Түбірлес сөздер тақырыбына арналған қазақ тілі материалы

Қысқа мерзімді жоспар

Пән: Қазақ тілі

Бөлім:Уақыт

Сабақ тақырыбы

44-сабақ. Түбірлес сөздер

Мектеп: №1 Майқайың ЖОББМ

Мұғалімнің аты-жөні:Содиқова А.У.

Күні: 21.11

Сынып: 3 «Ә»

Қатысқандар:

Қатыспағандар саны:

Осы сабақта қол жеткізілетін оқу мақсаттары

3.2.3.1 мәтін мазмұны бойынша пікір білдіруге бағытталған сұрақтар құрастыру және жауап беру;

3.4.2.1 негізгі түбірге жұрнақтар жалғау арқылы туынды сөз жасау, түбірлес сөздердің мағынасын ажырату;

3.3.5.1 жіберілген пунктуациялық, орфографиялық, грамматикалық және стилистикалық қателерді мұғалімнің көмегімен тауып, түзету.

Бағалау критерийлері

- мәтін мазмұны бойынша пікір білдіруге бағытталған сұрақтар құрастырады және жауап береді

- негізгі түбірге жұрнақтар жалғау арқылы туынды сөз жасайды, түбірлес сөздердің мағынасын ажыратады.

- жіберілген орфографиялық қателерді мұғалімнің қолдауымен тауып, түзетеді.

Тілдік мақсаттар

Пәндік сөздер

Түбір сөз және туынды сөз. Түбірлес сөздер.

Сабақта диалог /жазу үшін пайдаланылатын тіл:

Талқылау үшін сұрақтар:

Қосымша қандай қызмет атқарады?

Түбірлес сөздер қалай жасалады?

Құндылықтарды дарыту

Уақытты ұтымды, пайдалы іске қолдана білуге баулу;

Оқушыларды уақыттың қадірін білуге, оны қастерлей білуге тәрбиелеу.

Пәнаралық байланыстар

Жаратылыстану

Алдыңғы меңгерілген білім

түбірге жұрнақтар жалғау арқылы туынды сөз жасай алады

Сабақ барысы

Сабақтың жоспарланған кезеңдері

Сабақта жоспарланған іс-әрекет

Ресурстар

Сабақтың басы

3 минут

І. Ұйымдастыру кезеңі. І. Ұйымдастыру кезеңі.

Психологиялық ахуал -«Жүректен жүрекке»

Оқушылар бір-біріне ізгі тілектерді білдіреді

(Ұ, Ж) «Үйіңді тап!» ойыны.

Киіз үйлердің макетінде «жұрнақтар», «жалғаулар», «түбір» ,«қосымша» деп жазылған. Оқушылар «жұрнақтар», «жалғаулар» болып, төрт топқа біріктіріледі.

Әр топ алған қағаздарындағы жазудың қай үйге жататынын киндердің ішінен оқиды

Топта ақылдасып болған соң сөзді үйшіктерге орналастырады.

Сабақ тақырыбы және оқу мақсаттары таныстырылады. Оқушыларға бағалау критерийі айтылады.

(Ұ, Ж) «Жүйрік минуттар» әдісі

Бұл әдісте оқушылар топқа топтастырылады. Әр топ қарсы топқа өзара ақылдаса отырып, сұрақтар дайындап қояды. Дайындаған сұрақтарына топтар ортада тұрып, жауап береді. Сұрақтарға дұрыс жауап берген топ жеңімпаз атанады.

1.Сөз неден тұрады?Мысал келтір:

2.Сөздің бөлінбейтін бөлігі не деп аталады?Мысал келтір:

3.Қосымша қандай қызмет атқарады?Мысалмен дәлелде:

4.Түбірлес сөздер қалай жасалады?

5. Берілген түбірлерге жұрнақ жалғап айт.- ойын, -баспа, -ем, -дәрі

1. Түбір сөздер дегеніміз не? Мысал келтір:

2.Жұрнақтың қызметі қандай? Мысалмен дәлелде:

3.Жалғаулар сөзге не үшін жалғанады?

4.Түбірлес сөздер дегеніміз не? Мысалмен дәлелде.

5. Берілген жұрнақтардың түбірін тап. -лық, -шық,- қы, -хана

Сабақ тақырыбы және оқу мақсаттары таныстырылады. Оқушыларға бағалау критерийі айтылады.

Сабақтың ортасы

3 минут

8 минут

2 минут

4 минут

7 минут

3 минут

4 минут

ІІ. Негізгі бөлім

(МК, Ө) Көркем жазу.

Кең жолды дәптерге жазу үлгісін көрсету.

Ыы ыыы ЫЫЫ ынта ықылас ыстық ысырап ынталы ылғи

Осы сөздердің бірін пайдалана отырып алфавиттік сөйлем құрап жазуға болады.

Қызығушылықты ояту

-Ерте – ерте, ертеде, біз білмейтін сиқырлы көп өлкеде бір қария өмір сүріпті. Оның үйінде алтын ағаш өсіпті. Қария сол ағашта өскен алманы базарға апарып сатып күнін көреді екен. Бір күні көршісі оны қызғанып, түнде келіп, ағашты кесіп алып кетеді де, оны өз үйне отырғызады.

Түбірі кесілген ағаш өспей, өліп қалыпты.

Балалар, ағаш не үшін өспей, өліп қалды деп ойлайсыңдар? (жауаптары тыңдалады).

-«Ия», балалар, себебі ағаштың түбірі қарияның бағында қалып қояды. Қария ертесі есіктің алдында тұрған ағаштың жоқ екенін байқайды. Ағаштың түбіріне су құйып күте бастайды.

-Содан соң не болады деп ойлайсыңдар?

Балалардың жауаптарын тыңдау.

Бізде тапсырмаларды орындай отырып, атайдың ағашының жайқалып өсуіне көмек берейік.

3.2.3.1, 3.4.2.1 (Ұ; Т; Қ) 26-жаттығу. Мәтінді оқы.

Сұрақтарға жауап бер:

Неліктен ағаштар «отындық», «кәделік» болып бөлінеді?

Ағаштың жасына қарай қандай түрлері бар?

Жас ағашты неге кесуге болмайды?

«Көктей соласың» деп неліктен айтады? Себебін топта талқыла.

Мәтіннен түбірлес сөздерді тап.

Мәтіннен түсініксіз сөздерді тауып, мағынасын түсіндірме сөздіктен біліп ал.

Оқушылар топтарға біріктіріледі. Мәтін мазмұнымен танысады. Әр топ сұрақ бойынша білетін мәліметтерін ортаға салып, ой бөліседі. Мәтінде кездескен түсініксіз сөздердің мағынасын сөздік арқылы біледі. Мәтіннен түбірлес сөздерді тауып, дәптерлеріне көшіріп жазады.

Бағалау дескрипторы:

- мәтін мазмұнына байланысты сұрақтарға жауап береді;

- мәтіннен түбірлес сөздерді табады;

- сөздерді қатесіз жазады.