Тиімді оқыту мен оқу курсы бойынша есеп 4 сынып

Тізбектелген сабақтар топтамасы бойынша рефлексивтік есеп

Қазіргі білім берудің басты мақсаты-шығармашыл тұлға қалыптастыру. Бүгінгі таңда басты мәселе – бәсекелестікке қабілетті ұрпақ тәрбиелеу. Қоғамның әрбір даму кезеңі ең алдымен, сол қоғамға сәйкес жаңа адамды қалыптастыруды көздейтін ешқашан маңызын жоймайтын тарихи құбылыс. Мен осы «Тиімді оқыту мен оқу» курсына келгендегі мақсатым жаңаша оқу әдістерін үйрену және алған білімімді мектептегі тәжірибемен ұштастыру болатын. Өзгерістерді қалай басқардым? Мұғалімнің ұстанымы маңызды рөл атқарады. Өзгерістер арқылы оқушының сауаты жаңарады, осы оқуда баланың сапасы өзгеріп, қоршаған ортаға өзгеше көзбен қарайтын болады. Пажарес (1992 ж) оқыту стилін таңдау кезінде мұғалімнің білімділігінен гөрі ұстанымға негізделген ой-тоқтамдарының ықпалы күштірек деп сендіреді. Шульман-мұғалімнің «үш көмекшісі»-деп атаған қасиеттер болған жағдайда ғана оқыту табысты болып саналады-деді. Бас-кәсіби түсінік, қол-оқытудың тәжірибелік дағдылары, жүрек-кәсіби-өнегелілік тұтастық [1.6-б].

«Тиімді оқыту мен оқу» курсы арқылы білім жетілдірдім деп ойлаймын. Бұрын сабақ беруде дәстүрлі әдіс-тәсілдерді қолданатын едім. Сабақтарымда топтық жұмысты көп қолданбайтынмын. Сабақ көбінесе бір сарынды өтетін. Жаңа әдіс-тәсілдерді түсінбейтін едім. Қалыптастырушы бағалауды қолданбайтынмын. Қандай модуль кіріктірілгеніне көп мән бермейтінмін. Бұрын сабақтарымда бір мақсат түгел қамтылатын еді. Қазір жаңаша әдіс тәсілдерді үйреніп, оларды сабақта қолдана білуді үйрендім. Бағдарламаны жеті модульдерді кіріктіру негіздеу тапсырмаларды оған сай жоспарлауды үйрендім. Кері байланыстың келесі сабақты жоспарлауға көмегін тигізетінін білдім. Оқушыларымды сын тұрғысынан ойлау қабілетін дамытуға жұмыстандым. Сабақтарымда диалог әдісін көбірек қолдандым. Қалыптастырушы бағалаудың сабақтың өн бойында қолданып оқушының түсіну, меңгеру деңгейі нақтыланып отырды.

Бұл сабақтар топтамасында мұғалімге арналған нұсқаулық бойынша берілген жеті модуль қарастырылған. Мен тәжірибе барысында сыныптың ынтымақтастық атмосферасы, оқушыларды топтық жұмысқа бейімдеу, сыни тұрғыдан ойлау, оқыту үдерісінде АКТ-ны қолдану, талантты, дарынды балалармен жұмыста кеңейтілген тапсырмаларды қолдандым. Осы әдістер арқылы оқушылардың сыни тұрғыдан білім белсенділіктері артты, ойларын жинақтап, жүйелі сөйлеуге қалыптастыру арқылы сабақты қорытындыладым. Ал сабақты бағалау сабақтың әр кезеңдері бойынша қалыптастырушы бағалап отырдым. Автор туралы постер қорғаған кезде топтар арасындағы бағалау болды. Яғни топтар бірін-бірі қол соғып, «керемет» деген белгілері арқылы бағалады. Бағалау кезінде топтар арасындағы ынтымақтастықты байқадым. Осылай бағалау оқушылардың оқуға деген құлшынысын одан әрі жетілдіре түсті.

Дәстүрлі оқыту мен сындарлы оқытудың арасы жер мен көктей айырмашылық бар екенін курс барысында байқадым. «Дәстүрлі» стиль арқылы алынған білім оқушылардың жинақтаған өзге білімдерімен тиімді меңгере алмайды, сондықтан механикалық есте сақтау, үстірт білім алу жағдайлары орын алады. Дәстүрлі оқытудан алынған механикалық түрде емес сақталған мәліметтерді емтихан кезінде ұтымды пайдалануға болады. Бірақ мән-мағынасы терең меңгерілмей, жай ғана жатталғандықтан, тақырыпты оқыту аяқталған соң немесе емтихан біткен соң керексіз болып қалады және оқушы оны өмірде тиімді пайдалана алмайды. Ал сындарлылық теориясына негізделген оқытудың мақсаты-оқушының пәнді терең түсіну қабілетін дамыту, оқытуда оқытудың негізгі міндеті оқушыға жүктеледі де мұғалім тек қана оқушыға бағыт, бағдар беріп отырады. Сындарлы оқытудың мақсаты-оқушының пәнді терең түсіну қабілетін дамыту, алған білімін сыныптан тыс жерде, кез келген жағдайда тиімді пайдалана білуін қамтамасыз ету [1.4-б]. Тәжірибеден кейінгі өзгеріс қандай болды? Оқушылар қалай оқу керектігін үйреніп, өз-өзін реттеуді үйренді. Мұғалім мен оқушы арасында жақсы қарым-қатынас орнады. Сыни ойлап, ойларын тұжырымдауға үйренді. Қалыптастырушы бағалауды

Мен әр сабақ өткізген сайын: Не сәтті болды? Не сәтсіз болды? Бұл модульдерді не үшін пайдаландым? Ол сабағымның мақсат-міндетін ашуға көмектесе ме? Ең бастысы оқушыларыма не берді? Нені өзгерте аламын? сияқты мені қаумалаған сан сұрақтарға жауап іздеу үшін оқушыларыммен болған әрбір сәтті бақылап, зерттеуді бастадым. Нәтижесінде үздіксіз іс-әрекеттер сәл де болса алға жылжуыма жол ашты. Сабақта оқушыларға қойылатын сұрақты мұғалімнің ізденуді талап ететіндей жағдайда дұрыс таңдай білуі өте маңызды рөл атқарады. Осы сұрақтар арқылы топпен жасалынған жұмыстар кезінде оқушылар ізденеді, ойын жинақтайды, талдайды, қорытындылайды.

Тәжірибе кезеңінде өткізілген сабақтарымның жоспары орта мерзімдік жоспарға сай, төрт тақырыпты қамтыды. Сабақ өткізу барысында жүзеге асатын іс-әрекеттер жеті модуль бойынша құрастырылған. Ол мектептегі тәжірибе кезінде 4 сыныпқа өткізілген сабақтарымда көрініс тапты. Ол үшін мен орта мерзімді жоспарды басшылыққа ала отырып, қысқа мерзімді жоспарды құрдым. Бірінші «Бетпе-бет» кезеңінен алған білімімді практикамен байланыстыра білдім. Тізбектелген сабақтар топтамасындағы екінші сабақтың тақырыбы-әдебиеттік оқу пәнінен Мұқағали Мақатаевтың «Сүйемін, өскен Отаным». Сабақтың кіріспе кезеңінде ынтымақтастық атмосфера қалыптастыру мақсатында «Көңіл күйлерің» тренингі ұйымдастырылды. Тренинг шын мәнінде сабақтың дұрыс басталуына, ынтымақтастық атмосфера, жағымды көңіл-күй орнатуда оң ықпалын тигізді. Сабағымда "Жапырақтар" әдісімен оқушыларды топқа бөліп алдым. Ол үшін оқушыларға қызыл, жасыл, сары, қоңыр түсті жапырақтарды стол үстіне қойылды. Топтағы жұмыс тиімді болу үшін «Алтын ережені» құрып алдық. Қызығушылықтарын ояту үшін және сабақтың тақырыбын анықтату мақсатында «Төңкерілген теріс сөз» ойыны арқылы интерактивті тақтаға теріс сөз жазылды, оқушылар сөзді тауып оқиды. ИЛАҒАҚҰМ сө