Тоғызқұмалақ ұлттық ойыны бойынша сабақ жоспары 5 сынып

Ұлттық және зияткерлік ойындар.

Күні:

Сынып: 5

Мектеп: 46 Орта мектебі

Мұғалімнің аты-жөні: Ғ. Батырбеков

Қатысқандар саны: 14

Қатыспағандар саны: 0

Сабақтың тақырыбы

“Тоғызқұмалақ” ұлттық ойыны

Осы сабақта қол жеткізілетін оқу мақсаттары (оқу бағдарламасына сілтеме)

5.2.3.3. Қолайлы оқу-үйрену ортасын қалыптастыру бойынша біріккен әрі тиімді жұмыс дағдыларын түсіну және анықтай білу.

Сабақтың мақсаттары

Барлық оқушылар орындай алады: Балалар сабақта ойынының ережесін біледі.

Оқушылардың көпшілігі орындай алады: Балалар сабақта алған теориялық білімдерін практикада қолдана отырып, тоғызқұмалақ ойынын ойнайды.

Кейбір оқушылар орындай алады: Ойын ойнау кезінде, тұздық қоя алады кейбір тактикалық тәсілдерді шеше алады.

Тілдік мақсат

Оқушылар біледі:

Тоғызқұмалақ ойынға қатысты қауіпсіздік ережелерін сақтау.

Пәнге қатысты сөздік қор мен терминдерді қолдана алады: тақта, қазан, отау, құмалақ, бастаушы , қостаушы , тұздық, атсырау.

Диалог құруға/ шығарма жазуға арналған пайдалы тіркестерді пайдаланады: ойын тақтасы, екі ойыншы, жүріс жасау, тарату сәті, қазанға салу, көрші отау, тұздық алу, арнайы белгі, жүріс мөлшері, ойынның есебі.

Талқылауға арналған сұрақтарды қолданады: Ойын нешеге дейін созылады? Ойын барысында қалай есеп жүргізіледі? Ойыншылардың саны қанша болу керек?

Құндылықтарды дамыту

1.Ұлттық идея“Мәңгілік ел”

2. Азаматтық жауапкершілік, құрмет, серіктестік, өнер, ашықтық, өмір бойы білім алу.

Пәнаралық байланыс

Жаратылыстану,өнер, ана тілі сабағы(терминдерді орынды қолдану), математика (есептеу дағдысы)

АКТ қолдану дағдылары

Аудиожазба, видеожазба,

Алдыңғы оқу

Тоғызқұмалақ ұлттық ойыны

Сабақ барысы

Сабақтың жоспарланған кезеңдері

Сабақтағы жоспарланған іс-әрекет

Ресурстар

Сабақтың басы

5 минут

Балалармен амандасуы.

Сабақтың тақырыбы, мақсаттары мен жетістік критерийлерімен таныстыруы.

Балалардың уәжін көтеру ойыны.

«Ұшты-ұшты» ойыны.

Ұшты-ұшты" — ұлттық ойын. Ойынды үй ішінде де, сыртта да ойнауға болады.

Ойынға қатынасушылар орталарынан ойынды басқарушы сайлап алады. Ойын бастаушы ойынға қатынасушыларды столды айналдыра отырғызады немесе шеңбер құрғызып дөңгелене тұрғызады да, ойнаушылардан оң жақ сұқ қолын столдың үстіне тигізе көтеріп, «ұшты-ұшты» деп отыруларын сұрайды, өзі де солай істеп көрсетеді. Бұдан кейін ол:

— Мен ұша алатын затты атап, «ұшты» деп қолымды көтергенде, бәрің де тез қолдарыңды көтеріп, алақандарыңды жазып, «ұшты-ұшты» деп қалықтатып тұрасыңдар. Бұл «ұшқандарың»: «Мысалы, «қаз ұшты» десем, сендер де «ұшыңдар».

Енді мен әдейі өздеріңді жаңылдыру үшін әлгі затпен аты ұйқас тағы бір ұша алмайтын нәрсені атап, «ұшты» деп қолымды көтерсем, онда сендер ұшпайсыңдар. Мысалы, «қаз ұшты». Бұл жағдайда ұшпайсыңдар.

Ұша алатын затты атағанда ұшпай қалған, сол сияқты ұша алмайтын затты атағанда «ұшып кеткен» ойнаушы ұпай тартады,— деп түсіндіреді.

3.Бой сергіту жаттығулары

4.Тоғызқұмалақ ойынына сәйкес қауіпсіздік сақтау ережелерімен таныстыруы:

Тәртіпті сақтау.

Бір-бірін итермеу.

Ойын барысында құмалақтарды шашпау.

Сұрақ жауап арқылы топтарға бөлу. (Саралау)

1. Бірінші жүрісті жүретін ойын. қалай атайды.

2. Екінші жүрісті жүретін ойын. қалай атайды

3. Қазан дегеніміз не.

Жаттығулар көрсетілімі немесе видео материалдар.

Сабақтың ортасы

10 минут

10минут

15 минут

3 минут

Жаңа сабақты түсіндіру:

Ұлттық ойындар:

Тоғызқұмалақ

Ойынға қатысты ортамен, ойын ережесімен, тарихы мен құралдарымен таныстыру:

Ойынның тарихы: Тоғызқұмалақ ойынының сақ, ғұндар дәуірінен бері қарай 4 мың жылдық тарихы бар. Оны түркі тілдес халықтардың ішінде: Қырғыз, Өзбек, Қазақ, Қарақалпақ, Түрік және Алтай елдерінде ойнайды.Тоғызқұмалақты «Қойшылар алгебрасы» деп те атайды. Себебі бұл ойынды алғашында өрісте қойларын жусатып жіберген қойшылар ойнайтын болған. Жерден ұя-шұңқырлар қазылып, құмалақпен ойналған бұл ойын қазір он сегіз отаудан және екі қазаннан тұратын арнайы тақтада жүз алпыс екі таспен ойналады.

Ережесі:Тоғызқұмалақ ойыны – тақ сандар мен жұп сандардың өзара тартысы. Бастапқыда әр отауда тоғыз құмалақтан орналасады. Ойынды солдан оңға қарай кез келген отаудан бастап жүруге болады. Ол үшін жүріс жасалатын отаудан орнына бір құмалақ қана қалдырып, қалған сегіз құмалақты түгелімен аласыз да, келесі…