Шілікті қорғандарының архитектуралық құрылысы, 11 сынып

Шілікті Қорғандардың архитектуралық құрылысы.

Шілікті археологиялық кешені ғылымда «патша обалары» деген атаумен белгілі көне кешенді құрастырады. Ғылымда соңғы жылдарға дейін «патша обалары» тек жерлеу орны ретінде қарастырылып, одан қазба кезінде табылған заттарына, жалпы ішкі құндылықтарына көбірек көңіл бөлініп, сол замандардың айқын бейнесін, көрінісін көрсететін мол мағлұматты қайнар көздерінің бірі деп атауға болады. Сақ дәуіріне тән осы көне құрылыстарды салуда сол заманда өмір сүрген билеуші топтың, құрылысқа жетекшілік еткен абыздардың осы кеңістікті таңдап алуының өзі кездейсоқ емес. Мұны Шілікті жазығына жерленген сақ билеушілерінің өздерінің өлер алдындағы өсиеттері деп болжауға болады. Сол заман түсінігі деңгейінде қарайтын болсақ Шілікті жазығының өзіне тән көптеген ерекшеліктері бар.

Қазіргі танда Қазақстан тарихын жазу үшін, оның жерінің әр пұштағының асты - үсті, яғни археологиялық деректермен жер бетіндегі тарихи — мәдени ескерткіштері қоса зерттелуі қажет. Ежелгі тарихқа үңілсек, осы Тарбағайтай, Алтай баурайларында әлемдік маңызға ие болған сақ-скиф өнері туындыларын жасаушы сақ, ғұн, аргиппей, динлин, уге т.б. қоғамдық дамудың түрлі іздері сайрап жатыр. Шіліктінің патша обалары мен Берелдің ғажайып ескерткіштері, олардан табылған керемет дүниелер өлкеміздің өткен тарихында бай да қуатты бабаларымыздың болғанын дәлелдесе, олардың қолөнері, архитектуралық құрылыс өнері мен жоғары мәдениеті бүгінгі ұрпақтың таңдайын қақтырып, ерекше мақтаныш сезімге бөлейтіні шындық.

Кейінгі жылдардағы Шілікті обасынан табылған алтын киімді патша мүрдесі мемлекеттік деңгейде қолдау тауып, Президент рестоврация жұмыстарына жүргізілді, яғни қайта қалпына келтіру бастамасы қолға алынды. Алдағы уақыттарда осы негіздерде жұмыс жасап, елімізден табылған көне тарихи жәдігерлерді әлем өркениетінің теңдессіз жаңалықтар қатарына қосу.