Түркістан қаласы тақырыбында ашық сабақ 6 сынып

Тақырыбы: Түркістан қаласы.

Мақсаты: 1. Білімділік: Қазақ халқының тарихи орталығы болған – Түркістан қаласы және қаладағы

Қожа Ахмет Йассауи кесенесі туралы алған білімдерін толықтыру.

2. Дамытушылық: ой-өрісін кеңейтіп, ойлау, сөйлеу қабілеттерін дамыту, жаңа сөздерді

меңгерту, сауатты жазуға, сөйлеуге баулу, салалас құрмалас сөйлем түрлері мен

грамматикалық тақырыптарды қайталап, бекіту.

3. Тәрбиелік: дүниетанымын кеңейтіп, ел тарихын құрметтеуге, патриоттық сезімдерге баулу.

Әдісі-түрі: жаңа білімді меңгерту, әңгімелеу, сұрақ-жауап, түсіндіру, дамыта оқыту.

Пәнаралық байланыс: қазақ әдебиеті, Қазақстан тарихы.

Көрнектілік: слайдтар.

Сабақ барысы.

І. Ұйымдастыру кезеңі.

ІІ. Үй жұмысын тексеру.

Б:48. 1-тапсырма. Сөз тіркестерін аудару, сөйлемдер құру.

ІІІ. Жаңа сабақ.

1.Б:49. 1-тапсырма. Көп нүктенің орнына керекті жалғауларды қою:

Қазақ жеріндегі ежелгі қалалар+... бірі – Түркістан қала+... . Түркістан қала+ ... – қазіргі Оңтүстік Қазақстан облысындағы Түркістан ауданы+... орталығы, Шымкент қаласы+... 225 шақырым жерде.

Бұл қала+... орнында ІV- Х ғасырлар+... Шабғар деген үлкен ұала болған.

ІХ – Х ғасырлар+... бұл қала ерекше гүлденіп, Йаса (Йасы) деп аталады. ХV ғасыр+... бастап Түркістан

деп аталады. Бұл қала+... осы уақыт+... дейін жақсы сақталған Ахмет Йасауи кесене+... бар.

2. Мұғалімнің сөзі:

Сонымен, балалар, бүгінгі тақырыбымыз – Түркістан қаласы. Түркістан – көне қала. Әр халықтың қадір тұтар, бас иер мекені бар. Қазақ халқы үшін сондай қасиетті жер - Түркістан қаласы.Түркістан – тек қазақ халқының ғана емес, бүкіл түркі халықтарының рухани орталығы. Түркістан Қазақ хандығының қалыптасуына тікелей ықпал етті. Ол қазақ халқының рухани және саяси орталығы болды. Ол қала

ІV- Х ғасырларда Шабғар деп аталған. Кейін бұл қала ерекше гүлденіп, үлкен қала – Йассыға айналды. Ал ХV ғасырдан бастап Түркістан деп аталды. Бұл қалада әлемге әйгілі философ, ақын, мұсылман дінін таратушы Қожа Ахмет Йасауи дүниеге келген. Кезінде Қожа Ахметтің ақындық өнерін жоғары бағалаған Әмір Темір алыс елдерден ұста, шеберлерді алдырып, оған арнап ақын зиратына ғажайып ғимарат – кесене орнатты. Кесене 35 бөлмеден тұрады. Соның бірі – «қазандық» деп аталады. Осы бөлмеде салмағы 2 тонна болатын қола тайқазан орнатылған. Бұл қазанды Әбіләзиз деген шебер Қарнақ деген жерде құйған. Тайқазан 7 түрлі металдан жасалған. Оның қабырғасында араб әріптерімен, құран сүрелері жазылған.

Кесененің жанында шығыс моншасы мен мұражай бар. Мұражайдың астында қырық төрт бөлмеден тұратын «қылует» деп аталатын ғибадатхана бар.

Кесенеде хандар таққа отырғанда ант беру дәстүрі болған. Ал өлген соң осы жерде жерленген. Көне Түркістан топырағында 81 хан, би, батырлардың сүйегі жатыр.

Қазір Түркістан қаласы - туристер көп баратын жер. Мұнда Халықаралық қазақ – түрік университеті бар. Бұл университетте мыңдаған қазақ жастары мен шет елден келген жастар оқиды.

ІV. Сабақты бекіту.

1.Б:49. 3-тапсырма. Сызба арқылы әңгіме құру.

пайда болған

орналасқан

Түркістан қаласы дамыған

гүлдене бастаған

орталығы болған

сақталған

Шабғар

Йасы деп аталған.

Түркістан

Шаруашылық

Мәдени орталығына арналған.