Сұлу сөзден сурет салған сыршыл ақын туралы материал

СҰЛУ СӨЗДЕН СУРЕТ САЛҒАН СЫРШЫЛ АҚЫН...

\Баяндама\

Әдебиетке келген әрбір қаламгер өз шығармашылығымен өмірге үн қосады, жұртшылықтың рухани азығына айналады. Осындай қазақ прозасының талантты өкілі – Оралхан Бөкей де қазақ әдебиетінде алпысыншы жылдардың орта тұсындағы өмірді зерттеушілігі арқасында стилі әбден қалыптасқан, жан-жақты толысқан, қазақ прозасының шағын жанры болған әңгіменің өркендеуіне өзіндік үлесін қосқан майталман қаламгер. Оралхан Бекей - Кеңес кезіндегі ескі әдебиетімізді жаңаша жаза бастаған жазушысы. Ол шығармаларында реалистік, романтикалык, мифтік желіні колдану арқылы оқырманын таңғалдыра алды.

Жазушы өз ортасының шындығын, туып-өскен жерінің тамаша суретін, қарапайым халқының тұрмыс-тіршілігін керемет бейнелеп жазған. Оралхан негізінен екі жанрда, проза мен драматургияда қалам тартты. Ол алдымен әңгіме жанрының айтулы шебері болған еді. Ауылым - анамдай ардағым, ауадай қажетім. Ауылым - Отаным», - дейді жазушы. Ол өз әңгімелерін ауыл өмірінің әралуан тіршілігінен алып, ауыл такырыбын бүкіл шығармашылғының қазығына айналдырған қаламгер.

Ауылдың бейнесін барлық қырынан суреттеу арқылы жазушы бүкіл қазақ ауылына тән құбылыстарды керсетіп, ауыл тіршілігінің жанды суретін жасайды. Ауыл өмірінің қыры мен сырына терең үңіле зерттеген жазушы өз әңгімелерінде таланттылығымен, тақырып тандау, образ жасау ерекшеліктерімен, өзіндік стиль, өрнектерімен танылды. Жазушының әңгіме жанрының өркендеуіне қосқан үлесі осындай шеберліктерінен аңғарылады. Оралхан Бекей әңгімелеріндегі кейіпкерлер образы өзінің жасалу шеберлігімен, табиғилығымен оқырманның есінде ұзақ сақталады. Шығарманы оқығанда оқырман үшін әр ауылда, әр көшеде осы кейіпкерлердің тынысы, демі сезіліп тұрғандай. Атап айтсақ, жазушының ерекше туындыларының бірі «Апамның астауы» әңгімесінде әйел баласын қазақ елінің қасиеті ретінде көрсете білген. Ол қазақтың этикалық, этнографиялық, тіпті археологиялық байлығының негізін әйел бейнесімен байланыстырады. Мазмұн тереңдігімен ерекше кезге тускен «Терісаққан», «Бура», «Қамшыгер», «Кербұғы» атты шығармалары қоғамға, өмірге, табиғатқа көзқарасы тұрғысынан баяндалғандықтан, философиялық ой-тұжырымдарға елеулі орын берілген. Оралхан Бекей өмірдің әр қилы жайларын оқушысына толық жеткізіп, оларды үлкен толғанысқа апарып, өмірде

Саркырап кұйылатын ой ағымы философиялык пайымдауларға бай монологтар мен шегіністер, құнарлы тілмен қысқа да шымыр диалогтар аса көркем өрілген композициялык тұтастық, оқиғалар сабақтастығы айқын аңғарылады. Оралхан…