Тарих әлеміне саяхат ойыны, 7 сыныпқа арналған

«Тарих әлеміне саяхат»

танымдық сайысы

Өткізген: тарих пәні мұғалімі

Канатова Зирагуль Ерталиевна

Сынып: 7 а, ә, б

Өткізілген күні:

Тақырыбы: «Тарих әлеміне саяхат» танымдық сайысы

Мақсаты:

Білімділік: оқушылардың Қазақстан тарихынан алған білімдерін толықтыру, жан-жақты дамыту

Дамытушылық: оқушылардың логикалық ойлау, есте сақтау, топпен жұмыс істеу қабілеттері мен дағдыларын дамыту

Тәрбиелік: оқушылардың Қазақстан тарихына деген құрмет сезімдерін арттыру, азаматтық, патриоттық тәрбие беру

Әдісі: сұрақ-жауап, карта, топпен жұмыс

Көрнекілігі: тақырыптық слайд, суреттер, бейне материалдар, Қазақстан картасы

Жүру барысы:

І. Ұйымдастыру кезеңі:

1. амандасу

2. сайысқа қатысушы топтарды орындарына отырғызу

Жүргізушілер сөзі:

1-жүргізуші:Армысыздар құрметті ұстаздар, көрермендер, оқушылар! «Тарих әлеміне саяхат» деп аталатын тарихи танымдық сайысымызды бастауға рұқсат етіңіздер. Бұлтты көріп түнерген,

Қанаттылар талмаңдар.

Қазақ деген ұлы ел-

Ардан туған арман бар.

2-жүргізуші:

Өткенім бар ,өкініш жасыра алман,

Тарихым бар, жазылған ғасырлардан.

Қазақ деген ел барын әйгілейік,

Орындалсын аңсаған асыл арман!

1-жүргізуші:

Ғылымның сырын ұғына,

Шығыңдар білім шыңына.

Ұқыптылықпен зеректік,

Жеткізер сіздердей өренді.

Жеңістің мынау шыңына- деп бүгінгі бақ сынасар сайыскер топтарды қошеметтеп ортаға шақырайық.(ортаға сайыскерлер шығады) Сайыскер,сіздерге сәттілік тілейміз! 2-жүргізуші:

Сайыста бақ сыналар, бап сыналар

Бас жүлдені өнерлі, тапқыр алар,

Кім өнерлі, кім тапқыр-шешу қиын

Қазылар алқасы болмаса нық сын алар -дегендей кез-келген сайыс бағалануы тиіс. Осының аражігін ажырататын қазылар алқасы болатынын білеміз. Бұл жарыстың ажырамас бір бөлшегі, бізде сол үрдіс бойынша әділдігін айтып, тура шешім шығарар қазылар алқасын сайлап алсақ. (әділ қазылар алқасын сайлау)

1-жүргізуші:1.Армысыз, айналайын дана халқым,

Сақтаған ұлтымыздың берік салтын.

Тіл ұшына оралар кездескенде,

«Сәлем сөздің анасы» деген нақыл

Сәлемдесу парызы әрбір жастың

Өнерлерін паш етер өнегелі

Сәт те келіп қалғандай танысатын –дей отырып, сайысымыздың «Сәлем сөздің анасы»деп аталатын сәлемдесу кезеңінде сайысқа қатысатын топ мүшелерін ортаға шақырамыз.(топ оқушылары топтың атымен ұранын айтып таныстырып шығады. Бұл бөлім бағаланбайды)

Көңілін халқымның таптың бүгін,

Елес қой мынау бізге жат күн бүгін

Бір-бірлеп сұрақ қойып бақ сынайық

Байқайық оқушылардың тапқырлығын.

ІІ. «Тарих әлеміне саяхат» танымдық сайысын жүргізу жоспары:

1. Сайыстың мақсаты мен міндеттерімен таныстыру

2. Сайысқа қатысушы топтармен таныстыру

3. Әділ қазылар тобымен таныстыру

4. Ойын шартымен таныстыру

Сайысымыз негізгі 4 турдан тұрады.

І турымыз «Ұшқыр ой» деп аталады

Әрбір топқа кезекпен жалпылама сұрақтар қойылады. Дұрыс жауап 5 ұпай.

Сұрақтары:

1. Қазақстан Республикасының тәуелсіздігі туралы Заң қашан қабылданды? (1991 жылы 16 желтоқсан)

2. Шыңғысханның шын есімі? (Темүжін)

3. "Қазақстан болашағы - қазақ елінде", "қазақ қазақпен қазақша сөйлессің" деген нақыл сөздердің авторы кім? (Н.Ә.Назарбаев)

4. Қазақстан Республикасы қандай елдермен шектеседі? (Қытай, Ресей, Қырғызстан, Өзбекстан, Түркіменстан)

5. Қазақстан қандай халықаралық ұйымдарға мүше? (БҰҰ, Шанхай ынтымақтастық ұйымы, Ислам ұйымы)

6. Қазақстан Республикасының мемлекеттік Елтаңбасының авторлары? (Ш.Уәлиханов, Ж.Мәлібеков)

7. Қазақстан Республикасының ұлттық валюта күні қашан? (15 қараша)

8. Шыңғыс ханның билік құрған жылдары? (1206-1227)

9. Астана қаласының символы? (Бәйтерек)

10. Тұңғыш Президент күні қашан? (1 желтоқсан)

11. Қазақстан Республикасының Конституциясы неше бөлімнен, баптан тұрады? (9 бөлім, 98 бап)

12. Қазақстан Республикасының қазіргі әнұраны қашан қабылданды? (2006 жылы)

13. «Орхон-Енисей» жазбалары қай тілде жазылған - ( Түрік)

14. Абай Құнанбаевтың анасы. - (Ұлжан)

15.Сақтардың әйел патшасы - (Томирис)

16. «Тарих»сәзі қандай мағынаны береді?(оқиғалар жайлы әңгіме,зерттеу)

17. Қазақстанда неше облыс бар?(14облыс)

18. Тарих туралы алғаш кітап жазған,кейіннен «тарихтың атасы» атанған:(Геродот)

ІІ турымыз «Суреттер сөйлейді?» деп аталады

Әр топқа кезекпен ұлы тұлғалардың суреттері көрсетіледі, топ осы тұлға туралы мағлұмат беруі керек. Дұрыс жауап 10 ұпай.

Көрсетілген тұлғалар:

1. Төле би Әлібекұлы (1663-1756) - қазақтың Тәуке, Болат, Әбілмәмбет, Жолбарыс, Абылай хандары тұсында мемлекет басқару ісіне араласқан аса ірі мемлекет және қоғам қайраткері, ойшыл дана, Әз Тәуке хан құрған «Билер кеңесінің» мүшесі, атақты шешен, Ұлы жүздің төбе биі, «Жеті жарғы» деп аталатын заңдар кодексін шығарушылардың бірі.

Казіргі Жамбыл облысыңдағы Шу өзенінің жағасында, Жайсаң жайлауында дүниеге келген, 1756 жылы Шымкент облысы, Леңгір ауданының Ақбұрхан ордасында қайтыс болған.

2. Абылай хан (1711-1781) Қазақ Ордасының ханы, қазақ мемлекетінің тарихындағы аса көрнекті мемлекет қайраткері, арғы тегі –Жошы хан. Шын есімі Әбілмансұр. 13 жасында Төле бидің жылқысын бағып Сабалақ атанды. Аңырақай шайқасы болған жылдары жоңғар батыры Шарышты жекпе-жекте өлтіріп, Абылай атанды. 1771-1781 жылдары үш жүздің ханы болды.

3. Қожа Ахмет Яссауи кесенесі — Түркістан қаласында XIV ғасырдың соңында тұрғызылған архитектуралық ғимарат. Қожа Ахмет Яссауи дүние салғаннан кейін халықтың көп жиылуымен өзіне арнап соғылған кішкене мазарға жерленеді. 1397 жылы Орта Азияның билеушісі Әмір Темірдің бұйрығымен Қожа Ахмет Йассауи кесенесі салынады. 1399 жылы үлкен тайқазан орнатылады. Кейін бұл кесене мұсылмандардың жаппай тәуеп ету орнына айналды.

4. Қаныш Имантайұлы Сәтбаев (1899 жылы, Баянауыл ауданы, Павлодар облысы - 31 қаңтар, 1964 жылы, Мәскеу) - қазақ және Кеңес Одағының геологі, қоғам қайраткері, Қазақ КСР Ғылым академиясын ұйымдастырушы және оның тұңғыш президенті, Қазақ КСР академиясының академигі, Кеңес Одағының және Қазақстанның металлогения мектебінің негізін қалаушы, қазақтан шыққан тұңғыш академик.

5. Бибігүл Ахметқызы Төлегенова (16.12.1929 жылы туған, Семей қаласы) — қазақ әншісі (лирикалық-колоратуралық сопрано), КСРО халық әртісі (1967). Әншінің алуан тақырыпты репертуарында қазақтың халық әндері ("Гауһар тас", "Жиырма бес"), Қазақстан композиторларының шығармалары (Хамидидің "Бұлбұлы", Брусиловскийдің "Қос қарлығашы", Төлебаевтың"Еске алуы", Рахмадиевтің "Тарантелласы", Мұхамеджановтың "Көктем вальсі", Тілендиевтің "Кел еркем, Алатауыма") шығармалары бар. КСРО Мемлекеттік сыйлығының (1970) және Қазақ КСР Мемлекеттік сыйлығының (1960) лауреаты. Қазақстан Республикасы Президентінің Жеке Алтын белгісімен (1999) марапатталған. «Тарлан» тәуелсіз сыйлығының (2001) лауреаты. «Жыл адамы» атағын алған (2001). Қазақстан Жұлдыздар аллеясында Жеке жұлдызға ие (2002). Астана қаласының және Шығыс Қазақстан облысының құрметті азаматы.

6. Әлия Нұрмұхамбетқызы Молдағұлова (шын есімі Ілия, майдандас достары «Лия» деп атапты) (1925 жылы 15 маусым (кейбір деректерде 25 қазан, 20 сәуір), Ақтөбе облысы, Қобда ауданы).

1943 ж. Снайперлер дайындау орталық әйелдер мектебін аяқтайды. 1943 ж. бастап 54-ші арнайы атқыштар бригадасы 4-батальонының снайпері болған (22-ші әскер, 2-ші Балтық жағалауы фронты). Жау әскерінің 30-дан аса сарбаздары мен офицерлерінің көзін жойған. 1944 ж. 14 қаңтарда Псков облысының солтүстігіндегі Новосокольники ауданында қаза тапты.

Әлия Нұрмұхамбетқызы Молдағұловаға 1944 жылы 4 маусымда Кеңес Одағы Батыры атағы берілді. Ленин орденімен марапатталды. Новосокольники ауданының Монакова ауылында жерленген.