақтар білім алушыларға өз қызығушылықтарының беріктігіне көз жеткізулеріне, өз мүмкіндіктерін сыни түрде бағалауға және тереңірек білуге мүмкіндік береді.

Факультатив сабақтарда тыңдау, сөйлеу және оқу сияқты жұмыс түрлері орындалады. Сөйлеу-оқушының сөз байлығын толықтыруға, грамматиканы игеруге және сөйлеуге, пайдалануға үйретеді.

Сабақта мынадай әдістерді қолдануға болады:

Тілдік материалды игеруге және бекіту үшін ауызша жаттығуларды қолдану.

Әрбір оқушы сабаққа міндетті және белсенді түрде қатысуы қажет.

Уақытты тиімді пайдалану.

Әр түрлі стимулдарды қолдану, аудио-визуалды техниканы қолдану.

Оқу, сөйлеу сияқты оқыту және жаңа ақпаратты алу құралы. Оқу оқушылардың үйде өз еркімен оқуынан құралады. Оқуды үйрету үшін қызығушылық қажет. Мұғалім оқытатын мәтіндерді әр оқушының қабілетіне, қызығушылығына қарай дайындайды.

Оқылған мәтіндер бойынша сұрақтар қойылып, мәтіннің қысқаша мазмұны айтылады. Мәтіндік сұрақтар жай ғана қайда, қашан сөздерінен бсталмай, неліктен, не үшін, т.б. сұрақтардан басталуы қажет.

Оқушылар оқыған мәтінге түсініктеме беруге үйренеді, өз пікірлерін айтады, мәтіннің қысқаша мағынасын береді, шығарма жазып үйренеді. Жеке-дара оқу әр түрлі жүргізілуі мүмкін. Оқудың бұл түрі мұғалімге оқудың барлық формаларын қолдануға мүмкінідік береді. Оқушы өзінің оқығанын айтып береді, қалғандары тыңдайды. Оқушының берген ақпараты пікір-талас өткізуге қолданылады.

Факультативтік сабақ мазмұнын меңгерту барысында оқушыларға үнемі өзіндік жұмыстар орындату жағына баса көңіл бөліну.Факультатив сабақтардың мазмұны мектептің негізгі оқулыктарының мазмұнына сәйкес келеді, түбipi бip мәселелер кеңінен, соңғы жаңалықтар тұрғысынан қарастырылады. Жалпы факультативпен қатар арнаулы (кәсіптік бағдарлау қажеттілігіне, педагогикалық коллективтің мамандану мүмкіндігіне байланысты) факультатив сабақтар ұйымдастырылуы мүмкін.Көп жағдайда арнаулы факультатив олимпиадалық есептер шығаруға математика, электроника негіздерін үйретуге арналады .

Факультативтік сабақтарға арналған жаттығулар

Мақалдарды бірнеше тілде білу сабақ барысында өзімізге де пайдалы. Сондықтан қай тілде болсын мақал- мәтелдерді оқып, үйрену керек. Өйткені тіл өзгерсе де мақалдың түпкі мағынасы, айтайын деген ойы өзгермейді. Бірақ ең алдымен өз тілімізді, әркім өз халқының рухани байлығын білу керек.

Proverbs

1. About work and gardening

Еңбек, диқандық туралы.

1. As the tree, so the fruit -

Ағашына қарай жемісі.

2. Many hands make light work -

Жұмыла көтерген жүк жеңіл

3. Little strokes fell great oaks

Еңбек етпеген ішіп – жемейді.

4. A cat in gloves catches no mice

Еңбек етсең емерсің.

5. Business before pleasure

Еңбек түбі – бейнет,

Бейнет түбі – зейнет.

6. Care killed the cat

Еңбек қажытпайды, қайғы қажытады.

7. Now sweet without some sweat

Жылай – жылай дер қазсаң,

Күле – күле су ішерсің.

8. No pains no gains

Еңбексіз өнбек жоқ.

9. Don’t count your chickens before they are hatched

Диқан жемісін күзде жинайды.

10. Half a loaf is better than no bread

Қанағат қарын тойғызады.

11. Never put off till tomorrow what you can do today

Бүгінгі жасар ісіңді ертеңге қалдырма.

2. About Motherland, home and life

Туған жер, үй, өмір туралы

1. East or West, home is best

Туған жердей жер болмас,

Туған елдей ел болмас.

2. I’m not brother’s keeper

Үйім бөлек, күйім бөлек.

3. Every bird thinks his own nest best

Өз үйім – өлең төсегім.

4. Every country has it’s customs

Әр елдің салты басқа.

5. Rome was not built in a day

Отан оттан да ыстық.

6. All the keys hang not at one man’s girdle

Жар жол болмас, жат ел болмас.

7. So many countries6 so many customs

Әр елдің салты басқа, иттері қара қасқа.

8. Life is shor6 art is long

Өмір қысқа, өнер мәңгі.

9. While there is life there is hope

Өмір бар жерде үміт бар.

10.Every dog has it’s day

Дүние кезек, терме тезек.

3. About knowledge and friend

Оқу – білім, дос туралы.

1. Live and learn

Оқусыз білім жоқ,

Білімсіз күнің жоқ.

2. Knowledge is Power

Күш – білімде.

3. Little learning is dangerous

Шала оқу қауіпті.

4. Learning is the eye of mind

Оқыған озар, оқымаған тозар.

5. Between friends all is common

Достардың арасында бәрі ортақ.

6. All are not friends that speak us fair

Жалған дос көзіңе мақтар,

Сырт айналып сойылын саптар.

7. You know man by his friends

Адамды досына қарап таны.

8. He laughs who laughs last

Күлме досыңа, келер басыңа.

9. Even choosing makes friends

Ат барда есекке жол болсын,

Дос барда есепке жол болсын.

11. Friendship can not stand always on one side

Есептескен дос болмайды.

12. A friend in need, is a friend indeed

Ерді кебенек ішінде таны.

13. Geese with geese and woman with woman

Тең теңімен, тезек қабымен.

4. About word and sentence

Сөз, сөйлем туралы.

1. Great boast, small roast

Сөзге көп – іске жоқ.

2. Brevity is the soul of wit

Аз сөз алтын.

3. Many words cut more than swords

Таяқ еттен өтеді, сөз сүйектен өтеді.

4. Bad news files fast

Жаман сөз жерде жатпайды.

5. A good name is better than riches

Жақсы сөз – жарым ырыс.

6. First think6 then speak

Ойнасаң да ойлап сөйле.

7. Ceasar’s wife is above suspicion

Аузы қисық болса да бай баласы сөйлесін.

8. All doors open to courtesy

Жылы – жылы сөйлесең,

Жылан да інінен шығады.

9. It’s not use crying for the Moon

Үндемеген үйдей бәледен құтылады.

10. Once bitten, twice shy

Аузы күйген үріп ішер.

5. About fright, goodness, humour

Сыйластық, жақсылық, ақымақтық, қорқақтық, көңіл – күй туралы.

1. Don’t look a gift horse in the molehill

Сыйға сый, сыраға бал.

2. All is well that ends well

Жақсылықпен аяқталған істің бәрі жақсы.

3. Little wit in the head makes much work for the feet

Ақымақ бас аяққа дамыл бермес.

4. It is useful to lock the stable door, when the steed is stolen

Ақымақтың ақылы түстен кейін кіреді.

5. Honesty is the best policy

Адалдық – үлкен саясат.

6. Fortune favors the brave

Көз – қорқақ, қол – батыр.

7. Talk of the devil and he will appear

Қорыққанға қос көрінеді.

8. A burnt child dreads the fire

Қорқақ көлеңкесінен қорқады.

9. The eyes are the mirror of the soul

Көз – көңілдің айнасы.

10. Leopard can not change his spots

Сүтпен сіңген мінез сүйекпен кетеді.

11. As well be hanged for a sheep as for a lamb

Бір қайғының бір қуанышы бар.

6. About health, food, hungry