Тіл ұстарту жаттығулары балабақшаға арналған ойындар жинағы

Тіл жаттығулары.

Тынымсыз Тіл туралы ертегі.

Ауыз деген қуыста Тынымсыз Тіл деген өмір сүріпті. Ол аппақ тістерді қатарластырып қойып, өзіне қабырға, ал екі ерініне ашып жабылып тұратын есік жасап алыпты. Ауыз арқылы дыбыстар жиі жиі сыртқа шығып тұрады екен. Кейбір дауысы бар дыбыстар ылғи көңілденіп, ән салып жүреді. Осы дыбыстар өткенде Тынымсыз Тіл тып тыныш ән тыңдап жатады екен.

Олардың әнін сен де тыңдап көр: (а-а-а), (ө-ө-ө), (е-е-е), (ә-ә-ә).

Ал кейдір дыбыстар ән салуды ұнатпайтын болыпты, олардың түк дауысы жоқ екен. Ән салмай тып тыныш өтіп бара жатқан дыбыстарға ренжіген Тынымсыз Тіл оларға ылғи кедергі жасауға тырысады. Дауысы жоқ дыбыстарды сыртқа жібермес үшін біресе таңдайға жабысып тұрып алады, біресе тіске тақалып алады, кейде тіпті еріннен жасалған есігін жауып алады екен.

Ол дыбыстарды сен де айтып көр: (қ), (т),(н), (м).

Ән самайтын дауысы жоқ дыбыстар сыртқа шыға алмай, Тынымсыз Тілден өте алмай әбден дал болды. Олар:

Бізді өздеріңмен бірге жетелеп алып шығыңдаршы,-деп әнші дыбыстарға сыбырлап жарысады. Әнші дыбыстар келіседі. Екеуі бірігіп сөз құрайды да, сыртқа дос болып, сөз болып бірге шығады.

Мұндай сөзерді сен де құрай аласың: ана, аға, маса.

Тынымсыз Тіл дауыссыз дыбыстарды сыртқа амалсыз шығарады , бірақ оларды байқап қалса, әлі де кедергі жасап қалуға тырысады екен. Тып тыныш жатса ол қалайша «Тынымсыз Тіл» болмақ?

Балақай қолыңа сыйқырлы айнаны ал да Тынымсыз Тілді бақылауға кіріс. Оның дыбыстарды айтқан кездегі қимылын байқай отырып, ол дыбыстың дауысы бар ма, әлде дауысы жоқ па соны байқауға тырыс.

Дауысы жоқ дыбыстарға Тынымсыз Тілдің қалай кедергі жасағаны туралы айтып бер. Дауысы жоқ дыбыстарға сен де көмектесіп көр: оларды дауысы бар дыбыстармен қосып сөз жаса да, сыртқа шығар.

Сыйқырлы айнаға қарап отырып, араның масаның , шегірткенің, жыланның дыбыстарын салып көр. Осы дыбыстарды Тынымсыз Тіл ұнатады ма соны байқа.

Ағайынды аралар.

Ағайында арарармыз,

Еңбек үшін жаралғанбыз.

-з-з-з-з-з

Шырын іздеп күні бойы

Гүл бақшаны аралаймыз

-з-з-з-з-з

(Үш саусағыңды түйістіріп, ұшып жүрген араларға ұқсат, әрбір екі жолдан кейін аралардың ызылдағанын сал.)