Тіл мәртебесін ұлықтайық зияткерлік сайысы

Алматы облысы, Іле ауданы

Өтеген батыр кенті

«Прогресс» политехникалық колледжі

Қазақ тілі және әдебиет пән оқытушысы

Узбекова Жұлдыз Арганатқызы

Тақырыбы: «Тіл мәртебесін ұлықтайық!»

Мақсаты:

Студенттерді өз ана тілінің қадір-қасиетін біліп, өз ана тілінің көркемдігін сезініп, сөз құдіретін түсініп, оның адам өміріндегі маңызын ұғуға үйрету.

Тіл әуезділігін, көркемдігін, байлығын, шешендігін көрсететін нақыл сөздер, мақал-мәтелдер арқылы студенттеріміздің дүниетанымын, ой өрісін дамыту.

Тіл тазалығын сақтау, мәдениетті сөйлеу, шешендік өнерді студент бойына сіңіре отырып, ана тіліне деген сүйіспеншілігін қалыптастыру, мемлекеттік тіл мәртебесін көтеруге атсалысуға шақыру.

Міндеттері: Студенттерді туған тілін сүюге, тез ойланып, жауаптарын тиянақты жеткізуге, жүйелі еркін сөйлеуге баулу, таза сөйлеуге тәрбиелеу.

Оқытушының кіріспе сөзі. Узбекова Ж.А:

— Құрметті оқытушылар мен студенттер!

Біздің колледжмізде 5 қыркүйек — Тілдер мерекесі өтуде.

Міне, бүгінгі «Тіл мәртебесін ұлықтайық!» тақырыбындағы зияткерлік сайысымызда, осы мерекенің құрметіне байланысты болмақшы.

Халықтың тәуелсіздігінің ең басты белгісі – оның ана тілі, ұлттық мәдениеті жоқ ел өз алдына мемлекет болып өмір сүре алмайды.

Біздің Қазақстан Республикасында қазақ тіліне мемлекеттік статус берілген. Қазақстан тәуелсіз ел болып қалсын десек, онда ең алдымен ана тілімізді дамытуға күш салғанымыз жөн.

/Мемлекеттік ән ұран орындалады/

Жәнібек:

— Армысыздар оқытушылар мен студенттер! Бүгінгі тіл мерекесіне арналған «Тіл мәртебесін ұлықтайық!» атты зияткерлік сайысымызды бастаймыз.

Қазына: «Тіл туралы тұңғыш Заң» 1989 жылы 22 қыркүйекте жоғары кеңестің сессиясында қабылданған болатын. Ал екінші рет 1997 жылы 11 шілде де қабылданды.

Жәнібек:

Елбасы Н.Назарбаевтың 1998 жылғы 20 қаңтардағы Жарлығына сәйкес «5 қыркүйек – Қазақстан халықтарының тілдері күні» ретінде аталып келеді.

Жәнібек:

Сүйемін туған тілді – анам тілін,

Бесікте жатқанымда-ақ берген білім.

Шыр етіп жерге түскен минутымнан

Құлағыма сіңірген таныс үнім

Ең бірінші сол тілмен сыртқа шықты,

Сүйгенім, сүйсінгенім, жек көргенім.

(С.Торайғыров)

Қазына:

Тілім менің!

Ұлы Абай, Мұхтардай пірім менің

Тұнығым, рухани жан азығым

Ол бүлінсе, менің де бүлінгенім

Ана тілім, туған тілім, бал тілім.

Сен арқылы дүние танып талпындым.

Сен арқылы әлемге аян бар ісім.

Сен өмірде таусылмайтын алтыным.

(Ш.Айтматов)

Жәнібек:

— Құрметті студентер, бүгін біз 2 топ, яғни «Парасат» тобымен «Алаш» тобы қазақ тілі еліне сапар шегеді. Алдымыздан көп бекеттер кездеседі. Ондағы тапсырмаларды орындаған топ мүшелері марапатталады.

Қазына:

— Иә, Қазына біз ол үшін әділ бағасымен қуантатын, қазылар алқасымен таныстырып алайық.

Директордың тәрбие ісі жөніндегі орынбасары Маралбекова Шырайлы Арынқызы

Арнайы пәндер оқытушысы Калиева Набира Жұмабайқызы

Информатика пән оқытушысы Садақбаева Эльмира Танжарбайқыз

Шет тілдер пән оқытушысы Шахмухамбетова Салтанат Тоқсанбайқызы

Жәнібек:

— Рахмет!

— Бүгінгі біздің бағдарлама 7 кезеңнен тұрады. Олар:

Таныстыру (топтың аты, топ басшысы, ұраны)

Білімді мыңды жығар (сұрақ-жауап)

Өнерліге өріс кең (2 топ студенттерінің өнерлерін тамашалау)

Мақал – сөздің мәйегі (мақалдарды жалғастыру)

Көрермендермен сұрақ-жауап

Жеті жұрттың тілін біл (жұмбақты шешіп, жауабын 3 тілде айту)

Топ басшылар сайысы (сөзжасам)

— Дұрыс берілген әрбір жауап балдық жүйемен есептелінеді.

Қазына:

— Енді 1 кезең бойынша таныстыруға берсек. Әр топ өздерін таныстырып өтсе.

АСК 2.2 «Парасат» тобы

Топ басшысы – ____________

Топ мүшелері –

Ұраны – Білімдіден сөз тыңдасаң, күш тасыр

Үйренгенді желге ұшырмай, іске асыр

ПВК «1.2» «Алаш» тобы

Топ басшысы – ____________

Топ мүшелері —

Ұраны – Белгісі болса – жолдан жаңылмас,

Білімі болса – сөзден жаңылмас.

Қазына:

— Рахмет! Әділ қазылардан 1 кезең таныстыру сайысы бойынша бағаларын сұраймыз.

Жәнібек:

— Рахмет! Әрі қарай 2 ші кезең бойынша берілген сұрақтарға жауап береміз.

Сұрақ «Парасат» тобына

Қазақстан Республикасының тұңғыш президенті кім? Н.Назарбаев

Қазына:

Сұрақ «Алаш» тобына

Тіл туралы Заң қашан қабылданды? (1989 жылы,22 қыркүйек, екінші рет 1997 жылы, 11 шілде

Жәнібек:

Сұрақ «Парасат» тобына

Қазақ тілінде неше септік бар, оларды атап шығыңыздар?

(7септік: атау, ілік, барыс, табыс, жатыс, шығыс, көмектес)

Қазына:

Сұрақ «Алаш» тобына

Көптік жалғауларын атаңыздар? (-лар, -лер, -дар, -дер, -тар, -тер)

Жәнібек:

Сұрақ «Парасат» тобына

Бес асыл істі атаңыз. (талап, еңбек, терең ой, қанағат, рақым)

Қазына:

Сұрақ «Алаш» тобына

Бес дұшпанды атаңыз. (өсек, өтірік, мақтаншақ, еріншек, мал шашпақ).

Жәнібек:

Сұрақ «Парасат» тобына

Қазақтың бес арысы кім?

(Шәкәрім Құдайбердіұлы, Ахмет Байтұрсынов, Мағжан Жұмабаев, Міржақып Дулатов, Жүсіпбек Аймауытов).

Қазына:

Сұрақ «Алаш» тобына

Қазақтың үш данасы кім?

(Абай Құнанбаев, Шоқан Уәлиханов, Ыбырай Алтынсарин).

Жәнібек:

Сұрақ «Парасат» тобына

Жеті қазынаны атаңыз.

1. Сұлу әйел