Соқалардың міндеті мен түрлері бойынша ашық сабақ

«Бекітемін»

№ 10 колледж директоры:

....................... Ахмедов Ш.Ш.

Оңтүстік Қазақстан облысының

білім басқармасы

№ 10 КОЛЛЕДЖ МКҚК.

АШЫҚ САБАҚ

Тақырыбы: Соқалардың міндеті және түрлері.

Әдіскер: Ташполатов Д.

Аға шебер: Толаметов А.

Ө/о шебері: Халдаршиков Х.

Шымкент – 2016

Күні:

Сабақтың тақырыбы: «Соқалардың міндеті және түрлері»

Сабақтың мақсаты:

Ғылыми: Соқалардың жіктелуі, соқалардың құрылысын түсіндіру,оқушылардың қызығушылығын және ойлау қабілетін, білім–білік дағдысын қалыптастыру. Техника қауіпсіздігі ережелерін есте сақтауды үйрету.

Дамытушылық: Оқушылардың ой-өрісін дамыта отырып заманауи талапқа сай іскерлікке баулу

Тәрбиелік: Оқушыларды адалдыққа, шапшаңдыққа өз бетімен еңбектенуге, ұжымдық жұмыс жүргізу арқылы бірлесіп жұмыс атқаруға, ұйымшылдыққа тәрбиелеу

Сабақтың көрнекілігі: Соқалар, ключтер жиынтығы, арнайы ключтер, жұмыс орны, плакат, әдебиеттер.

Өндірістік оқыту сабағы өтетін жер: колледж гаражы

Сабақтың барысы мен мазмұны:

I. Ұйымдастыру кезеңі:

Оқушылардың сабаққа қатысуын тексеру.

Сыртқы көрінісін байқау.

Сабақ тақырыбын және мақсатын жариялау.

II. Арнайы технологиядан сұрақтар:

1.Қазіргі қолданылатын топырақ өңдейтін машиналар мен құралдар орындайтын технологиялық процестеріне қарай қандай топтарға бөлінеді?

Кіріспе нұсқаулық

1.Соқа туралы жалпы түсінік және олардың түрлері2.Соқаны жұмысқа дайындау3.Дискілі пышақпен шымаударғышты орнату4.Еңбек қауіпсіздігін сақтау шаралары Соқалар

Қазіргі трактор соқалары былайша жіктеуге болады:

Атқаратын жұмысына қарай - жалпы жұмыс және арнаулы жұмыс соқалары;

Корпу санына қарай –бір,екі,үш, төрт,бес,алты,сегіз және тоғыз корпусты;

Тракторға тіркелуіне қарай -тіркемелі, жартылай аспалы және аспалы;

Корпустарының қайырма формасына қарай- дақылдық;

Қайырмалы(жалпы жұмысқа арналған соқалар мен түренді сыдыра жыртқыштар), торлы қайырмалы (ылғалды және жабысқақ топырақты өңдейтін), жартылай винтті және винтті қайырмалы (тың және тыңайған жерлерді жыртатын) соқалар.

Жалпы жұмысқа арналған плугтар топырақты 27см тереңдікке дейін жыртуға қолданылады.Арнаулы плугтар ерекше операцияларға пайдаланылады. Мысалы: ПЛП-135 жолақты орман плугын орман дақылдары үшін топырақ дайындауға,өрттен сақтандыру және суару жолақтарын жүргізуге пайдаланады,сондай ақ ол жас ағаштар аралығында ашық алаң жасайды және осы кезде ұсақ бұталар мен түбірлерді қаза отырып,оларды бір жағынан жылжыту жұмысын да атқарады.

Плуг маркалары былайша оқылады:

ПН-аспалы плуг,

ПБН-батпаққа арналған аспалы плуг,

ПЛП-жартылай аспалы плуг;

ПСГ-гидрофицияланған бау- бақша плугы;

Оқушыларға практикалық және өзіндік тапсырмалар беру.

Оқушыларды техника қауіпсіздігі бойынша нұсқау өткізу, оқу техникалық құжаттарымен таныстыру. Оқушыларға құрал-жабдықтарды, оқу-техникалық құжаттарын беріп, жұмыс орындарына қойып шығу.

Ағымдағы нұсқаулық

1-айналым. Соқаны жұмысқа дайындау

2-айналым. Дискілі пышақпен шымаударғышты орнату.

3-айналым. Соқаға техникалық қызмет көрсету.

4-айналым. Техника қауіпсіздігін сақталуын қадағалау

Жұмыстарды қабылдау және бағалау:

Тапсырмаларды орындаудағы үлгілі жақтарын ерекше айтып кету.

Дұрыс жұмыс әдістеріне мінездеме беріп кету. Қателіктерді талқылап, оларды болдырмау жолдарын түсіндіру. Оқушыларға қойылған бағаларды негіздеп есіттіру.

Жұмыс орнын тазалау

Жұмыс орнын тазалап, аспаптарды жинау.

Қорытынды нұсқаулық

Қорытынды нұсқаулық кезінде өндірістік оқыту шебері оқушылардың жұмыстарын тексеріп, жол қойылған қателіктер туралы практик кеңестер береді. Соқаларды жұмысқа дайындаудағы білімдерін жетілдіру қажеттігін ескертеді. Атқарылған жұмыстарға қойылған бағалар жарияланады. Кейінгі сабақтың тақрыбын айтып, үйге тапсырма береді.

Үйге тапсырма:

Заманауи соқалар туралы мәліметтер жинап келу.

Ө/о шебері: …………. Халдаршиков Х

Соқа корпусы

Түрен-топырақ қыртысының астын тілуге арналған.Оны арнаулы болаттан жасайды.Түрендер трапеция немесе қашау тәрізді болады.Қайырма-топырақ қыртысын аудару мен ұсақтауға арналған.Егіс тақтайшасы (жақтау) соқаның жүрісін тұрақтандырады,тіректі бүйірлік күштерден жеңілдетеді,қарық қабырғасын құлаудан сақтайды.

Қайырма түрлері

Қайырмалар бет формасына байланысты дақылдық, цилиндрлі, жартылай винтті және винтті болып бөлінеді. Винтті және жартылай винтті қайырмалар топырақ қыртысын жақсы аударады. Оларды тың және тыңайған жерлерді, мысалы үш жылдық жоңышқаны жырту үшін қолданады.

Цилиндрлі және дақылдың формалы қайырмаларды жақсы игерілген мәдени егістіктерде қолданады. Бұл қайыриалар топырақты ұсақтаумен қатар аздап қыртысты да аударады.

Қайырманы үш қабатты болаттан жасайды.Оның сыртқы қабаттары көміртекті,ортанғысы аз көміртекті болаттан құралады да жылумен өңделеді.Бұл қайырманың әрі берік,әрі иілгіш болуына әсер етеді.

Соқаны жұмысқа дайындау

Соқаны жұмысқа дайындау шаралары жүйесіне-соқаны құрастыру дұрыстығы және техникалық жағдайы оның жұмыс тетіктерін орналастыру, тракторды дайындау және оны соқамен тіркестіру,агрегаттарды белгіленген жырту жағдайына әзірлеу жұмыстары жатады.

Соқадан шығарылып алынған жеке корпустардың құрастырылу сапасын, оларды бір-біріне тік бағытпен жүргізілген торлы сызығы бар көлденең, металл плитасына қойып анықтайды.Плита…