Сұрақ қоя білу оқушы ойының айнасы 2 сынып

Елемесова Алмагул Габдилмаликовна

Бастауыш сынып мұғалімі

Жұмыс өтілі: 25 жыл

Сұрақ қоя білу – оқушы ойының айнасы.

Мұғалімнің кәсіби білімін жетілдірудің ең бір тиімді әдісі бұл зерттеу сабағы. Осыған байланысты менде өзімнің жасап жатқан жұмыстарыма зерттеу жүргіздім. Оқушының білімін «Қандай әдіс тәсілді пайдаланғанда қалай жақсарта аламын ?», деген сұрақ көкейімде тұрды. Сондықтан осы оқу жылында Lesson Study туралы оқып біліп семинарларға қатыса отырып, сыныпты зерттеу нысандарының бірі «сабақты зерттеу » немесе «сабақты зерделеу» болып табылатынына көз жеткіздім.

Өз тәжірибемді дамытуда іс-әрекеттегі зерттеу сияқты бірқатар кезеңдерді қамтитынын оқып білу арқылысыныбымда Lesson Study циклін өткізу үшін әріптестеріммен бірлесе отырып сабақ жоспарын құрастырдым

Зерттеу сұрағын қалай анықтау керек?

1-ші қадам: Сыныптағы проблеманы анықтау

Әріптестеріммен бірге ақылдаса отырып сыныптағы проблемаларды тізіп жазып өз сыныбымыз бойынша оқу процесіндегі проблеманы анықтап алдық.

Сыныбыңдағы проблемаларды тізіп жазу.

Соның ішінен маңызды 10-ын белгілеу.

10-нан маңызды 5-еуін оқшаулау.

5-еуден 3-еуін жазып алу

3-еуден ең шұғыл шешу керек болып тұрған проблеманы жазып алу.

2-ші қадам: Тиімді әдісті таңдап алу

Білетін әдістерді тізіп жазу.

Қосымша әдебиеттерден әдістерді оқып, аттарын тізімге қосу.

Әріптестермен ақылдасып, тізімді толықтыру.

Ақылдаса отырып, әдістердің қандай дағдыны дамытуға тиімді екенін анықтау.

Өз проблемаңды шешуге қандай әдіс тиімді екенін байқау.

Проблеманы және әдісті сәйкестендіру.

3-ші қадам: Сұрақты құрастыру

Оқушыларды әдісті қолдану арқылы проблеманы қалай үйрете аламын? (Үлгіні пайдаланып, проблема мен әдісті сұраққа айналдыру)

Мен сыныпты зерттеу үшін Әдебиеттік оқу пәнін таңдап алдым. Сабақ жоспарын құрмас бұрын сыныптағы проблеманы тізіп жазып шықтым. Оқудағы проблемалар оқушылардың қойылған сұрақтарға нақты жауап бермеуі, бір-біріне сұрақ қоя алмауы, оқыған мәтініне жоспар құрастыра алмауы, сурет бойынша әңгіме құрастыра алмауы, мәтінді оқи отырып негізгі идеясын аша алмауы сияқты көптеген проблемаларды тізіп шығып ішінен ең негізгі үшеуін таңдап алдым. Осылардан оқушылардың қойылған сұрақтарға нақты жауап бермеуі, бір-біріне сұрақ қоя алмауы,мәтінді оқи отырып негізгі идеясын аша алмауы. Негізгі проблеманы анықтау үшін оқушыларға бір мәтінді оқыта отырып сұрақ дайындауды, бір-біріне сұрақ қою сияқты тапсырмалар бердім. Берілген мәтін бойынша 3-4 оқушы ғана сұрақтар құрастыра алды. Бір оқушы:Жартас бетінде қандай суреттер бейнеленген?, келесі оқушы Ғұсман қарт қандай аңыз айтты? Деген сұрақтар құрастыра отырып мәтіндегі негізгі идеяны ашып берді. Ал, 10-15 оқушы мәтінді жартылай түсініп, деңгейлеріне қарай сұрақтар құрастыру арқылы мәтінді түсінуге тырысты. Қалған 5-6 оқушы мүлдем жауап бермеді. Осындай талдаудың нәтижесіндеоқу мен оқытудағы басты проблемам оқушылар мәтіннен негізгі идеяны таба алмайт

Жаңа тақырыпты меңгертуде «Болжау әдісін» қолдандым.Нақтылау сұрақтарын қою арқылы мәтіннің идеясын табатынымызды, сұрақтар қою арқылы мәтіннің идеясын түсінуге мүмкіндік алатындарын айтып өттім. Мәтінді оқымас бұрын күй тыңдату арқылы Күйді бойларыңнан өткізгенде қандай әсерде болдыңдар? деген сұрақ қойдым. Оқушылар күйді тыңдауларына қарай сұраққа өз деңгейлерінде жауап беріп жатты.Оқушыларға мәтінді оқытпас бұрыннақтылау сұрағының қандай болатынын түсіндіріп өттім. Оқушыларға тыңдаған күйлері бойынша сұрақ қойдым.Бұл оқиға қай заманда болған?Менің сұрағыма назар аударыңдаршы, не байқадыңдар? Егер мен сұрақты «Күй қалай орындалды ?» десем, сендер жауабын тез айта салар едіңдер. Бұл қайталау сұрағы болады. Ал менің бірінші қойған сұрағым нақтылау сұрағы. Неге? Өйткені бұл сұраққа жауап табу үшін, сендер ойландыңдар. Оқушыларға нақтылау сұрақ туралы толық түсінік айтып өттім.…