Тәуелсіздік туы қолда Қазақстан тарихы мақаласы

ТӘУЕЛСІЗДІК ТУЫ БЕРІК ҚОЛДА

Тоғызбаева Алтынай Өскенәліқызы

А. Байтұрсынов атындағы шағын орталықты орта мектебінің

тарих пәнінің мұғалімі

Т.Рысқұлов ауданы, Көкдөнен ауылы

Тәуелсіздік – кез келген халық үшін өте қадірлі ұғым. Азаттықты ғасырлар бойы аңсаған халқымыздың асыл арманы орындалған ұлы күн – Ел тәуелсіздігінің 24 жылдығы. Үш жүз жыл бойғы бодандық бұғауынан азат болған қазақ халқы тарих көшімен салыстырғанда қас-қағымдай осынау уақыттың ішінде Президент Н. Ә. Назарбаевтың кемеңгер басшылығымен төрткүл дүниеге танылды, әлем мойындаған егемен ел болды. Ежелгі қазақ даласында өзіне тән барлық институттары бар түбірінен жаңа демократиялық-құқықтық мемлекет құрылды.

Тәуелсіз Қазақстанның дүниеге келуінің ұлы шежіресі бірқатар тарихи кезеңдерден тұрады: 1990 жылдың сәуірі – Республика Президенті лауазымын тағайындау, 1990 жылдың қазаны – Қазақстанның тәуелсіздігі туралы декларация, 1991 жылдың тамызы – Семей ядролық сынақ полигонының жабылуы және Республикалық егемен алтын-валюта қорын құру, 1991 жылдың желтоқсаны – алғашқы бүкілхалықтық президенттік сайлау, мемлекетіміздің жаңа атауы туралы шешім қабылдау, 1992 жылдың 4 маусымы – мемлекетіміздің рәміздерін қабылдау, 1993 жылдың 15 қарашасы – ұлттық валютаны және қаржы жүйесін енгізу.

Еліміз Тәуелсіздіктің үшінші онжылдығын бастан өткізуде, 1 желтоқсан – Тұңғыш Президент күніне орай сөйлеген сөзінде Елбасы Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев атап өткендей, Тәуелсіздік жолындағы шежіреде Қазақстан халқы сол бір тағдыршешті кезеңде жүріп өткен үш шешуші тарихи белес айрықша маңызды. Бірінші – біздің еліміздің алғашқы абсолютті егемен мемлекеттік актісі – Семей полигонын жабу туралы Жарлыққа қол қою. Ол сол сәттен бастап Қазақстанның бүкіл аумағында тек бір ғана юрисдикция – қазақстандықтардың өздерінің және туындап келе жатқан егемен Қазақстан мемлекетінің ерік-жігерінің іс-қимыл жасайтынын білдірді. Оған қоса Семей сынақ полигонын жабудың тек жалпы ұлттық қана емес, сонымен бірге жаһандық та мәні бар.

Екінші белес – 1991 жылдың 1 желтоқсанында біздің халқымыздың бүкіл тарихында алғаш рет өткен жалпыға ортақ Қазақстан Президенті сайлауы. Бұл оқиғаның тарихи мәні мен патриоттық құндылығы көзге ұрып тұр және ешқандай талас тудырмайды. Бұл күні Қазақстан халқы биліктің шынайы қайнар көзі болудағы, билікті қалыптастырып, оның саясатын айқындаудағы өзінің егемен құқығын алғаш рет жүзеге асырды.

Үшінші белес – «Қазақстан Республикасының Мемлекеттік тәуелсіздігі туралы» конституциялық заңының қабылдануы.

Бұл біздің халқымыз үшін ең басты тарихи, ұмытылмас оқиға болды. Біз бүкіл ата – бабаларымыздың арманын жүзеге асырдық. Бүкіл қазақстандықтардың ортақ еңбегімен бізге бұған дейін әлем картасында болмаған жаңа ұлы елді құру міндеті тұрды.

ХХІ ғасырда біздің жерімізде экономикалық өсім жемістері азаматтардың басым көпшілігіне тиесілі болатын айрықша, топтасқан және динамикалық социум құру біздің тарихи миссиямыз болып табылады. Онда ұлттық дәстүрлер мен құндылықтар инновациялық дамумен, Қазақстанның жаһандық және өңірлік интеграцияларға қатысумен үндесе үйлесім табады.

Бұл бір – екі жылдың, бір – екі онжылдықтың міндеті емес еді. Біздің алдымызда қазақстандықтардың қазіргі және болашақ ұрпағының асқақ міндеті тұрды.

Еш күмәнсіз айта аламын, егер халық шыдамдылық танытып, бір тұтас мақсат жолында жұмылмағанда, егер біздің мемлекетіміз мақсаты әрбір отбасы және бүтіндей елдің әл – ауқаты болып табылатын реформалар жолын қаламағанда, экономикалық және әлеуметтік күйреу нәтижелері бұдан да гөрі ауырырақ және қауіптірек болар еді. Дәл сондықтан да 1991 жылдың күзгі айларында Қазақстан тәуелсіздігін экономика салалары, кәсіпорындар, инфра құрылымдар, сыртқы экономикалық қызмет үстінен заң жүзінде рәсімдеген іс жүзінде күн сайынғы режимде жаңа заңдар мен жарлықтар қабылданды. Осылайша, біз апаттық жағдайда Тәуелсіздік орнаттық.