Тыныс алу жүйесінің маңызы сабақ жоспары 8 сынып

Сынып/ мерзімі 8 А 07.02.2017 ж Сабақ/тақырыбы Тыныс алудың маңызы. Тыныс алу мүшелері: ауа тасымалданатын жолдар және өкпе. Мұрын, аңқа, жұтқыншақ, көмекей, кеңірдек, және негізгі бронхылар, олардың құрылысы және қызметі. Өкпедегі және ұлпалардағы газ алмасу. Сабақтың мақсаты

Тыныс алу жүйесінің маңызы, тыныс алу мүшелерінің құрылысы мен қызметі туралы жаңа білім, түсінік беріп, ұғымдар қалыптастыру. Күтілетін нәтиже Тыныс алу жүйесінің маңызы, тыныс алу мүшелерінің құрылысы мен қызметі туралы ұғымдары қалыптасады. Тыныс алу қозғалыстары, олардың реттелуі, тыныс алу орталығындағы газ алмасудың маңызы. Сабақтың әдісі Сұрақ-жауап, зерттеушілік әңгіме, миға шабуыл әдісі, джигсо әдісі, кубизм әдісі, ай әдісі, түсіндірмелі слайдтар, видео Уақыт ы

Сабақ кезең/рі

Мұғалімнің іс-әрекеті Оқушының іс-әрекеті Ресурстар

3 мин

Ұйымдас тыру

Амандасу, оқушыларды түгелдеу

Оқушыларды тыныс алу мүшелерінің атаулары бойынша 5 топқа бөлемін.

«Миға шабуыл» әдісі «Лездеме» әдісі бойынша суреттер арқылы үй тапсырмасын сұраймын.

Оқушылар мұғаліммен амандасып, түгелденеді.

1 топ «Мұрын» 2 топ «Жұтқыншақ» 3 топ «Көмекей» 4 топ «Кеңірдек» 5 топ «Өкпе»

Сурет бойынша сұрақтарға жауап бере отырып, өткен тақырыпты естеріне алады және диалогтық қарым-қатынасқа түседі.

Топ аттары жазылған түрлі- түсті қағаздар

Оқулық, суреттер

4 мин «Bilimland» сайтынан оқушыларға тыныс алу тақырыбына интерактивті тақтадан видео көрсетемін.

Оқушылар тақырып бойынша интерактивті тақтадан видео көреді.

Интерактивті тақта http:// bilimland.kz/kk/ #lesson=12029 , http:// bilimland.kz/ kk#lesson=12737 , сайты 13 мин

Негізгі бөлім

Жаңа сабақ «Джигсо» әдісі

Берілген тақырып бойынша топтар өз нөмерлерін анықтайды. Берілген тапсырмалар бойынша дайындалады. Әр топтан бір оқушы келесі топтарға түсіндіру арқылы жаңа сабақты меңгереді. Әр топ

Оқулық, слайд http://itest.kz/ lekciya_ix_tarau_ty

арқылы әр топқа тапсырмал ар таратамын. Мұрын, аңқа, жұтқынша қ, көмекей, кеңірдек, және негізгі бронхылар, олардың құрылысы және қызметі. Өкпедегі және ұлпалардағ ы газ алмасу тақырыбын а зерттеушіл ік әңгіме жүргіздіре мінОқушыл ар слайд бойынша түсіндіреді

өз тақырыптарына сәйкес зерттеушілік әңгіме жүргізеді. Тынысалу деп мүшелер мен қоршаған ортаның арасындағы газ алмасуды айтады. Жер бетіндегі тіршілік ететін тірі ағзалардың барлығы тынысалу кезінде оттекті қабылдап, көмірқышқыл газын бөледі. Ағзаның әрбір жасушасының жұмысы (бұлшықеттердің жиырылуы, тердің, сілекейдің бөлінуі, қозудың берілуі) энергияны жұмсаумен байланысты. Тынысалу тірі ағзаларға тән қасиет. Мұрын қуысының (кеңсіріктің) құрылысы. Ауа танау тесіктері арқылы кеңсірікке барады. Кеңсірікті сүйекті-шеміршекті перде оң және сол жақ жартыға бөліп тұрады. Кеңсіріктің қабырғаларын

эпителий ұлпасынан түзілген кірпікшелері мен түктері бар кілегейлі қабықша қаптайды. Онда көптеген ұсақ бездер болады. Безді жасушалардан бөлінген шырыш шаң мен тозаңдарды ұстап қалады. Әрі ауа ылғалданады. Кілегейлі қабықша қантамырларына бай. Мұрын қуысындағы ұсақ көптеген қантамырлардың әсерінен ауа біршама жылынып ары қарай өтеді. Қан жасушалары – лейкоциттер мұрын қуысына енген микробтарды жояды.

1-сурет. Тынысалу жүйесі: 1 – мұрын қуысы; 2 – жұтқыншақ; 3 – көмекей қақпақшасы (бөбешігі); 4 – көмекей; 5 – кеңірдек; 6 – оң жақ өкпе; 7 – бронхылар; 8 – сол жақ өкпе; 9 – қабырғааралық бұлшықеттер; 10 – кеңірдектің жартылай шеміршекті сақиналары; 11 – қабырға; 12 – көкет Көмекей (көмей) – мойынның алдыңғы жағында орналасқан іші қуыс шеміршекті мүше. Оның ішкі бетін кілегейлі қабықша астарлап жатады. Қабырғасы 3 сыңар, 3 жұп шеміршектерден түзілген. Кеңірдек – көмекейдің жалғасы, іші қуыс түтік пішінді шеміршекті мүше. Ол өңештің алдыңғы жағында орналасады, ұзындығы шамамен 9–12 см, диаметрі 15–18 мм. Кеңірдектің алдыңғы қабырғасы бір-бірімен сіңірлер арқылы өзара байланысқан жартылай шеміршекті сақиналардан тұрады. Өкпе – кеуде (көкірек) қуысының қабырғасына жанаса орналасқан серпінді, борпылдақ (губчатый) мүше. Өкпеде қантамырлары көп болғандықтан, түсі қызғылт. Адамда 2 өкпе (оң жақ және сол жақ өкпе) болады. Оң жақ өкпені сайшалар (борозды)

nys_alu_musheleri ning_qurylysy, http://itest.kz/lekci ya_ix_tarau_okpeni ng_qurylysy_men_ qyzmeti,

Дәптермен жұмыс

3 бөлікке, сол жақ өкпені 2 бөлікке бөледі. Өкпенің сыртынан сайшалар сызығы анық білінеді. Екі өкпенің бір-біріне қараған ішкі бетінде өкпе қақпасы орналасқан. Ол арқылы өкпе артерия қантамырлары, бронхылар, жүйкелер өкпеге енеді, өкпе вена қантамырлары шығады. Өкпе толып жатқан өкпе көпіршіктері мен жиі тарамдалған ұсақ бронхиолалардан түзілген. Бұлар өкпенің ішінде болады. Екі өкпенің арасындағы кеңістікте жүрек сол жаққа таман орналасқандықтан, сол жақ өкпе сәл кішілеу болады. Әр өкпенің сыртын дәнекер ұлпасынан түзілген қабықша – өкпе плеврасы (грекше «pleura» – бүйірі, маңы) қаптайды. Кеуде қуысының ішкі қабырғасы да плеврамен қапталған. Плевра қабаттарының арасында плевра қуысы болады, онда ауа болмайды. Плевра қуысында үйкелісті азайтатын сұйықтық болады. 1-сурет. Тынысалу жолдары. Өкпе мен бронхылардың құрылысы: 1 – мұрын қуысы; 2 – кеңірдек; 3 – оң жақ және сол жақ өкпе; 4 – бронхылар; 5 – көмекей; 6 – бронхиолалар мен өкпе көпіршіктері; 7 – өкпе көпіршігінің құрылысы; 8 – қантамырлар; 9 – өкпе көпіршіктері; 10 – жарып көрсетілген өкпе көпіршіктері; 11 – көпіршіктердегі капиллярлар торы Тыныс алғанда көкеттің тегістелуі бұлшықет талшықтарының жиырылуынан болады. Тыныс алғ

Дәптер