Сыбайлас жемқорлықсыз әлем тәрбие сағаты, 2 сынып

Қайырлы күн. Біздің әңгімеміздің екінші модулінде біз отбасы жүйесінің түрлі құрамдас бөліктерін қарастыратын боламыз, ата-ананың ана және әке позицияларының арасындағы айырмашылықты талқылап, ата-ананың түрлі типтеріне тоқталамыз. Ең алдымен отбасы жүйесінің бір бөлігі болып табылатын проблемалық және дау-дамайлық жағдайларды шешу жүйесін қарастырайық. Отбасы жүйесінде дау-дамайлардың өте жиі орын алатынын және көптеген ата-аналардың бұл дау-дамайларды шеше алмайтынын айту керек.

Мен сіздерге ата-аналармен оларды дау-дамай жағдайларын шешу тәсілдеріне және қақтығыстарды шешу әдістеріне үйрететін бірнеше жаттығу жүргізуді ұсынамын. Слайдқа назар аударыңыз, бұл жаттығу балалармен дау-дамай жағдайларын талдаудан басталады. Бұнда ата-аналар талдау жасалатын және бұл жағдайда үлкен қиындық туындататын проблемаға, ата-аналар проблемасы мен балалар проблемасына қатысты бірнеше жағдайды ұсынуы тиіс. Ата-аналар проблемаларының қақтығыстар көзіне айналатын кездері жиі орын алып жатады. Бұдан кейінгі кезекте – ақпараттық бөлім болады. Ата-аналар дау-дамай кезіндегі бірнеше мінез-құлық санаттарымен танысады, яғни бұл біреуге басымдық жасау, біреуге бағыну, дау-дамайдан бас сауғалау, ымыраластыққа келу және ынтымақтастық.

Мінез-құлықтың әр санатының ерекшеліктерін, олардың жақсы және жаман жақтарын түсіндіру керек. Жаттығулардың келесі кезеңі ата-аналарға бастапқыда берілген дау-дамай жағдайларының мысалдарында олар дау-дамай кезіндегі мінез-құлықтың түрлі санаттарына мысалдар табуы тиіс. Бұдан соң ата-аналарды дау-дамайдан жақсы шығу әдістерімен, дау-дамай жағдайының шешілуіне әкелетін дау-дамайларды шешу кезеңдерімен таныстыру керек. Слайдтан сіз ата-аналармен талқылануы тиіс қадамдар тізбесін көре аласыз, ата-аналар осы сызбада болған дау-дамай жағдайларын талдап көрген соң, осы талдау нәтижелерін бағалай алады және дау-дамайдан оңтайлы шығуға себеп болатын бірізділікпен танысасыз. Оларға балалармен бірлесіп қандай да бір тиісті дау-дамай жағдайын қарастыратын және сіз слайдтардан көріп тұрған сұрақтар негізінде бұл жүйені талдай алатын үй тапсырмасын беруге болады. Яғни олар сіздерге олардың қандай технология қолданғаны, дау-дамайды шешудің қай кезеңінің оларға қиын көрінгені туралы, оларға ұсынылған әдістердің қайсысы анағұрлым тиімді нәтиже беретіні туралы жауап берулері және олардың дау-дамай жағдайында бала пікірін қаншалықты тыңдайтындарын түсінуі тиіс. Яғни бұл жаттығуларды оң нәтижені бек

Отбасы жүйесінің тағы бір маңызды сипаттамасы тұрақтылық және бірізділік деңгейі немесе керісінше, отбасы тәрбиесінің тиянақсыздық деңгейі болып табылады. Ана мен әкенің ата-ана тәрбиесі стилінің дұрыс болуының маңызы айтарлықтай зор. Яғни ата-аналар баланың жеке тұлға екенін ұғынуы, ондағы өзгерістерді байқауы, баланың ниеті мен қажеттіліктеріне байқампаз болуы тиіс. Олардың ата-ана стильдері икемді болуы тиіс, яғни олар баланың өсу шамасына қарай бұл стильді өзгерте алуы тиіс және олардың стилі болжалдық сипатта болуы тиіс. Яғни ата-ананың мінез-құлқы бала үшін үлгіге айналуы тиіс және олар психикадағы қандай да бір жаңа қасиеттердің алдын алуы тиіс. Ана мен әкенің ата-ана стилі бір-біріне кереғар болмауы тиіс. Жалпы ата-ана болу ана болу және әке болу феномендерін қамтиды және ол осы екі феноменнің жай ғана қосындысы емес. Ана болу феномен ретінде әке болу феноменінен бұрын қарастырылып, психологияда көбірек зерттелген. Алғаш рет аналық-әкелік қарым-қатынастарға Рекфром назар аударған. Ол аналық махаббат өз табиғатынан сөзсіз, яғни ана өз баласын ол қандай да бір талаптарын орындап, аналық үмітін ақтағанда ғана жақсы көрмейді. Аналық махаббат мүлтіксіз, ол ана болудан бастаады.

Ал әке махаббаты белгілі бір жағдайларға негізделеді. Ол мысалы, мен сені менің үмітімді ақтаған соң жақсы көремін, сен маған ұқсайтын болғасын жақсы көремін, менің алдымдағы борышыңды өтеген соң жақсы көремін деп өз махаббатын негіздеуі мүмкін. Яғни бұл осындай шартты махаббат болып саналады және Фрейд пікірінше, оның жақсы және жаман жақтары бар. Жаман жағы әкенің махаббатына міндетті түрде қол жеткізу керек және әкенің үмітін ақтамасаң, оның махабатынан да құр қалуың мүмкін. Жақсы жағы егер махаббат белгілі бір жағдайлар кезінде туындайтын болса, осы жолда белгілі бір күш жұмсап, әке махаббатына қол жеткізуге болады. Сәйкесінше, сөзсіз болатын ана махаббатынан өзгеше, бұндай махаббаттты басқаруға болады. Фром әке махаббаттына қажеттілік балада 6 жастан кейін туындайды дейді, бұл жаста бала әкесінің беделі мен әкенің отбасының тірегі болуын қажетсіне бастайды. Әкесі мұғалімнің, тәлімгердің рөлін атқарады, ол баланы бағыттайды, оған қоғам алдындағы борышын өтеуге көмектеседі. Карл Густав-юнг те осындай ұстанымда болған. Ол баланың жынысына қарамастан, әке бала өмірінде анасынан мүлдем бөлек рөл атқарады дейді, ол сыртқы әлемде балаға анасынан гөрі көбірек көмек көрсетеді дейді. Ал

Егер ана болу туралы айтар болсақ, ана болудың түрлі тәсілдерін талдай келе, зерттеудің негізгі екі бағытын ажыратып алуға болады, яғни ана болу негізіне анасының жеке-дара тұлғасы алынатын дербес феномен ретінде ана мен баланың қарым-қатынасы тұрғысында зерттеледі. Қазіргі заманда анағұрлым кең таралған тұжырымдама Филипинаның ана болу тұжырымдамасы болып табылады. Ол да ана болуды дербес феномен ретінде қарастырады. Жалпы психологияда ана болу тұжырымдамасының бірнеше түрлері бар. Ана болуға қызығушылық пайда болған алғашқы бағыттардың бірі психоанализ болды.

Психоанализдегі ана болу ұғымы бала мен ата-ананың қарым-қатынасы тұрғысында зерттеледі, ата-ана бұндай баланың дамуында басты рөлді атқарады. Дәл осы психоанализ баланың дамуы анамен қарым-қатынас тұрғысында қарала бастаған алғашқы бағыт болды. Фрейд ана мен бала арасындағы қарым-қатынасты қарастыра келе, ол ананың өз баласының тамақтану қажеттілігін қанағаттандыру қабілетіне негізделеді дейді. Және ол бұл қарым-қатынастарды анаклитикалық қарым-қатынастар деп атады, яғни оның пікірінше, баласының қажеттілігін қанағаттандыра отырып, ана оның либидоздық объектісіне айналады. Психоанализ идеясын дамытуда объективтік қарым-қатынастар теориясы туындаған. Атап айтқанда, Маргарет Маллер ана болу қарым-қатынастарын ана мен бала арасындағы қажеттіліктерді өзара қанағаттандыру жүйесі ретінде қарастырады. Яғни ана нәрестенің жылау арқылы берген белгісіне жауап береді, ал бала өз кезегінде оның қажеттіліктеріне, оның талаптарына, оның эмоцияларына бейімделеді. Яғни біз мұнда объект пен объектілік қарым-қатынастарды көріп отырмыз. Объектілік қарым-қатынастар теориясында Виник барынша жақсы ана және әдеттегі адал ана деген ұғымдарды пайдаланады. Оның пікірінше, ана-бұл табиғи тұлға және оған та

Баланың, дәлірек айтсақ, маймыл баласының қоректік қажеттілікті қанағаттандырудан бұрын эмоционалдық жайлылыққа ұмтылатыны түсінікті болды. Яғни ол дәл осы жайлылыққа, қорғалғандық сезіміне ұмтылады, бұл оны басқасынан бұрын көбірек қызықтырады. Этологиялық зерттеулер негізінде американдық психолог Джан Болбийдің үйреншіктік теориясы алынды. Ол ана мен бала арасындағы жеке тұлғалық байланыстың айрықша маңыздылығын атап көрсетеді. Ол үйреншіктік - бастапқы терең эмоционалдық байланыс дейді және осы терең эмоционалдық байланыстың сипаттамасының қалай болуына қарай баланың барлық эмоционалдық салада…