Тарихы терең қазақ елі сыныптан тыс жұмыс

ТАҚЫРЫБЫ: Тарихы терең Қазақ елі» Мақсаты: ХҮІғ бас кезіндегі Біртұтас Қазақ хандығының қуатты мемлекет дәрежесіне көтерілуіндегі Қасым ханның қызметі туралы, халық зердесінде «қой үстіне бозторғай жұмыртқалаған», «алтын ғасыр» атанған әз Тәуке заманын оқушыларға жеткізу. Жас ұрпаққа халық батырының қаһарманы Райымбек тұлғасын жан-жақты көрсетіп, ата-бабаларымыздың өнегесін үлгі ете отырып, оқушылардың бойына туған жерге, туған елге деген сүйіспеншілігін арттыру, патриоттыққа, ынтымаққа тәрбиелеу. Көрнекілігі: Қазақ хандары: Қасым мен Тәуке ханның портреттері, қазақтың хас батыры Райымбектің суреті. Ерлік, батырлық туралы нақыл сөздер, бейнебаян. Барысы: Мұғалім: Қайырлы күн,қымбатты оқушылар, ұстаздар!«Тарихы терең Қазақ елі» атты ашық тәрбие сағатымызды бастаймыз.! /Қ. Р. Гимні орындалады./ Мұғалім: «Қазақтың бүкіл тарихы – бірігу тарихы, тұтастану тарихы. Қазақ тек бірігу, бірлесу жолында келе жатқан халық» – деп президентіміз Н.Ә.Назарбаев айтып өткендей бұл ғасырда өмір сүріп отырған барша ұрпақ ғылым саласында өзіндік жол салар дара ұрпақ болуы тиіс. Олай болса болашаққа нық қадам жасау бүгіннен басталады. 2015 жылы Керей мен Жәнібек Шу мен Талас өзендерінің арасындағы аймаққ

Мұғалім: (Қасым хан туралы) Тарихта ұлы адамдар аса маңызды оқиғалар мен өте күрделі бетбұрыс кезеңдерде айқын көрінетіні белгілі. Өйткені олар белгілі бір тарихи дамулардағы ірі өзгерістерге белсене қатынаса отырып, оқиғалардың даму барысының жетегінде кетпейді, керісінше өзгерістердің тез немесе баяу болуына, оқиғалардың объективті даму, өрбу бағытына өзіндік жеке рөлін қосады. Олардың қоғам дамуына қосқан үлесі неғұрлым ауқымды, неғұрлым терең болса, соғұрлым олардың есімі халықтың тарихи санасында өшпестей болып сіңіп, уақыт өте ұрпақтар алдында биікке көтеріле береді. Халқының тарихында мұндай ұлы адамдар өте көп, "бірақ та" олардың қатарында, 1511-1521 жылдар ішінде Қазақ хандығын билеген Қасым ханның орны ерекше. Оқушы: Хан өтпес әділдікте Қасым ханнан Атадан арналғандай озып туған. Аталып «Қасым ханның қасқа жолы» Мұра боп кейінгіге содан қалған. Мұғалім: Қасым хан туралы сөз қозғасақ, бірден ойымызға ешбір жазба деректерде кездеспейтін, тек қана халық ауыз әдебиеті арқылы күні бүгінге дейін жеткен «Қасым ханның қасқа жолы» деген сөз тіркесі оралады. Бұл сөздің астарында үлкен мән жатыр. Ол — біріншіден, Қасым ханның өмірі, хандық билігі, сол жылдардағы Мауреннахрдағы шайба

Біздің тарих бұл дегенің шежіре, Азап пенен бақ сыйлаған еліне. Көп болды ғой көз алартқан пенделер, Қазағымның ұлан байтақ жеріне. Мұғалім: «Қазақтың алтын ғасыры»- бұл елді-елдікке, ынтымаққа, бірлікке бастайтын және сол жолда жанын сала күрескен ерлерді туғызған заман. Тарихтың терең-терең қатпарларына көз жіберер болсақ, елдің есі мен санасында ұзіқ уақыттан бері сақталып келе жатқан небір орасан оқиғаларға куә боламыз. Сол соқпақтардың бойында еліне еңбек сіңіріп, қаһармандық қызмет атқарған ірі-ірі тұлғалардың өмірі мен тарихта қалдырған іздері әлі күнге дейін сайрап жатыр. Өз заманындағы Тәуке хан сондай ардақты есімдердің ішінен ерекше орын алады. Салқам Жәңгір атанған Жәңгір ханның ұлы Тәуке хан тұсында қазақ хандығы саяси жағынан нығайған және бір орталыққа бағынған үлкен мемлекет болды. Оны Тәуке ханның үш жүзге және қырғыз бен қарақалпаққа билігі жүргенінен де көреміз. Тәуке хан тұсында Сыр бойында қазақтың 32 қаласы болған. Қысқы ордасын Тәуке хан Түркістан қаласына орналастырды.Жазғы ордасы қазіргі Астана қаласына таяу, 10 шақырым жерде болған. Халық зердесінде қалған аңыздар бойынша да Тәуке хан билік жүргізген заман ең бір өркендеген алтын ғасыр ретінде қалған.

Оқушы:

Аталып Тәуке хан боп ел биледі, Айырмай жарлы, бай деп тең биледі. Артық қайрат, тапқыр ой болғандықтан, Ешкім деп айта алған жоқ кем биледі. Оқушы: Тәуке ханның билік құрған кезеңі: 1680-1715жж. Яғни қазақ даласында 30 жылға жуық хандық билік құрған. Тәуке ханның басты еңбегі-Қазақ хандығының ішкі саяси ахуалын оңалту жолындағы еңбегі. Ол өзіне дейінгі «Қасым ханның қасқа жолы», «Хақназардың хақ жолы», «Есім ханның ескі жолы» деп аталған әдет-ғұрып нормаларына сүйене отырып, «Тәуке ханның Жеті жарғысы» аталған жинағын қабылдаған. Назарларыңызға Тәуке хан туралы бейнебаян ұсынылады. Мұғалім: Көрініс. «Әз Тәуке хан». Қатысушылар: -Елана- тарих үні; -Тәуке хан- қазақ ханы; -Төле би- Ұлы жүздің биі; -Қазыбек би- Орта жүздің биі; -Әйтеке би-Кіші жүздің биі; -Көкім би-қырғыз биі; -Сасық би-қарақалпақ биі; -Қатаған Жайма би. Елана ( «Көш керуен» күйі орындалып тұрады): -Батыр да, хан да, қара да өз заманының перзенті Тәуке хан сол дәуірде қазақ, орыс, қытай, жоңғар және басқа Шығыс халықтарының тарихында ірі қайраткер, көрнекті қолбасшы ретінде де елеулі орын алған. Ол өз елінің өмірінде дипломат-мәмілегер, данышпан, айлакер қолбасшы, әдеттік құқық системасының реформаторы және ұлтының б

Ақылы асқан әз Тәуке хан бұл дүниеден өтер кезінде: «Қазақтың ұраны-бірлік»,-деп көзін жұмған екен. Иә, содан бері үш ғасыр уақыт өтсе де, бұл өсиет-қазақ халқының әлі де көкейкесті, саяси, экономикалық, әлеуметтік, рухани мәселелерді шешуде Қазақстанның күн тәртібінде тұрған мәселесі. Шапса, тұлпардың тұяғы сынатын, ұшса, сұңқардың қанаты талатын Алтайдан Атырауға дейін созылған қазақ даласының территориялық тұтастығы мен тәуелсіздігі үшін жан аямай тер төгіп, қасық қаны қалғанша ішкі сепаратистік әрекеттер мен сыртқы шапқыншылыққа тойтарыс бере білген данышпан бабамыз әз Тәукенің қазақ халқына сіңірген еңбегі, атқарған қызметі өлшеусіз. Оқушы:

Рухы мен тілін жанындай сүйген, Адамдар неге санаулы? Ұлт үшін дәуір отына күйген, Аталар болды алаулы. Армандай асқар, Жолдарға бастар, Ісіңнен ұрпақ от алар. Қалмайсың көштен, Шықпайсың естен, Тағдыры шыншыл аталар. Мұғалім: Бостандық! – деп аталатын асқақ арман жолында қаншама қан төгілді, қаншама батыр мерт болды.…