Қазақстанның тәуелсіздігі туралы тарих мақаласы

Қазақстанның Тәуелсіздігі – мәңгілік елдің ұлы тарихы

Қырықбай Күләш Мұхатайқызы

«Атырау инженерлік-гуманитарлық институтының колледжі» мекемесі

Тарих өткен өмірді сөз еткенімен,оның барша тағылымы бүгін мен болашаққа қызмет етеді. «Біздің заманымыз - өткен заманның баласы,келер заманның атасы» деген сөзді А.Байтұрсынұлы осындай қисынға орай айтқан.Шынында,өткен өмірге өзгеріс енгізу мүмкін емес,алайда өткен нәтижелерін пайымдай отырып,бүгінгі және болашақтағы өмір ағымына ықпал етуге болады.Тарих тағылымына ден қою қажеттігі осыдан туындайды.Бұл орайда ел мен жердің тарихын тұтас құбылыс ретінде зерделеп отырудың маңызы зор.Әрбір тұлғаның туған күні сияқты әрбір атаудың да, мемлекеттің де туған жылы,күні,тарихы болады. Олай болса,өткен тарихымыздың қалпына келтірілуі бүгінгі таңда әлемдік халықаралық қауымдастықтағы қазақ елінің беделінің артуына ықпал етеді.Мемлекетіміздің бастауы кейбіреулер айтып жүргендей кеше ғана құрылмағандығы, яғни бірнеше ғасырларға созылған тарих екендігі және оны мекендеген қазақтар байырғы халықтар қатарына жататындығын айғақтайды.Оған дәлел, Елбасы Н.Ә.Назарбаев «Нұрлы жол» Жолдауында 2015 жылдың - ұлттық тарихымызды ұлықтау және бүгінгі биіктерімізді бағалау тұрғысынан мерейлі белестер жылы болатынын, яғни, соның ішінде Қазақ хандығының 550 жылдығын атап өту айтулы тарихи белестің Жаңа Қазақс

«Қазақ атты елім бар, мақтанамын,

Кең байтақ жеріммен мен бақ табамын.

Елді, жерде сақтан берген бабамның,

Ерліктерін естігенде шаттанамын» - дегендей, біздің тарихымыз сонау сақтардан бастау алады. Бұл Ұлы даланың кіндік жұртын ежелден қоныс еткен сақ-ғұн,үйсін-қаңлы,сармат,оғыз-қыпшақ,түркі-монғол этникалық түзілімдерінің тікелей мұрагері болып табылатын қазақ халқы ХY ғасырдың 60-жылдарында өзіндік атауымен тарих сахнасына шығып,өз алдына дербес хандық шаңырағын көтерді.Бұл кездейсоқтықтан пайда болған хандық емес,Қазақ даласындағы ғасырлар бойы толғағы жеткен әлеуметтік-экономикалық және саяси үрдістердің заңды нәтижесі еді.Этникалық,саяси-әлеуметтік даралану кезеңінің қайнауы қашан да қатты болатындығы сияқты,осындай ширығу кезінде Көк Орда билеушісі Орыс ханның ұрпақтары Керей мен Жәнібек сұлтандар Әбілқайыр ханға бағынудан бас тартып, Шу өзенінің бойындағы Қозыбасы атты қоныста дербес хандықтың туын көтерді. Осылайша еркіндік аңсаған елін азаттық ұранымен жігерлендірген батыр бабаларымыз Керей мен Жәнібек жаңа бір ұлыстың дербестігін жариялап, тарихта тұңғыш тәуелсіз Қазақ хандығын құрды.Қазақ хандығының құрылу уақытын Мұхаммед Хайдар Дулатидың «Тарих-и Рашиди» еңбегінде Орыс хан мен Барақ хан ұрпақтары Керей мен Жәнібек сұлтандардың Ақ Орда халқының бір бөлігімен Жетісудың батыс

ҚР Президенті Нұрсұлтан Назарбаев Астана қаласының активімен кездесуінде: «Керей мен Жәнібек 1465 жылы алғашқы хандықты құрды, қазақтың мемлекеттілігінің тарихы сол кезден бастау алады.Бәлкім ол бүгінгі шекарасындағы, бүкіл әлемге осынша танымал әрі беделді, осы ұғымның қазіргі мағынасындағыдай мемлекет болмаған да шығар. Бірақ бұлай деп сол кезеңдегі басқа да барлық мемлекеттер…