Технология пәнін оқытудағы әдістемелік тәсілдер мақаласы

Технология пәнін оқытуда әдістемелік технологияларды пайдалану

Оқытудың жаңа түрі орта білім беруді әрі қарай оқудың,мамандық алу мен өмірде табысқа жетудің негізгі болып табылады. Мектеп түлектері әрі қарай оқу мен өздігінен білім алуды қалыптастыратын,нарық экономикасы жағдайында олардың бәсекеге қабілеттілігі факторы болып табылатын сапалы білім алулары керек. Республиканың дамуына жаңаша қарқын беруді қамтамасыз етуге және оның әлемінің бәсекеге қабілетті 50 елдің біріне айналуына бағытталған.

Еліміздің Президенті Н.Ә.Назарбаевтың Қазақстан халқына Жолдауында:

« Білім беру реформасы –Қазақстанның бәсекеге қабілеттілігін қамтамасыз етуге мүмкідік беретін маңызды құралдардың бірі. Бізге экономикалық және қоғамдық модернизация қажеттілігіне сәйкес ,қазіргі заманғы білім беру жүйесі қажет»деп айтылған.

Еліміздің әлеуметтік-экономикалық дамуының стратегиялық бағыттарына сәйкес білім беру жүйесін дамыта отырып ,әлемдік білім кеңестігіне ықпалдастырудағы негізгі бағдар-адамды қоғамның ең маңызды құндылығы шығармашылық әлеуетінің ,танымдық біліктілігі мен мәдени құндылықтарының жоғары деңгейде дамуына, жеке тұлғасының қалыптасуына жағдай жасау.

Бұл міндеттерді жүзеге асыру еліміздегі мектептерде оқыту процесінің мазмұндық болмысын жаңа әдіснамалық тұрғыдан негіздеуді талап етеді.Мұндай жаңа әдіснамалық жүйе дәстүрлі оқыту процесін түбегейлі өзгертудің қажеттігін көрсетіп,оқытудың шығармашылық қызметін дымытып,білім мазмұнының ұлттық негізде берілуін жаңа өркениеттік бағдар тұрғысынан жетілдіруді қарастырады.

Экономикасы қарыштап дамып келе жатқан елдерде телекоммуникацияның және ақпараттық технологияның өзгеруіне байланысты технологиялық революция жүруде. Сондықтан қазіргі нарықтық заман шығармашылықпен жобалау және жоспарлай білуді,жаңа технологияны қысқа мерзімде игеруді және жауапты шешімдерді жылдам қабылдауды талап етеді. Осыған байланысты жас ұрпақтың заман талабына сай бір емес. Бірнеше мамандықты игеруіне тура келеді,ал оған дайындық мектеп қабырғасынан басталуы тиіс.

Еңбекке баулу — мұғалімнің оқушыларға техникалық,технологиялық білім мен білік беретін, оқу мен еңбек үрдісін ұйымдастыратын ,балаларды перспективалық технологиямен таныстырып,олардың перспективалық көзқарасын қалыптастыратын оқу үлгісі. Технологиялық еңбек сабақтарын жоспарлау оқу үрдісін ұйымдастырудағы нақтылы,бағдарламада қойылған мақсаттарды жүзеге асыруға, шеберханаларды ұтымды пайдалануға,сапасы жоғары өнім дайындауды қамтамасыз етеді. Оқушылар сабақта еңбекке қатысты нақты білім мен білікті игереді. Игеру ісі мұгалім тарапынан техникалық- технологиялық мағұлмат беру белгілі бір техникалық операциялардың орындалу әдістерін көрсету кезінде жүзеге асады.Мұғалім сабаққа дайындық барысында оның мақсатын,мазмұнын,құрылымын жоспарлайды,оқытудың әдістері мен түрлерін қарастырады. Осының бәрін қамтитын сабақ жоспары мынадай элементтерден тұрады:

— Сабақтың тақырыбы (оқушыларға берілетін техникалық-технологиялық білім мен біліктітің көлемін қамтиды);

— Сабақтың мақсаты ( білім,тәрбие мен даму аспектілерін қамтитын міндеттердің кешенімен таныстырады);

— Материялдық-техникалық базасы(жабдықтар,саймандар,материалдар,көрнекі құралдар,технологиялық карталар);

— Сабақтың құрылымы мен мазмұны оның мақсатына сәйкес белгіленеді, әрбір элементті орындауға жұмсалатын уақытты шамамен анықтауға мүмкіндік береді.

Қазіргі кезде шығармашылық еңбекке ,еңбек тәрбиесіне ерекше көңіл бөлуде.Шығармашылық ойлау қабілеті кез келген адамда бар.Бұл әсіресе жас өспірімдерге тән қасиет. Психолог мамандар адамның бойындағы шығармашылық ойлау қабілетін бала кезінен қалыптастыру керек деп есептейді.Технология пәні бойынша оқушыларға кең көлемде білім бере отырып,олардың қабілеттерін жетілдіре түсуге,белгілі бір кәсіпке бейімделуіне көмектеседі.Қазір көптеген мектептерде ірілі-ұсақты темір,ағаш өңдейтін станоктар бар.Оқушыларға тек оларды тиімді пайдалануды үйрету керек.Еңбекті оқушылардың білімдеріне және технология мен техника негіздеріне сүйене отырып ұйымдастырады.Сол үшін мұғалім оқушылардың физикадан,математикадан,сызудан,суреттен алған білімдерін пайдаланатынын ескереді.

Еңбекті ұйымдастырудағы мұғалімнің міндеті:

— еңбек обьектілерін таңдау;

— материалдық-техникалық базаны нығайту;

— санитарлық нормалар мен қауіпсіздік техникасын сақтау;

— ұйымдастырудың тиімді түрлері мен әдістерін анықтау;

— нәтижелерді бақылау,есепке алу;

— оқушылардың өзін-өзі басқару топтарын құру;

— көрмелер ұйымдастыру.

Оқушылардың өзін-өзі басқару тәжірбиесінде жұмысты топ жетекшілері атқарады. Олардың қызметі-топтың еңбек процесін ұйымдастыру ,сапаны бақылау ,талдау.Мұнымен бірге олар еңбек нәтижелерін бағалайды.Жұмыс барысы кезінде еңбек қауіпсіздігі мен санитарлық ережелерді қатаң сақтау жөнінде талаптар қойылады және олардың орындалуына ерекше назарда ұстау керек.

Сондықтан :

— сабақ өткізу кезінде қауіпсіздікті қамтамасыз ету;

-өндірістік-санитарлық еңбек қауіпсіздігіне қатысты ережелер мен нұсқамалар;

— талапқа сай аспаптармен жұмыс істеу.

Технология сабағы, оқушыларды еңбекке баулу сабағы олардың жеке және жас ерекшеліктерін ескере отырып жүргізіледі.Оқу материалының мазмұны қазіргі заман талабына сай ғылыми-техникалық жетістіктердің даму деңгейіне жақындатылған болуы тиіс.Оқу материалы оқушыға түсінікті болуы тиіс.Ол үшін әртүрлі әдістемелік құралдарды жиі қолдану керек.Оқушылардың жүктемесін олардың жас ерекшеліктерін ескере отырып берген дұрыс әрі ол қарапайым болғаны дұрыс.

Еркін тақырыптағы сарамандық жұмысты орындау кезінде оқушыларды қабілеттеріне байланысты үш топқа бөлуге болады.

Бірінші топқа,өз қабілеттері мен мүмкіндіктерін жақсы білетін,жаңа тапсырмаларды орындауға қызығушылықпен кірісетін және алғашқы қиындықтардың өзінде-ақ ешбір қысылмастан мұғалімнен көмек сұрайтын оқушылар жатады.Бұл топқа сурет салуға ,жалпы өнерге бейімділігі бар оқушылар жатады.