Балабақшаға арналған сауат жаттығулары жинағы

Саусақ жаттығулары.

Доп.

Айналдырғын добыңды,

Қыттықтасын қолыңды.

Енді көтер партадан.

Жаса солай қайтадан.

(Сырты бүдір кішкентай доптарды партаға қойып, екі алақаныңмен айналдыр. Кішкентай доптардың біреуін қолыңа алып, екі алақаныңның арасына салып айналдыр)

Кірпі.

Момақанмын, алайда,

Тікеніп көп, абайла.

Кіріп кетсе қолыңа,

Өкпелеме, жарай ма?

(Үш саусағыңды түйістіріп ,кірпінің жүрісін сал.Екі қолыңның саусақтарын айқастырып, кірпінің тікенектерін жаса)

Құлып.

Ілген есік сыртына,

Ұқсайды ма құлпыға?

Ашқың келсе аямай,

Қатты тартып жұлқыла.

(Екі қолыңның саусақтарын құлыпқа ұқсатып айқастыр.Екі қолыңды екі жаққа күшпен тартып, құлпыны ашуға тырыс)

Саңырауқұлақ.

Саңырауқұлақ , расында

Естімей ме құлағың?

Шуласақ та қанша біз,

Меңірейіп тұрасың.

(Бір қолыңмен саңырауқұлақтың қалпағын, екінші қолыңмен денесін келтір.Екі қолыңның саусақтарымен партаны тарсылдатып, шулап алуыңа болады)

Күнге ұқсаймыз.

Қол ұстасып дөңгелеп,

Тұра қалдық екеуміз.

Өзіміз де доңгелек,

Күнге ұқсайды екенбіз.

(Екеуің дөңгеленіп қол ұстасыңдар. Сұқ саусақтарың мен бас бармақтарыңның ұшын бір біріне түйістіріп, дөңгелек күн жасаңдар)

Жаңбыр.

Бұлт қабағын түйіп ап,

Бүркеп алды аспанды.

Тырс, тырс, тырс, тырс,

Тырсылдап,

Жаңбыр жауа бастады.

(Саусақтарыңмен бұлт жаса.Сұқ саусағыңмен партаның бетін тырсылдатып,жауған жаңбырдың дыбысын келтір)

Моншақ.

Сана болар он шақты,

Шашып алдым моншақты.

Шымшып теріп аламын.

Қорабыма саламын.

(Саусақтарыңмен моншақтың санын көрсет.Бір қолыңның саусақтарын түйістіріп, «шашылған моншақтарды» екінші қолыңмен жина)

Тыңдамайтын доп.

Добым кетті домалап,

Тыным таппай жорғалап.

Кетті мүлде қағынып,

Қалмаса екен жарылып.

(Екі қолыңның саусақтарынбір біріне тигізіп, дөңгелек допқа ұқсат . Добың жарылып қалды)

Өрмекші.

Өрмелеген өрмекші,

Өнеріңді көрсетші.

Қалай , қайтіп тоқыдың

Мынау ғажап өрмекті?

(Саусақтарыңмен парта бетінде өрмелеп жүрген өрмекшінің қимылын келтір. Қолдарыңмен қарсы алдыңда керіліп тұрған өрмекшінің торын көрсет)

Күн көжек.

Күн көжек ойнайды.

Секіріп қоймайды.

Қолымнан асады.

Ұстатпай қашады.

(Парта бетінде күн көжек ойнап жүр деп ойла да, оны ұстауға тырыс.Қолыңнан асып керсе де бәрібір ұстаймын деп ойла)

Мұз бұлақ.

Мынау қатқан мұз бұлақ,

Қорықпаймыз біз бірақ.

Секіріп одан өтеміз,

Ары қарай кетеміз.

(Бір қолыңды парта бетіне жатқызып, мұз бұлақ жаса.Екінші қолыңмен өзіңнің жүрісіңді келтір)

Қаз.

Қаз қанатын жазады,

Ұзын мойнын созады.

Жақын келген баланы.

Шоқып, тістеп алады.

(Екі қолыңды қаздың қанатына ұқсатып жазып, мойныңды алға қарай соз.Көршіңді қолдарыңмен тақырын шоқы)

Ботақан.

Маңдайыңнан ботақан,

Сипайын деп келдім ғой.

Ойнақтамай тоқтасаң,

Дұрыс болар еді ғой.

(Сұқ саусақтарымен кішкентай аты жоқ саусақтарымен ботаның құлағын жаса, екінші қолыңмен ботаны сипа.Екі саусағыңмен ботаның ойнақтаған жүрісін сал)

Қошақаным.

Қошақаным монтиған,

Топ-томпақ боп томпиған.

Сені жақсы көремін,

Жем, суыңды көремі.

(Бір қолыңның саусақтарын түйістіріп, қозыға ұқсат. Қозыңның жем жеп жатқанын бейнеле)

Күн мен гүл.

Көтерілсе күнім.

Ашылады гүлім.

Кешкісін күн батады.

Гүл ұйқыға жатады.

(Қолыңды жақындатып алақандарыңды гүлге ұқсатып аш. Қолдарыңмен жабылған гүлді жаса.)

Қорбаңбай аю.

Ну тоғайда, орманда

Аю жүрер қорбаңдап.

Тікірейтіп тікенін

Кірпі жүрер жорғалап.

(Сұқ саусағың мен аты жоқ кішкентай саусағыңды аюдың аяғы етіп, парта бетіне жүргіз. Он саусағыңды жазып, қолдарыңды айқастырып, кірпі жаса)

Ұшақ.

Ақ бұлттардан асатын,

Аппақ ұшақ жасадым.

Алыс елге мен енді,

Жылдам ұшып барамын.

(Екі қолыңды жоғары көтеріп, аспандағы бұлтты жаса. Бір қолыңның саусақтарын түйістір де, ұшақ жаса)

Тышқан.

Тышқан сенің тықырың,

Естілмесін ақырын.

Мысық кетіп қалғанша,

Мүнда келіп жасырын.

(Үш саусағыңды түйістіріп, тышқанның жүрісін сал. Алақандарыңды бір біріне жақындатып, тышқанның інін жаса)

Тордағы құс.

Обал жасап құстарға.

Торға қамап ұстама.

Құс боп неге жаралды,

Еркін самғап ұшпаса?

(Екі қолыңның саусақтарын бір біріне тигізіп,құстың торын жаса. Қолдарыңды айқастырып. Құстың қанатын жаса)

Аққала.

Мынау тұрған аққала,

Айнымаған ақ бала.

Мұнау сәбіз сорайған.

Көзі көмір қап қара.

(Екі қолыңның саусақтарын жазып, аққаланы ауада бейнеле. Екі саусағыңмен аққаланың сәбізден жасаған мұрнын көрсет)

Қолшатыр.

Ылғал етіп ауаны.

Жаңбыр жиі жауады.

Алда алыс жол жатыр.

Ке ұстайық қолшатыр.

(Саусақтарыңмен парта бетін тырсылдатып, жауған жаңбырдың дыбысын келтір. Екі қолыңды жоғары келтіріп, қолшатырға ұқсат та, біраз уақыт ұстап тұр)

Ара.