Толағай тауының тарихын айтшы презентациясы, 6-сынып

“Толағай” (ерлік туралы аңыз)

сөздік

әдеби ертегі – литературная сказка

белгісіз – неизвестный

белгілі – известный

арқау – основа

аңыздар негізінде – на основе легенд

қарасөз – проза

аңыз желісі – сюжет легенды

Әдеби ертегі

Жазған авторы белгілі

Ел арасында ауызша айтылған аңыз әңгімелер негізінде туады

Өлең және қарасөз түрінде айтыла береді

Әбділдә Тәжібаев (1909-1998)

сөздік

бар ынтасымен тыңдау –

слушать внимательно

әдебиетке деген құштарлық – интерес к литературе

нағашы атасы – дедушка по материнской линии

ерте қайтыс болады – рано умерли

Ақын, әдебиет зерттеуші Әбділдә Тәжібаев 1909 жылы Қызылорда қаласында дүниеге келген.

Әкесі Тәжібай ерте қайтыс болып, анасы Айманкүл мен нағашы атасының тәрбиесінде өседі.

Бала Әбділдәның өлеңге, әдебиетке деген құштарлығын оятқан да анасы мен нағашы атасы болды.

Араб, парсы тілдерін жақсы білген шешесі әдебиет үлгілерін үйретеді

Анасынан естіген, жиындарда тыңдаған дастандары мен қазақтың өлең жырларын бар ынтасымен тыңдаушылардың бірі болған Әбділдә кейінірек үйлеріне келген қонақтар мен ауыл адамдарына жыр-дастандарды оқып беріп отырған

1922 жылы Қызылорда қаласындағы жетім балаларға арналған интернатқа қабылданады.

Әбділдәның алғашқы өлеңдері осы интернаттың қабырға газетінде

жарияланады.

https://www.youtube.com/watch?v=e60MQsFtltA

Мультфильмді бірге тамашалайық!

Толағай тауы

Тақырыпты меңгеру тапсырмалары

Толағай қандай бала болып өсті?

Толағай әкесімен қайда барды?

Бала шешесінен не туралы сұрады?

Толағай қандай тауды таңдап алды?

Толағай тауды еліне қалай жеткізді?

Толағай неліктен сүрініп кетті?

Алып атын жұрт неге ардақтайды?

Үйге тапсырма:

“Толағай тауы” мазмұндау,

33-бет

“Толағай” ертегісі

Ертегінің тақырыбы : Ерлік туралы

Идеясы: Елі үшін, Отаны үшін сондай ерлер туса екен деген тілек

“Толағай” әдеби ертегісінің сюжеттік жоспарын құру .

1.Дүниеге «алып болар» баланың келуі.

2.Толағайдың ер жетуі.

3.Алғашқы ерлік.

4.Алыптың жан күйзелісі.

5.Тау көтерген Толағай

6. Ер есімі ел есінде.

Ертегінің Композициялық Құрылымы:

Басталуы . Саржан мергеннің ұл балалы болуы.

Дамуы. Толағайдың ержетуі.

Шиеленісуі. Халықтың күйзелуі, Толағайдың жан күйзелісі.

Шарықтау шегі . Толағайдың тауды көтеріп әкеліп, жаңбыр жауғызуы.

Шешімі. Отаны үшін өлді бала.

Т

О

Л