Ұлттық музыка аспаптары сыр шертеді балаларға арналған

«Карлыгаш»тобында ұйымдастырылған

іс-әрекеттің технологиялық картасы

Білім беру саласы: Шығармашылық

Бөлімі: Музыка

Тақырыбы: «Ұлттық аспаптар сыр шертеді»

Мақсаты: Балаларға ұлттық аспаптарды таныстыру

Көрнекілік: Домбыра,қобыз,асатаяқ,слаид.суреттер ұрмалы аспаптар.

Сөздік жұмыс:Домбыра,қобыз,саз сырнай,асатаяқ,сыбызхғы,тұяқ тас,дауылпаз.

Әрекет кезеңдері

Педагогтың

іс-әрекеті

Балалардың

іс-әрекеті

Мотивациялық- қозғаушылық

Домбыра -қазақ халқының ең кең тараған екі ішекті, көп пернелі музыкалық аспабы. Ол – қазақтар өмірінде маңызды орын алатын, өзіндік музыкалық сипаты бар аспап. Алғаш эпикалық дәстүр шеңберінде жыр, толғау, термелерді сүйемелдеуге қолданылған домбыра кейін аспаптық шығарма – күй жанрының қалыптасуына ықпал еткен. Қазіргі кезде домбыра жеке әнді сүйемелдеуге, күй тартуға, халықтық-фольклорлық музыкада, классикалық шығармаларды орындауға қолданылатын, мүмкіндігі кең музыкалық аспап болып табылады.

Балалар домбыраны

біледі,көздерімен көріп, қолдарымен ұстаған.Үйлерінде ілініп тұрғанын аталарының,әкелерінің тартатындығын айтады.

Домбырамен күй тартып ән

айтылатынын түсінеді.

Домбыраға қызығады.

Болашакта домбыра үйірмесіне баратындарын үйренетіндерін айтады.

Ұйымдастырушылық - ізденістік

Шертер – ежелгі шекті аспап. Шертерде домбыра сияқты ойнайды. Шертердің көлемі домбырадан көп кіші, бірақ сыртқы түрі қобызды еске салады, оған жұмыр түр беріп, сыртын терімен қаптайды, аттың қылынан екі шек тартылады. Аспап бір ғана бұрандалы болып келеді, шектің бір басы бұрандаға, екіншісі басына бекітіледіШертер екі немесе үш ішекті болып келеді. Ертедегі шертерлер ағаштан ойылып, шанағы көнмен (терімен) қапталған.. Пернесі болмайды, ішегіне ызған жылқы қылы тағылады.

Асатаяқ - қазақ халқының ежелгі музыкалық аспабы. Асатаяқты абыздар мен бақсылар ұстанған. Әдетте, олар асатаяқты қылқобыз бен даңғыраның үніне қосып қолданатын болған. Асатаяқ жасалу тәсіліне қарай "күмбезде, "жалпақ басты", "ай басты", "жылан басты", "сопақша", "қалақша", т.б. болып келеді. Оларды ырғақтатып, сілкіп, шайқап ойнайды. Асатаяқ емен, үйеңкі, қайың, долана секілді қатты ағаштардан жасалады. Бетіне әр түрлі салдыр-гүлдір, шулы дыбыс беретін темір салпыншақтар, сақиналар, шығыршықтар тағылады.

Саз сырнай, үскірік және тастауық. Саздан жасалынып, үрлеп тартылатын аспаптардың бірегей түрлері табылып отыр. Олар — саз сырнай, үскірік және тастауық эстондар — сави пиилу, латыштар — свилуе, литвалықтар — молинукас, армяндар — пепук, грузиндер — булбуль дейді.