Тәуелсіздік қазақ халқының арманы 8 сынып тәрбие сағаты

Тақырыбы: Тәуелсіздік – қазақ халқының сан ғасырлық арманы

Мақсаты: Оқушыларға қазақ халқының басынан өткен қиын кезеңдерді, тарихи шежірелерді, елінің егемендігі жолында халқы үшін өмірін құрбан еткен батырлардың ерлік істерін үлгі ете отырып, ел қорғауға баули отырып, патриоттық тәрбие беру.

Көрнекілігі: MS PowerPoint таныстырылымы, батырлардың суреттері, нақыл сөздер, плакаттар.

«Ел қуатты болмай, қуаныш тұрақты болмайды»;

«Тәуелсіз елдің – тұғыры биік».

Барысы:

Кіріспе бөлім:

«Көк тудың желбірегені» әні баяу, ойнатылып тұрады.

1.«Миға шабуыл» стратегиясы.

- Жыл сайын 16-желтоқсан күні біз демаламыз. Неліктен? Қандай мереке? Әрине, Тәуелсіздік мерекесін тойлаймыз.

- Тәуелсіздік алғанымызға неше жыл болды? Қай жылы Қазақстан өзін тәуелсіз мемлекет ретінде жариялады? Тәуелсіздіктің 27 жылдығына орай біздің сыныпта «Тәуелсіздік – қазақ халқының асыл арманы» атты тақырыпта ашық сынып сағатын өткізгелі отырмыз.

- Сынып сағатымыздың шымылдығын күймен ашсақ.

2. «Көңіл толқыны» күйі. Орындайтындар: Бекбатыров Еламан, Салимхан Арайлым

3. Негізгі бөлім. «Жыр шашу» Тынышбай Рахым.

1-оқушы:

Тәуелсіздік атып көкке телпегін,

Шаттанған жоқ, мақтанған жоқ ел тегін.

Қазағымның толғайын бір, сомдайын

Өткенін де, бүгінін де ертеңін.

Бүгін асқар Алатаудай алыппыз,

Атыраудай терең түйсік - парықпыз

Тағдырының тауқыметін арқалап,

Талай заман сор қайнаған халықпыз.

2-оқушы:

Кең болғанда кем болмауды ойлап біз,

Ұлан байтақ сахараны жайлаппыз.

Соғыс жылы мылтық үнін естімей,

Бейбіт күнде бомба жарған Аймақпыз.

4-оқушы:

Кеше нұрлы, бүгін мұңлы даламыз,

Өлсек те осы Даламыздақаламыз.

АнатіліендішыққанҰрпақтан,

Үміткүткенәкеміз бен анамыз.

5-оқушы:

Ұлттық намыс бастау көзін ашқан – Біз,

Халқымызбен, салтымызбен асқармыз.

Сексен алты Желтоқсанын жаңғыртып,

«Қазақ…» –деген «Азат…» деген жастармыз.

6-оқушы:

Еңселенген Ақ Ордамыз, бақ-үйміз,

Болашақтан бақыт кейпін танимыз.

Алақанын Күнге соза талпынып,

Өсіп келе жатқан бейқам Сәбиміз.

7-оқушы:

Құзырына қол сұқпаймыз көптің біз,

Тұнжыраған түн емеспіз, тек Күнбіз.

Елдігіміз кең әлемге танылып,

Желбіреген аспан түстес Көк Тумыз.

8-оқушы:

Талайзұлматсордыбастанкештікбіз,

Момынелміз, момынжердеөстікбіз.

Ақниетпенкелгенге де, кеткенге

АйнымасқақолынсозғанДостықпыз.

9-оқушы:

Солдостықтыңшамшырағынжағыпбіз,

Байтақ ел бопжарқырағанЖарықпыз.

Биіктетер парасаттың тұғырын

Ынтымақпыз, бір мақсатты Сан Ұлтпыз.

10-оқушы:

Ел болған соң мәртебеге құштармыз,

Ғарышқа Көк Туды алып ұшқанбыз

Қара бала қайтып жерге қонғанда:

«Сұңқарым», - деп, көкірекке қысқан – Біз.

11-оқушы:

Адам түгіл жатқан аң мен ұшқан құс

Шошымасын, қолға Құран ұстаймыз.

Діні – Ислам, Құдайды алар аузына

Мұсылманбыз. Қазақ – Қазақстанбыз!

(«Елім менің» әнін оқушылар хормен орындайды)

Мұғалім: Өлең-жырларың тамаша екен. Тәуелсіздіктің бізге оңайлықпен келмегені белгілі. Олай болса, сәл шегініп, осы тәуелсіздіктің шежіресіне үңіліп көрейікші.

4. Тақтадан «Қазақстан – ортақ үйіміз» бейнефильмі көрсетіледі.

5. Тәуелсіздік жолындағы күрес. («Елім-ай» әні тыңдалады)

Мұғалім: Я, бұл тәуелсіздік халқымызға оңайлықпен келген жоқ. Ол ғасырларға созылған ата-баба қанды жорығының, дабылды-дауылды күресінің заңды жалғасы еді. Жатса түсінен, тұрса есінен бір сәт кетпеген бабалардың ғасырлық арманы еді бұл. Жүректерімде батпандаған мұң, қатпарлаған қасірет тоң болып қатып, шер болып басып жатты емес пе? Қаншама елдің ардагер перзенттері осы тәуелсіздіктің өзі емес, тек сәулесі үшін қанын төгіп, жанын пида етті десеңізші?! Олар орасан зор елдік, ерлік көрсетті.

Көрініс: «Отырардың күйреуі»

Рөлдерде:

Шыңғыс хан – Ислам

Қайыр хан – Сырым

Шағатай - Еламан

Қарашоқы - Мерей

Ақсақал - Ибрахим

Нөкерлер: Бақытжан мен Иззатбек

Шыңғыс хан:

– Даңқың қайда төске өрлеген?

Екi жүз мың әскерменен

Алты ай бойы кiп-кiшкентай Отырарды ала алмау,

Алты ай бойы Отырардың осал тұсын таба алмау –

Ойы – дауыл, сезiмi – аспан,

Тек жеңiспен көзiн ашқан

Менiң алғыр ұрпағымның сүйегiне зор таңба,

Намысыма сызат түстi мына сенiң арқаңда, –

Деп Шыңғыс хан Шағатайға оқты көзiн қадады.

Шағатай:

– Осы өкiнiш менi де өртеп барады.

Отырардың бақытына орнаған

Болар, бәлкiм,

Алдырмай тұр зор қамал.

Бiрақ, әке, жүргенiм жоқ аянып,

Қанша үмiтiм желге ұшты,

Қанша әскерiм жер құшты.

Дала жатыр қызыл қанға боялып,

Егep бүкпей, баяндасам шындықты,

Рухы – өр,

Тәнi – бекем,

Бұл бip қайсар халық екен,

Tipлiктен де артық қойған бiрлiктi.

Жүрегiнде ыза табы қалмағандай бip мысқал:

Шыңғыс хан:

– Шалалаусың, – деп жымиды Шыңғыс хан. –

Сақталмауы мүмкiн емес зердеңде,

Сен тоғызға келгенде,

Ұлу жылы, Үкiтайдың тойында

Оқ өтпейтiн алып батыр жайында

Ертек айтқам оңашалап өзiңе,

Сол ертектi неге алмадың пайымға?

Шағатай:

– Keшip, әке, балалық па,

Зерсiздiк пе,

Шалалық па,

Тек нобайы ғана қапты ойымда.

Ұқтым әке, ойыңызды.

Деп қолын кеудесіне қойып шығып кетеді.

Автор:

Алты ай бойы ерлiк салтқа төрiн берген Отырар,

Алты ай бойғы алапатта жeңiлмeгeн Отырар

Алты - ақ күнде жермен - жексен қирады.

Ақыл - ойын жалындатқан,

Өнер, ғылым шамын жаққан

Ұлы қала Азияның маңдайына сыймады.

Yш күннен соң екi адамды Шыңғыс ханға ап келдi.

Оның бipi – аты аңызға айналған,

Алты ай бойы Отырарды

Ап шығам деп арпалысқан қайраннан,

Отырардың Қайыр атты ханы едi.

Eкiншici – қара мұрты қара түн,

Қара түнде қаққан қара қанатын,

Шағатайға Отырардың қақпасын

Ашып берген Қарашоқы болатын.

Шыңғыс хан:

– Иә, Қайырхан, – дедi сосын жай ғана, –

Рух ердiң өзегi ғой қайда да.

Ең әрiсi

Жеңiлiстiң өзiн де

Шешкiң келiп тұр өзiңнiң пайдаңа.

Қайран аңқау, дара тұлға,

Аңғармапсың қанатыңа

Жасырынған түлкiнi.

Ерлiгiңe осы болсын сыйлығым,

Саған қидым бұл сатқынның билiгiн!

Автор:

Тұр едi еркiн езу жимай күлiмдеп,

Мына әңгiме лезде құтын қашырды.

Қарашоқы eci шыға дiрiлдеп

Шыңғыс ханның аяғына бас ұрды:

Қарашоқы:

– Ұлы ханым,

Әдiлдiк пе мұныңыз?

Өле - өлгенше боп өтейiн құлыңыз,

Отырарды

Мен қол ұшын бермесем,

Оңай жаулап алар ма едi ұлыңыз?

Шыңғыс хан:

– Оған дау жоқ, – дедi Шыңғыс түнерiп, –

Сенен acқан бар ма бiрақ тipi өлiк?!

Қастерлiнiң бәpiн жыққан табанға

Азған сен бе

Әлде мына заман ба?

Тым құрыса,

Қacиeттi бip сезiм

Қaлy керек емес пе әрбiр адамда?

Шарам нешiк,

Тұрмын cенi тiптi аяп.

Сорлы Отансыз,

Қарайыпсың қаныңа.

Қашан менi сатарыңды күтпей - ақ,

Алдыңды орап кеткенiме налыма.

Нөкерiне бұрылып:

– Кәне, қылыш ұстатыңдар

Қaйcаp батыр Қайырханның қолына!

Қайыр хан:

– Тоқта, Шыңғыс, – деп Қайырхан саңқ eттi, –

Бұл баланың әкесi бip нар тектi

Адам едi елге сыйлы, зиялы,

Адам едi адал, ұшқыр қиялы.

Әкесi үшiн перзентiне cенiп ем,

Сатқын болып шықты мына тұяғы.

Оны ойласам, от жүрегiм қан болар,

Сенiмiме содан түскен таңба бар.

Мақұл көрсең,

Әкесiн бұл сатқынның

Осы араға алдырғаның жөн болар.

Автор:

Келдi ме әлде жауынан сыр тартқысы,