Тәуелсіздік толғауы туралы эссе 5 сыныпқа

Мардан Байділдаев атындағы

№ 232 орта мектептің 5 «а» сынып

оқушысы Дарханқызы Нұрайдың

«Тәуелсіздік толғауы» атты эссе жұмысы

Тәуелсіздік толғауы

«Ұлтың үшін, тілің үшін өр бол,

Өр болмасаң өр болғанға төр бол

Егер, егер… ұлтты сақтай алмасаң,

Сақтар күшті тіпті жақтай алмайсың,

Бүйтіп тірі жүргеніңше бор бол,

Рухын сатқан ұлтсыздарға қор бол.»

Деп тұрғандай Ләззат пенен Ербол.

Мұхтар Шаханов

Құс ұясыз болмайды, адам Отансыз болмайды. Ал, менің Отаным – Қазақ елі. Қазақ елі – тәуелсіз, азат ел.

Ең бірінші, туған жерім Қазақстанға тағзым етіп, тәуелсіз елде өмір сүріп жатқанымды мақтан тұтамын. Мен өз ұлтыммен, әрі осындай тәуелсіз, егемен елде дүниеге келгеніме, қатты қуанамын. Себебі мен тәуелсіз елдің ұланымын.

Ақиық ұлы ақынымыз:

«Ой-хой, қазақ даласы, не көрмедің?!

Қанша қурап, қаншама көгермедің?!

Қорқыт ата қобызымен боздаттың ғой,

Асанның шерге толы өлеңдерін!

Ой – хой, қазақ даласы не көрмедің?!» деп жырлағандай халқымыз қазақ болып, ұлт болып қалыптасу жолында да, одан кейінгі кезеңдерде де, талай қиямет-қайым күндерді де, талай қилы замандарды, кескілескен шапқыншылықтарды да бастан өткерді. Білектің күшімен, найзаның ұшымен, соңғы демі қалғанша туған жерімізді қорғап, бізге аманат етіп қалдырған ұлы даланың ұлы кемеңгерлерінің арқасында бақытты өмір кешудеміз. «Тәуелсіз Қазақстан!», «Қазақстан Республикасы» неткен керемет, киелі ұғымдар десеңізші?! Бұл ұғымдардан Отанымыздың тәуелсіз, еркін мемлекет екенін бірден аңғаруға болады. Бүгінде біз қанатын кеңге жайған егеменді елміз. Көк туымыз желбіреп, сол жағымыздағы мақтаныш сезіммен дүрсілдеп тұрған жүрек әнұранымызға әуен қосып, әнұранымыз асқақтай шырқалуда. Тәуелсіздік туының желбірегеніне де, міне биыл 26 жыл толады. Тоғыз жолдың торбындағы алпауыт елдер қатарындағы алып мемлекетімізді әлем жұршылығы құрметтейді.

Ал тәуелсіздік жолында қазақ бабам не көрмеді десеңізші?! Еліміздің басынан азап та, аштық та, сұм соғыс та өтті. Әсіресе ХХ ғасыр қазақ халқы үшін ауыр, қайғыға толы кезеңдерімен есте қалады. 1916 жылғы көтеріліс 1928-1932 жылдардағы аштық, Ұлы Отан соғысы, 1986 жылғы жерді дүрсілкендірген желтоқсан оқиғасы. Бұның барлығы да қазақ жеріне ауыр жара салды. Қанша қиыншылық келсе де біз оны ешқашан ұмытпаймыз, айтпаймыз.Ақындардың көзімен қарасақ:

Қазақстан-кеше…

Тәуелсіздік бізге оңай келмеді,

Жұртым менің не қиындық көрмеді!?

Жылап тұрып Аналарым бұл жолда,

Сан перзентін қара жерге жерледі — деп жырлағандай

дүниені дүр сілкіндірген 1986 жылғы желтоқсан! Осы бір жан түршігерлік оқиға қазақ халқының мәңгі есінде қалады. Желтоқсан көтерілісі — елімнің болашағы, бостандығы, егемендігі үшін болған соңғы күрес деп білемін.

-Қасқалдақ ұшып көлінен,

Шүрегей келіп қонған күн.

Қыранды қуып көгінен,

Қарғалар билік алған күн.

Нашақор деп, ұлтшыл деп,

Қазаққа күйе жаққан күн.

Базары кетіп бір күнде

Қайғыға халық батқан күн –

Иә, 1986 жылы 16 желтоқсанда Алматыда Қазақстан Компартиясы Орталық Комитетінің пленумы өтті. Сол пленумда Қазақстанға 20 жылдай басшылық еткен Дінмұхаммед Ахметұлы Қонаевты қызметінен босатып, орнына саяси бюроның шешімімен Григорий Колбинді сайлады.

Ал 17 желтоқсан күні Брежнов атындағы алаңға қазақ, орыс тілдерінде жазылған «Әр ұлтқа — өзінің көсемі», «Қазақстан жасасын!» деген айшықты ұрандарды көтерген жастар жинала бастайды. Алаңға жиналғандар Қонаевтың ел алдында сөз сөйлеуін талап етеді. Бірақ Клобин Мәскеумен сөйлесіп Қонаевты шерушілер алдына шығарудан бас тартады, әрі төтенше соғыс әзірлігін жариялауға келісім береді. Жағдай ушыға түседі. Алаңды күшпен тазарту операциясының жоспары қабылданады. Арнайы алдырылған бес қаруы сай әскер қарусыз жастарға қарай лап қояды. Дайындықтан өткен әскерлер күрекпен, дойырмен жастарды басқа – көзге қарамай төпелеп, құлағандарын аяғынан дырылдатып сүйреп автобусқа апарып тиеп әлдеқайда алып кетіп жатады. Осылайша қазақтың қаракөз ұлы мен қызы жазықсыз ақ қар, көк мұзда жайрап қалды. Тарихта «Құйын» операциясы деген атпен қалған жойқын шабуыл жеңіске жетті, бірақ біздің халықтың жанына еш уақытта жазылмайтын жарасын салып тілгілеп кетті. Сол күндердің деректері жазылған парақтарды ақтарып отырып, мынадай жолдарды оқыдым . «Ереуілшілерді қаладан 40 -50 шақырымға дейін алып шығып, жігіттерді қанжоса өлімші етіп сабап, қыздарды шетінен зорлап, сосын 20 градус аязда тыржалаңаш шешіндіріп(п

-Елі үшін ерлігімен елене

Абырой мен атағына бөлене

Ләззат сынды қазақ қызы қаһарман,

Ұрпағына болар мәңгі өнеге!- деп жылдар өткен сайын шоқ жұлдыздай жарқырап кейінгі сіңілілеріне ерліктің үлгісі болып келеді.

Желтоқсан оқиғасы тағдырын түбегейлі өзгерткен жастың бірі – Қайрат Рысқұлбеков болатын. Ол «көтеріліске қатысып, Савицкийді өлтірді » деген айыппен ату жазасына кесілген. «Адам баласын өлтіргенім жоқ. Ал әйел затына айуандықпен қол көтеріп, шашынын тартып, көкпарша сүйрелегені үшін бір милицияны ұрып – соққаным рас. Ол адам зыр жүгіріп жүр» деп ағынан жарылған Қайрат соңғы үкім оқылған сот залынан шығып бара жатып та: «Мен жаламен кетіп бара жатырмын, мама!» деп жан ұшыра айқайлапты. Ату жазасы 20 жылға бас бостандығынан айыру үкімімен алмастырылып, Свердловскіге айдалып бара…