Сынып жетекшісіне арналған қауіпсіздік сабақ жоспары

«ЖЕКЕ ҚАУІПСІЗДІК» ТАҚЫРЫБЫНДАҒЫ САБАҚТАР

• Мектепалды даярлық (4-5 жас) • Бастауыш мектеп (1–4-сыныптар) • Негізгі мектеп (5–9-сыныптар) • Орта мектеп (10–11-сыныптар) және ТжКБ (1–2-курстар)

МАЗМҰНЫ

Кіріспе........................................................................................................................ 3

«Жеке қауіпсіздік» тақырыбындағы сабақтар. Мектепалды даярлық (4 жас) ........... 6

«Жеке қауіпсіздік» тақырыбындағы сабақтар мектепалды даярлық (5 жас) ........... 20

«Жеке қауіпсіздік» тақырыбындағы сабақтар 1-сынып ............................................ 34

«Жеке қауіпсіздік» тақырыбындағы сабақтар 2-сынып ............................................ 58

«Жеке қауіпсіздік» тақырыбындағы сабақтар 3-сынып ............................................ 13

«Жеке қауіпсіздік» тақырыбындағы сабақтар 4-сынып ............................................ 11

«Жеке қауіпсіздік» тақырыбындағы сабақтар 5-сынып ............................................ 31

«Жеке қауіпсіздік» тақырыбындағы сабақтар 6-сынып ............................................ 12

«Жеке қауіпсіздік» тақырыбындағы сабақтар 7-сынып ............................................ 11

«Жеке қауіпсіздік» тақырыбындағы сабақтар 8-сынып ............................................ 26

«Жеке қауіпсіздік» тақырыбындағы сабақтар 9-сынып .......................................... 185

«Жеке қауіпсіздік» тақырыбындағы сабақтар 10-сынып ........................................ 204

«Жеке қауіпсіздік» тақырыбындағы сабақтар 11-сынып ........................................ 233

КІРІСПЕ Қазақстан Республикасының білім беру ұйымдарында жеке қауіпсіздік сабақтары енгізіледі

Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2023 жылы 31 тамыздағы № 748 Балаларды зорлық-зомбылықтан, суицидтің алдын алудан қорғау және олардың құқығы мен әл-ауқатын қамтамасыз ету жөніндегі 2023–2025 жылдарға арналған кешенді жоспар бекітілді, ол балалардың әл-ауқаты мен қауіпсіздігін қамтамасыз ету жөніндегі алгоритм мен нұсқаулықтарды әзірлеуді қарастырады.

Осы жоспар аясында 130 жеке қауіпсіздік сабағы (бұдан әрі – Сабақтар) әзірленді:

- мектепке дейінгі тәрбие мен оқыту ұйымдары үшін 20 сабақ; - орта білім беру ұйымдары және ТжКБ үшін 110 сабақ. Сабақ мазмұнына мынадай элементтер енгізілді: 1. Жеке адам құқығы мен бостандығының қорғалуы, бұл зорлық- зомбылықтың физикалық, психологиялық және моральдық нысандарын қоса алғанда, балалардың құқығы мен бостандығын қорғауды білдіреді.

2. Тұлғаға қажетті сапа мен тұрмыс деңгейін қамтамасыз ету, бұл балалардың әл-ауқатын қамтамасыз етудегі білім алуына, медициналық көмек, тұрғын үй және басқа да қажеттi ресурстарға қол жеткiзуiн қамтамасыз ету.

3. Қоғам мен мемлекетте адамның тұлға ретінде дамуына жағдай жасау, бұл балалардың білім алуға, мәдениетке, спортқа және өзіндік дамудың басқа да нысандарына қол жеткізуін қоса алғанда, жеке тұлға ретінде дамуына жағдай жасауды білдіреді.

Сабақтардың мақсаты – балаларға күнделікті өмірде қауіпсіздікке ықпал ететін дағдыларды үйрету; жеке басын қорғау мен айналасындағыларға саналы, жауапты көзқарас қалыптастыру.

Сабақ міндеттері: - жеке қауіпсіздігін қорғау шаралары туралы хабардарлықты арттыру; - өзін-өзі қорғау дағдыларын дамыту; - жауапты мінез-құлықты қалыптастыру; - психологиялық дайындық; - әлеуметтік құзыреттілік; - ақпараттық қауіпсіздік. Сабақтардың мақсатты тобы: - мектепке дейінгі тәрбие мен оқыту ұйымдарының тәрбиеленушілері; - жалпы білім беретін орта мектеп білім алушылары; - ТжКБ ұйымдарының білім алушылары. Сабақтарды апта сайын сынып сағаттарында 10 минуттан өткізу жоспарланып отыр.

Педагогтер мен сынып жетекшілері үшін тақырыптар 130 сабаққа бөлінген. 20 тақырыптың ішінен бір жас санатынан екіншісіне ауысатын тақырыптар бар (Мысалы, тақырыптар: «Төтенше жағдайлар кезіндегі әрекеттер»: шұғыл қызметтердің нөмірі, төтенше жағдайлар туындаған кездегі шұғыл қызметтерге қоңырау шалу скриптері) бірақ, сабақтың мазмұны мен берілуі әртүрлі.

Сабақ балаларға интернетте және көшеде қалай қауіпсіз болу керектігін жақсы түсінуге көмектеседі. Ол үшін Қазақстандағы TikTok, Instagram, Facebook, Вконтакте және Youtube платформаларының өкілдерімен балалар үшін қауіпсіз

контентті қалыптастырудан жұмыстар жүргізу жоспарлануда.

Өмірде болатын қауіптің алдын алуға, болдырмауға және қажет болса, әрекет етуге көмектесетін қауіпсіздік ережелері маңызды. Бұл ереже ғаламторда да маңызды, егер оны қалай сақтауды білмесеңіз, онда жаһандық байланыс қауіпті болуы мүмкін.

Қауіпсіздік тек қауіп-қатерлерден қорғану туралы ғана емес, бұл адамның өз өмірі мен басқа адамның өміріне саналы көзқарасы, бұл біздің табиғаттың бір бөлігі екенімізді және біздің қауіпсіздігіміз қоршаған ортаның қауіпсіздігіне және біздің барлық нәрсеге деген көзқарасымызға байланысты екенін түсінуге көмектесетін экологиялық сананың бір бөлігі.

Өмірге деген саналы көзқарас өзін және басқа адамдарды, олардың жеке ерекшеліктері мен қажеттіліктерін жақсы түсінуге көмектесетінін есте сақтаңыз. Бұл бізге рефлексивті болуға және айналамыздағы адамдарды терең түсінуге көмектеседі.

Осылайша, жеке қауіпсіздік сабақтары балаларға интернетте өзін қорғап қана қоймай, өмірде қауіпсіз болуды үйретеді, сондай-ақ экологиялық сана мен өмір мен қоршаған ортаға деген саналы көзқарасты дамытады.

Сабақтарда пайдаланылатын ресурстар мен бейнероликтер, таныстырылымдар, алгоритмдер, шұғыл құтқару қызметтерімен хабарласу скриптері жағдайдың стандартты емес дамуы кезінде, төтенше жағдайлар кезінде жедел эвакуация кезінде шешім табу қабілетін тұжырымдауға бағытталған.

Модельді жағдаяттар шынайы өмірге барынша жақын, бұл болашақтағы жағдайларға жақсы дайындалуға мүмкіндік береді.

Жеке қауіпсіздік сабақтарын өткізу форматы Сабақтарды өткізудің бірнеше форматы ұсынылады: бейнедәрістер, анимациялық дәрістер және мәтіндік дәрістер, бұл оқытудың әртүрлілігі мен ыңғайлылығын қамтамасыз етеді. Білімді бақылау үшін озық білім беру технологияларына негізделген тест, кейстік, жобалық және интерактивтік тапсырмалар пайдаланылады.

Курс өтудің жеке траекториясын қалыптастыруға мүмкіндік береді, бұл білім алушыларға түрлі бағыттардан, техникалық бағыттан гуманитарлық бағыттарға дейін олардың мүдделері мен қажеттіліктеріне сәйкес білім мен дағдыларды дамытуға мүмкіндік береді.

Оқыту нәтижесінде балалардың мынадай дағдылары қалыптасады: 1) нақты жағдайдың өмірге және денсаулыққа қауіптілік дәрежесін бағалау; 2) қауіпті жағдайда жылдам әрекет ету үшін экстремалдық ойлау; 3) өз эмоциясы мен мінез-құлқын бақылау; 4) өз мінез-құлқының және айналадағыларға ықпал ету тәсілдерінің алгоритмін құру, жауапкершілік таныту;

5) өз эмоциялық жай-күйін тұрақтандыру және іс-әрекеттерде қауіптілік деңгейін байыпты қабылдау жөніндегі өз ролі мен функцияларын түсіну;

6) тез эвакуациялау немесе басқа да қауіпті, күтпеген, стресстік, стандартты емес жағдайларда шешім қабылдау;

7) арнайы қызметтермен өзара әрекеттесу кезінде өз функцияларын түсіну. Оқыту нәтижесінде балаларда мынадай құзыреттер қалыптасады: 1) қауіпсіз және қауіпті жағдайлар туралы хабардар болу; 2) даулы жағдайлар мен келіссөздерді шешу; 3) агрессия мен зорлық-зомбылықтан қорғау;

4) эмпатия сезімін және басқа адамдарға мейірімділікті арттыру; 5) әлеуметтік бейімделу және жаңа жағдайларға бейімделу; 6) өз қорқыныштары мен фобияларын бағалау және еңсеру; 7) өз қабілеттері мен мүмкіндіктеріне сенімділікті арттыру. 8) қауіпсіздік сезімі және өзіне сенімділік; 9) жағдаятты талдау және дағдарыс жағдайларында шешім қабылдау; 10) өз әрекеттері мен денсаулығы үшін жауапкершілікті арттыру; 11) сын тұрғысынан ойлау және жағдайды бағалау қабілеті; 12) басқа адамдармен қарым-қатынас және өзара іс-қимыл жасай білу; 13) қажет болған жағдайда көмек сұраудың маңыздылығын түсіну; 14) әртүрлі жағдайда өз-өзіне және өзара көмек көрсету; 15) эмоциялық басқару және басқарушылық.

НЕГІЗГІ БАҒЫТТАР Мектепке дейінгі ұйымдар үшін (20 сабақ): 1. ТЖ кезіндегі әрекеттер: ТЖҚ нөмірлері, қоңырау шалу скриптері 2. Үй-жайдағы қауіпсіздік 3. Көшедегі қауіпсіздік 4. Бейтаныс адамдармен қарым-қатынас кезіндегі қауіпсіздік 5. Қауіпті заттар.

1–4-сыныптар үшін (40 сабақ): 1. ТЖ кезіндегі әрекеттер: ТЖҚ нөмірлері, қоңырау шалу скриптері 2. Үй-жайдағы қауіпсіздік 3. Көшедегі қауіпсіздік 4. Бейтаныс адамдармен қарым-қатынас кезінде қауіпсіздік 5. Қауіпті заттар 6. Судағы, мұз үстіндегі қауіпсіздік 7. Интернеттегі қауіпсіздік.

5–11-сыныптар мен ТжКБ үшін (70 сабақ): 1. ТЖ кезіндегі әрекеттер: ТЖҚ нөмірлері, қоңырау шалу скриптері; 2. Көшедегі, көліктегі үй-жайлардағы қауіпсіздік; 3. Құқықтары мен міндеттері; 4. Судағы, мұз үстіндегі қауіпсіздік 5. Интернеттегі қауіпсіздік 6. Жасанды интеллект: қауіптер мен тәуекелдер; 7. Қаржылық сауаттылық, жұмысқа орналасу кезіндегі қауіпсіздік; 8. Салауатты әдеттер.