Ұлттың ұлы ұстазы ашық тәрбие сағаты жоспары

Бекітемін:_________________

Күні:18.03.2022ж. Сыныбы:5 «А»

Тақырыбы:Ұлттың ұлы ұстазы Мақсаты: Қазақ халқының әлеуметтік, саяси, мәдени , тарихи өмірінде орны айрықша зор тұлға-Ахмет Байтұрсынұлының халықтық тәлім-тәрбиелік ойларының негізінде оқушылар бойына адамгершілік, ұлтжандылық, отансүйгіштік қасиеттерді дарыту.

Сабақтың әдісі: сұрақ-жауап, әңгімелесу,әдеби-әуенді кеш

Көрнекілігі: Ахмет Байтұрсынұлының қанатты сөздері, бейнежазба,презентация,кітаптары, бүктемелер.

Тәрбие сағатының өту барысы:

Мұғалімнің кіріспе сөзі: Құрметті, ұстаздар, оқушылар! Биыл Ахмет Байтұрсынұлының туылғанына 150 жыл толуына байланысты өткізілгелі отырған «Ұлттың ұлы ұстазы» атты ашық тәрбие сағатына қош келдіңіздер! Ахмет Байтұрсынұлының 5 арыстың құрамына кіретінін білеміз ия, балалар?! Ендеше 5 арысқа кіретін ұлт зиялыларын атап шығайықшы:

Ахмет Байтұрсынұлы

Шәкәрім Құдайбердіұлы

Міржақып Дулатов

Жүсіпбек Аймауытов

Мағжан Жұмабаев

Сонау қылышынан қан тамған қаһарлы жылдары жазықсыз мыңдаған адамдар «Халық жауы» деген жаламен айыпталып, жер аударылып кетті. Кейбір деректерге қарағанда 6 млн. адам қуғын-сүргінге ұшырап, оның 900 мыңдайы атылған. Сондағы 25 мыңға жуық қазақтың ішінде бес арысымыз Жүсіпбек Аймауытұлы, Ахмет Байтұрсынұлы, Міржақып Дулатов, Мағжан Жұмабаев, Шәкәрім Құдайбердіұлы болған еді.Бүгінгі сабағымыз 4 бөлімнен тұрады.1- бөлім:Ахмет Байтұрсынов – дәуірдің жарық жұлдызы. 2-бөлім:Ахмет Байтұрсынов – ғалым. 3- бөлім:Ахмет Байтұрсынов – ақын. 4-бөлім: Ахмет Байтұрсынов –аудармашы.

Ахмет Байтұрсынұлының өмірі мен шығармашылығы жайлы бейнежазба көрсету.

Ендігі сөз кезегін оқушыларға берейік.

1-жүргізуші: Ахмет Байтұрсынұлы...Осы бір есім елге таныс болғалы «Мен-қазақпын» деген азаматтың бір селт етпейтіні жоқ та шығар.Бүгінгі тәрбие сағатымыз Ахмет Байтұрсынұлының шығармашылық өмір жолына арналады.

2-жүргізуші: Ахмет Байтұрсынұлы-қазақ әліпбиінің реформаторы, қазақ филологиясы мен өнертануының негізін салушы ғалым, таза қазақ емлесімен шыққан газет «Қазақтың» тұрақты редакторы, көрнекті ақын, аудармашы,публицист-журналист, ірі қоғам қайраткері, ағартушы-ұстаз, композитор әрі орындаушы.

1-жүргізуші: Ахмет Байтұрсынов - қазақ халқының әлеуметтік өмірі мен мәдениетінде Қазан төңкерісіне дейін де, одан кейін де аянбай адал қызмет еткен ірі қайраткер, үлкен талант иесі, тарихта орны ерекше зор тұлға. Мұхтар Әуезовтің сөзімен айтқанда, қазақ халқының «рухани көсемі» болған Ахмет Байтұрсыновтың ұланғайыр еңбегі сан саладан көрінеді.

2-жүргізуші: Ол - ең алдымен, қазақ балаларының ана тілінде сауатын ашып, әрі қарай қазақ тілінде оқуын жалғастыруға көп күш жұмсаған ағартушы қайраткер.

Ендігі кезекте Ахмет Байтұрсынұлының өмірбаянымен, шығармаларымен танысып өтсек.

1-оқушы:Биылғы жыл халқымыздың көрнекті қоғам қайраткері, кешегі Абай, Ыбырай, Шоқан салған ағартушылық, демократтық бағытты ілгері жалғастырушы ірі ғалым, көсемсөз шебері, әдебиет зерттеуші, түрколог, дарынды ақын- аудармашы Ахмет Байтұрсынұлының туғанына 150 жыл толған мерейлі жыл. Ахмет Байтұрсынұлы- қыры мен сыры мейлінше мол адам. Біріншіден, ол қазақ тілінің тұңғыш әліппесі мен оқулықтарының авторы.

2-оқушы: Ахмет Байтұрсынұлы 5 қыркүйек 1872 жыл, қазіргі Қостанай облысы, Жангелді ауданы Ақкөл ауылында дүниеге келген. Қазақтың ақыны, әдебиет зерттеуші ғалым, түркітанушы, педагог, аудармашы, қоғам қайраткері. Қазақ халқының 20-ғасырдың басындағы ұлт-азаттық қозғалысы жетекшілерінің бірі, мемлекет қайраткері.

3-оқушы: Сүйегі-Арғын, оның ішінде Үмбетей болады. Бергі аталары Үмбетейден шыққан Шошақ, Түбек. Ақаң Шошақтың немересі. Өз әкесінің аты —Байтұрсын".

Әкесі

Байтұрсын Шошақұлы

Анасы

Күңші Құлыбекқызы

Жұбайы

Бадрисафа Мұхамедсадыққызы

Балалары

Аумат, Қазихан, Шолпан

4-оқушы:Ахмет Байтұрсынұлы-қазақ ән-күй өнеріне де терең ой жіберген ғалым. А.В.Затаевичтің айтуынша, ол шебер домбырашы, әнші болған. Халық әндерін, күйлерін жинаған және олардың шығу тарихын да білген. 6 әні, 1 күйі бар.

5-оқушы:1895 жылы 1 маусымнан бастап мұғалім болады. Ақтөбе, Қостанай, Қарқаралы атырабында бала оқытады, өмір, тіршілік күресіне араласады, әділет үшін күреседі, байларға қарсылық білдіреді, патшаның отаршылық саясатын айыптайды.1901 жылдан бастап қолы бос кездерде өзі ізденіп, сан алуан, кітаптар оқиды, әдебиетпен айналысады, оқу құралдарын жасайды, өлең – жыр тудырады.

6-оқушы: Ахмет Байтұрсынұлы өмірінің Орынбордағы кезеңі, оның қоғамдық-саяси қызметінің аса құнарлы шағы болды.Ол осы қалада өзінің ең жақын сенімді достары – Әлихан Бөкейханов және Міржақып Дулатовпен бірігіп, тұңғыш жалпыұлттық "Қазақ" газетін шығарып тұрды.

7-оқушы: Ақынның алғашқы өлеңдері «Қырық мысал» атты аударма жинағында 1909 жылы Санкт-Петербургте жарық көрді. Бұл кітабы арқылы

қалың ұйқыда жатқан қараңғы елге жар салып, олардың ой-санасын оятуға бар жігер-қайратын, білімін жұмсайды.

8-оқушы: Байтұрсынұлының екінші кітабы — «Маса» (1911). Бұл кітапқа енген өлеңдерінде ақын қараңғылық, надандық, шаруаға енжарлық, кәсіпке марғаулық сияқты кемшіліктерді сынады. Көптеген өлеңдері сол кездегі ағартушылық бағытпен үндес болды. «Қазақ салты», «Қазақ, қалпы», «Досыма хат», «Жиған-терген», «Тілек батам», «Жауға түскен жан сөзі», «Бақ» т.б. өлеңдерінің мазмұны осыны танытады.