Тіл – тұғыр тақырыбындағы ашық сабақ, 6-сынып

Сабақтың тақырыбы: «Тіл-тұғыр»

Сабақтың көрнекілігі: слайд, кеспелер, тірек-сызбалар

Пәнаралық байланыс: тарих, әдебиет

Сабақтың әдісі: Сұрақ-жауап, ой-қозғау

Сабақтың барысы: Ұйымдастыру кезеңі Үй тапсырмасын пысықтау

ХХІ ғасырдағы қазақ тілі

Жаңа сабақ: «Тіл - тұғыр»

Кіріспе: Мұғалім: Көп тіл білсең көкжиегің көп болар,

Құрметтейді кісі екен деп төрге озар,

Қай елде жүрсең де бұл дұрысы

Мемлекеттік тілді білген жөн болар - демекші, сабағымыздың тақырыбы «Тіл - тұғыр» деп аталады.

«Қазақстанның болашағы қазақ тілінде»-деп Елбасымыз айтқандай, қазіргі таңда еліміз өз тәуелсіздігіне қол жеткізгеннен кейін мемлекеттік тіліміз қазақ тілі болып бекітілді. Қ.Р «Тіл туралы» заңы күшіне енді. Болашағымызды баянды етер басты қаруымыз-тіліміз. «Адамға екі нәрсе тірек тегі, бірі-тіл, бірі-ділің жүректегі»,-деп Ж.Баласағұн бабамыз айтқандай, кез-келген мемлекеттің, елдің ең негізгі рәмізі де, ұраны да, тірегі де сол елдің ана тілі болмақ. Біздің ана тіліміз қазақ тілі.

«Негізгі идеяны суреттеу» стратегиясы бойынша тіл туралы не білетіндерін қағаз бетіне түсіру. (2 минут)

Абзал:«Тіл өмірдің салиқалы түйіні,әрбір сөзде жатыр маржан бұйығы»-деп Әбдірахман Жеми айтқандай, қазақ тілі-ана тілі біздің ұлтымыздың жаны, біздің дүниеде барлығымыздың, тіршілікте гүлденген арман, ой-пікірлеріміздің айғағы, онсыз харекет етуіміз мүмкін емес.

Ажар: 1989 жылы Қазақ КСР-інің Тіл туралы Заңы қабылданды.

1997 жылы 11 шілдеде Тіл туралы заң толықтырылып қайта шықты. 1998 жылы Тіл туралы Заңды күшіне келтіру туралы

Мемлекеттік бағдарлама жасалды. Осы заң Қ.Р тілдердің қолданылуының құқықтық негіздерін, мемлекеттің оларды оқып

үйрену мен дамыту үшін жағдай жасау жөніндегі міндеттерін

белгілейді. Қ.Р қолданылатын барлық тілге бірдей құрметпен

қарауды қамтамасыз етеді.

Қосымша мәлімет

жыл

«Тіл туралы» Заң қабылданды

жыл

«Тіл туралы» Заңды жүзеге асыру үшін «Қазақ тілі» қоғамы

құрылды 1993-

1995 жылдар

Қазақстан Республикасының жаңа Конституциясында қазақ тілі мемлекеттік мәртебеге ие болды

жыл

Тіл комитеті құрылды

жыл

4 қарашада ҚР Президентінің Жарлығымен «Қазақстан Республикасының Тіл саясаты» Тұжырымдамасы мақұлданды 1997 жыл 11 шілде

«Тіл туралы» Заң толықтырылып қайта шықты

1998 «Тіл туралы» Заңды күшіне келтіру туралы Мемлекеттік

жыл бағдарлама жасалды 2007 жыл

«Мемлекеттік тілдің қолданылу аясын кеңейту және оның бәсекеге қабілеттілігін арттырудың 2007-2010 жылдарға арналған» Тұжырымдамасы қабылданды

Сұрақ: ХХ ғасырда Абай, Мағжан, Мұхтар,Сәбит, Жұбандар сөйлеткен қазақ тілі ХХІ ғасырда қандай деңгейде?(Оқушылар өз ойларын айтып, пікірталас ұйымдастырылды).

Айжан: Халық қаһарманы Б.Момышұлы атамыз: « Үш нәрседен қорқамыз» деп өз еңбектерінде жазған екен. Олар:

1. Ана тілін білетін жастарым жоғала ма деп қорқамын;

2. Бесік жырын,әлдиін айтатын аналар жоғала ма деп қорқамын, өйткені ана тілі ананың ақ сүтімен, бесік жырымен дариды;

3.Ұлтымыздың әдет-ғұрпын жалғастыратын ұрпағым жоғала ма деп қорқамын деген екен.

Таңшолпан: Өткірдің жүзі, кестенің бізі, өрнегін сендей сала алмас,-деп ұлы Абай атамыз таңырқап тағзым еткен де осы қасиетті тіліміз. Халық тілінің мазмұнын байытқан-Абай атамыз. Ол қазақ сөзін мәдениеттің биік сатысына шығарып кеткен.