Таеквондо тарихы және адам ағзасына әсері туралы мақала

Батыс Қазақстан инновациялық технологиялық университеті

Педагогикалық факультеті

Жаратылыстану ғылыми пәндер кафедрасы

Тақырыбы:Таеквондоның тарихы және онымен айналысудың адам ағзасына әсері

Орындаған: 311 тобы Дене шынықтыру және спорт білім беру бағдарламасының студенті Аскаров А.А

Жетекші: PhD доктор,БҚИТУ доценті Мендигалиева А,С

Таеквондо тарихы

Tхэквондо немесе Taekwon-Do («тхэ» — аяқ, «квон» — қол, «до» — өнер) –аяқ және қолдың мүмкіндіктерін пайдалана отырып, спортшылар бір-бірімен қарсы күресетін олимпиадалық спорт түрі. Бұл спорттың отаны Корея мемлекеті болып табылады. Басқа корей жекпе-жек өнерінен айырмашылығы, тхэквондода тек қана адамның қол-аяғы қолданылады. Тхэквондо спортына ерлер мен әйелдер қатыса береді.

Корей спортының тарихы 2000 жыл бұрын басталған. Корей түбегінің аумағында үш патшалық билік еткен. Олар: Когуре, Силла және Пэкче. Әр патшалық өзінің жауынгерлік өнерлерін дамытты. Жауынгерлік өнер сыртқы жауларға қарсы тұру үшін керек болды. 20-шы ғасырдың басында Корея мемлекетін Жапония елі басып алған еді. Ал тхэквонда спортын шеберлер жасырын түрде дамытқа. 1945 жылы жапон оккупациясынан кейін жауынгерлік өнер мемлекеттік спортқа айналды. Бұл кезеңде жауынгерлік өнердің техникалары сақталып, рухани және философиялық дәстүрі жоғалды.

Тәуелсіздік алғаннан кейін көптеген тхэквонда жауынгерлік өнерін үйрететін спорт үйірмелері ашылды. 1950-1953 жылдарда үйірмелердің саны біршама көбейді. Спорт үйірмелерінің аттары әр түрлі болып аталды. Олар тхесудо, субак, субак-до, квонбоп, тэген, тансудо, тэквонбоп және т.б.

60-жылдардың басына дейін мемлекет спортқа араласпады. Осы мәселе бойынша мемлекеттік саясаттың маңызды кезеңі Президент Пак Чон Хидің билікке келгеннен кейін өзгерді. Бұл кезеңде спортқа байланысты бірыңғай жүйе құрылды. 1955 жылы тхэквондо бүкіл әлемдік деңгейде дами бастады. Бүгінгі күні бұл спорт түрімен 40 миллионнан астам адам айналысады.Жекпе-жек үш раундтан тұрады. Әр раунд үш минутқа созылады. Жасөспірім балалар үшін (14 жасқа дейінгі балалар үшін) 2 минуттық уақытқа созылып, 30 секундтық үзіліспен өтеді. Спаррингке кем дегенде үш ай бойы дайындалған спортшылар қатыса алады. Жарыс кезінде спортшылар жас, салмақ санаттарына, сондай-ақ жынысқа байланысты бөлінеді.Спортшының денесіне белгілі бір соққылар қабылданса, онда төреші спортшыға белгілі бір ұпай береді. Кез келген денеге соққы тисе 1 ұпай, егер басқа тисе 3 ұпай беріледі. Спортшы арнайы қауіпсіздік жастықшасымен жабдықталады. Ереже бойынша спортшылар тек қауіпсіздік жастығымен жабдықталған жерлерге соққы жасай алады. Тхэквондо бойынша омыртқа, желке жүйелеріне соққы жасауға болмайды. Егерде ереже бұзылатын болса, спортшыларға айыппұл санкциялары беріледі. Төрт айыппұл алатын болса, дисквалификацияланады.[1]

Қазақстанға таеквондонынн келу кезеңі

Қазақстанда таеквондо (WTF) спорты 1991 жылдан бастау алады. Оның негізін қалаған халықаралық шебер, қара белдіктің 6-шы дан иегері Мұстафа Өзтүрік болды. Мұстафа Өзтүрік 1954 жылы 23 қарашада Стамбулда туып 1975-1980 жылдары Тайбэй Халықаралық саясат университетінде халықаралық журналистика мамандығы бойынша білім алған. Ол осы университетте оқып жүріп таеквондомен шұғылданады. Кейін ірі халықаралық жарыстарда жеңімпаз болып мұсылман халықтары арасында тұңғыш болып таеквондодан «Халықаралық шебер» дәрежесіне жетеді. Оқуын аяқтаған соң Мюнхен қаласында полицейлер мен ерекше міндет атқаратын арнайы бөлімді даярлайтын бапкердік қызметке шақырылады. Сонымен қоса Мюнхен қаласында өзінің жеке мектебін ашады. Мұстафа Өзтүріктің таеквондо мектебі 1983 жылы Стамбул қаласында да ашылады. 1992 жылы тұңғыш рет Қазақстан чемпионаты ресми түрде ұйымдастырылды. Осы жылдың қыркүйегінде Түркияда халықаралық турнир өтті. Бұл жарысқа тұңғыш рет Қазақстанның таеквондошылары қатысты. Жарыстың қорытындысында Қайрат Қырғызбаев пен Сұлтанмахмұт Шоқпытов чемпион атанды.

1992 жылы Мұстафа Өзтүрік Қазақстанның азаматтығын алды. Сол жылы көктемде Қазақстан таеквондо(WTF) федерациясы Бүкіләлемдік Таеквондо(WTF) федерациясына мүше болды.[2]

ТАЭКВОНДО ЕРЕЖЕЛЕРІ (ҚЫСҚАША)

Таэквондо матчтарын бір жыныстағы және бір жіктелген салмақ дәрежесіндегі бәсекелестер өткізуі керек.Жарыс алаңы - ауданы 8 шаршы метр болатын татами.Таэквондо матчтары раундтар арасындағы 3 минуттық үзілістен тұратын 2 минуттық 1 раундтан тұрады.Әрбір жекпе-жек қарсыласын нокаутқа түсіруге немесе…