Тұсау кесу дәстүрі туралы мектепке дейінгі материал

«Тұсау кесу»

Мақсаты: Балалардың ұлыстың ұлы күні-Наурыз мерекесі туралы білімдерін кеңейту. Балаларды қазақ мерекесі туралы білімдеріникеңейту. Балаларды қазақ халқының дәстүрлерінің бірі-«Тұсау кесу» дәстүрімен таныстыру.

Дамытушылық:Тұсау кесу үшін керек құралдардың аттарын айтқызу арқылы тілдерін дамыту,ойлау,есте сақтау қабілетін дамыту,сөздік қорын молайту.

Тәрбиелік:Балаларды адамгершілікке,тазалыққа,үлкенді сыйлауға, кішіге қамқор болуға,

бір-біріне көмектесуге тәрбиелеу.

Керекті кұралдар:Ала жіп,қайшы,шашу,жыртыс маталар.

Жүргізуші:Балалар,бүгін ұлыстың ұлы күні-Наурыз мерекесі.Жыл басы,жаңа жыл тек жақсылығын ала келсін,төрт түлігіміз төлдеп,ақ мол болсын,егін мол шығып,ел тоқ болсын.

Жаңғырып,жаңғырып,жаны түлеген далам,

Наурызда тілеуін тілеп,тойлаған бабам,

Ақтарып ақ дастарханға салған бар дәмін,

Амандық ақылдасына тілейді анам - демекші құрметті көрермендер,бүгінгі Наурыз мерекесі құтты болсын! Осындай керемет күнді бүгін біздің балабақшамызда да атап өтуде.

№3 «Ботақан» тобының -«Тұсау кесу» тойына қош келдініздер,құрметті қонақтар!Тойымызды бастамас бұрын кезекті балалардың көктем туралы тақпақтарына берейік.

Аслан: Көктем келіп,жер көгеріп,

Дала ғажап түрленді.

Ауламыз да,алмамыз да,

Шешек жарып гүлдеді.

Әділхан: Жер мен аспан көкпеңбек,

Айналамыз жайнайды.

Көктем,көктем,көктем деп,

Құс біткендер сайрайды.

Еркебұлан: Көктем күні керемет,

Жаңбыр жауар себелеп.

Күн ашылса болғаны,

Көлбеңдейді көбелек.

Қуаныш: Көктем тойы әніміз,

Көркемөнер сәніміз.

Өлең-жырмен той сәнін

Өрнектейміз бәріміз.

Оразалы: Көктем қандай көңілді!

Көктен жаңбыр төгілді.

Мөлдір аспан ашылып,

Күннің көзі көрінді.

Аружан: Зор мереке - көктем бұл,

Көктен күн боп төккен нұр.

Майда қоңыр самал ол.

Сипап өтер беттен бір.

Жүргізуші:Наурыз шығыс күнтізбесінде жаңа жыл басы болып саналады.Бұл күні күн мен түн теңеледі «Наурыз» деген сөз «нау»-жаңа, «рыз»-күн деген сөздерден алынып, «жаңа күн»деген ұғымды білдіреді.Наурыз-бақыттың бастамасы, ұлылықтың ұйытқысы,жақсылықтың жаршысы, ынтымақтың белгісі,өмірге нұр сыйлаған,сезімге гүл сыйлаған халық қастерлейтін мереке.

Ежелгі шығыс елінің,

Аңсаған арман,ойы бар.

Тарқайтын шері жерінің,

Дәстүрлі Наурыз тойы бар,- деп кезекті Наурыз туралы тақпақтарға берейік.

Нұрсұлтан: Бірдей кәрі,жасқа да,

Наурыз күні жақсы-ақ.

Қоян жылы той болсын,

Барлық балабақшада.

Сайба: Құтты болсын айтамыз,

Халқымның Наурыз тойына,

Шықтық біздер жырлауға,

Қазағымның салт-дәстүрін.

Бағдат: Ата-бабам тойлаған,

Наурыз, армысын,

Қызыққа еш тоймаған,

Дархан дала,қарлы шың.

Үмітай: Наурыз келді алақай,

Кел,билейік балақай.

Біз де қарап тұрмайық,

Жүргізуші: Балалар,қазақ халқының әртүрлі дәстүрлерібар, бұл халықтық мерекенің үлкен мәні бар. Біз бүгін сол дәстүрлердің бірі «тұсау кесу» дәстүрімен танысамыз. Тұсау кесу рәсімі сәбиді қаз тұрғаннан кейін, жылдам жүріп кетсін деген тілекпен жасалатын ырым. Тұсауды көбіне тез, шапшаң жүретін үлкен кісіге кестіреді. Ол үшін алдын ала жіп дайындалады. Тұсау кесудің жібін дайындаудың бірнеше түрлері, жолдары бар. Олар:

-Көбейіп, көгере берсін деп шөптен есіп жасаған;

-Бай болсын деп малдың тоқ ішегінен де өреді;