Ұлттық ойындарды сабақта қолдану әдістері 3 сынып

«Ақмола облысы Білім басқармасының

Целиноград ауданы бойынша білім бөлімі

Қоянды ауылы №1 жалпы орта мектебі»

Баяндама

Тақырыбы:

«Ұлттық ойындарды сабақта пайдалану маңыздылығы

және тиімді жолдары»

Бастауыш сынып мұғалімі

Мырзахан Алтынгул

2023-2024 оқу жылы

Тақырыптың өзектілігі: Қазақстан Республикасында білім беруді дамытудың оқу үрдісінде ұлттық ойындарды сабақта тиімді қолдану арқылы білім сапасын көтеру.

Мақсаты:Баланы пәнге қызықтыру,логикалық ойлауын дамыту.Таным әректін қалыптастыру,тиянақтау,пысықтау,алған білімін тексеру,қызығушылығын ояту,белсендігін арттыру.Ұлттық ойындарды ойнай отырып, оқи білетін,ойнай отырып,ойлай білетін,ойнай отырып еңбектене білетін адамгершілік қасиетін бойына дарыта білген тұлға тәрбиелеу.

Міндеттері:

· Тамыры терең ұлттық құндылықтарымыздан нәр алған «жаңашыл ойындар» арқылы бастауыш сынып оқушыларын оқытудың тиімді жолдарын ұсыну.

· Педагогикалық оқу үрдісінде жүргізілген іс-тәжірибелерім арқылы бұл әдіс-тәсілдердің тиімділігін дәлелдеу.

Жаңашылдығы: Ұлттық ойындардың жаңашалануы бастауыш сынып оқушыларының көзқарасын,мінез-құлқын қалыптастырып,олардың табиғи,рухани өсуінің ерекше жолы деп ойлаймын.

Болжамы: Ұлттық ойындарды біліп,көріп және ойнап өскен бала халқының өткені мен болашағының арасындағы ұрпақ жарасымын, асыл мұраның сақталуына жанашыр болады деп сенемін.

Сабақта ұлттық ойын түрлерін қолдану жолдары

Халқымыздың тарихи – мәдени мұраларының түрлері сан алуан. Осындай құнды мәдени игіліктердің бірі – ұлт ойындары. Жастарды жаңа заманға сай тәрбиелеу үшін, ұстаздар қауымы оқу – тәрбие жұмысына шығармашылықпен қарап, оқытудың жаңа әдіс – тәсілдерін қолданып жатыр. Сондай әдіс – тәсілдеріміздің оқу – тәрбие негіздерінің бірі ұлттық ойын және тәрбие. Халық өзінің қоршаған дүниенің қыры мен сырын егжей – тегжейлі білуді баланың санасына ойын арқылы жастайынан сіңіре білуді көздеген. Ойын бала табиғатымен егіз. Өйткені бала ойынсыз өспек емес. Бала отбасы тәрбиесі және өзін қоршаған ортамен тығыз араласа отырып ана тілін үйренеді. Мектеп табалдырығын алғаш аттаған балаларға ана тілін оқытудың тиімді әдістеріне ерекше мән беріледі. Баланың сөздік қорын молайтып, сөзді еркін, өз мағынасында қолдануға, тез жылдам сөйлеуге жаттықтыруға ойын бірден – бір таптырмайтын құрал.

Ұлттық ойынның түрлерін сабаққа көп қолданып жүрмін

Мысалы, «Бәйге», «Баспалдақ», «Ақ сүйек», «Жамбы ату», т.б. ойындарының математикалық мазмұнын оқылатын тақырыптарға сәйкестендіріп пайдалануға болады.

Ғасырлар бойы даналығымен, өміршеңдігімен дәлелденген халықтық педагогика үлгілері тәрбиенің қайнар көзі болып табылады. Қаншама заман өтсе де маңызын жоймаған халықтың педагогикалық мұрасын тәлім тәрбиенің түп қазығына айналдыру ата ананың да, мектеп мұғалімдерінің де асыл борышы. Баланың ақыл ой, зердесін тәрбиелеуде атам заманнан жиналған мол тәжірбиесі ғасырлар бойы сараланып, ұлттық тәлім тәрбие дәс Ойынды жүргізу барысында балаларды ұлттық ойындардың желісі арқылы тақырыпқа сәйкес ойын-есептер ұйымдастыру, сол арқылы олардың бойына ибалық, байсалдылық, тапқырлық, шыншылдық және т.б. қасиеттерді сіңіру, қалыптастыру — басты нысаны

Математика сабағында халық ойындарын қолданудың түрлі жолдары бар. Мысалы: ойын сабақтың басында, не ортасында, не соңында қолданылуы мүмкін.Ойынды сабақтың басында қолдану үй тапсырмасын тексеруге оқушылардың түгел қатысуына мүмкіндік туғызады.Ортасында оқушылардың шаршағанын басып, сергіту жаттығуы мақсатында қолданылады.Сабақтың соңында сабақты бекіту немесе сол сабақтан алған білімді жинақтау.Математика сабақтарында «Қыз қуу», «Қан талапай», «Теңге алу», «Арқан тартыс» «Садақ ату» сияқты қазақтың ұлттық ойындарын қолдануға болады. Мәселен, «Қыз қуу» ойыны. Алдымен сұрақтар беріледі. Содан кейін есеп оқылады. Ойын шарты түсіндіріледі. Атам қазақ қыздың жолы — жіңішке демекші, алдымен қыз бала тапсырманың бірінші мысалын орындайды, содан кейін екінші карточкамен ер бала орындайды. Егер ер бала дұрыс шығарып, бұрын орындаса, онда қызды ұстап алған болып есептеледі. Қыз бірінші болса, онда ер балаға жеткізбей жеңіске жеткен болады.

«Қан талапай» -

Бұл асықпен ойналатын ойын.Бұл ойынға нөмірленген асық алынады.Нөмерге байланысты карточка алынады.Асық жерге шашылады,ал балалар талапайлап асық алады.Нөмірлері бойынша карточкадағы есепті шығарады.Кім тез әрі дұрыс шығарса,сол жеңіске жетеді.Көбейту кестесіне қолданса болады. 1 Сыныпта буындар құрап оқуға болады.

«Теңге алу»

Бұл ойынды салыстыру, ерекшілігін табу, айырмашылығын таьуға байланысты есептерді ойнатуға болады.Алдымен сұрақ беріледі. Есептің бірнешеуі оқып талданады.Ұлттық теңгеміздің суреті ілулі тұрады. Екі оқушының қайсысы есепті дұрыс орындаса, сол төл теңгемізді алып отырады.

«Арқан тартыс»

Бұл ойынында алдымен ойынға байланысты сұрақтар беріледі.Тақтаға арқан суреті ілінеді.Көбейту кестесі бойынша берілген тапсырмаларды кім көп орындаса, сол топ жеңіске жететіндігі айтылады.

.«Орамал тастау» ойыны.

Балаларға сан құрамын толық меңгертуге және есеп құрап шығара білуге үйрету. Ауызша, жазбаша есептеу дағдыларын қалыптастыру.

Керекті құралдар: Әр топқа бір-бірден бет орамал таратылады. Үлкен етіп жазылған 13,15,16 сандары.

Мазмұны: Топ қатарға байланысты топқа бөлінеді. Әр қатар бір топ болып есептеледі. Ойын басқарушы бала бір қолына орамал алады, ал екінші қолына жазылған сан алады. Бала санды жоғары көтеріп, орамалды өзі қалаған балаға береді. Ол санның құрамын айтып, орамалды келесі балаға жалғастырып, бала бірден жауап береді. Қалған топтың балалары ойынды бақылап отырады.

13=10+313=14-1 т.с.с.

1-ші топ болған соң, 2-ші, 3-ші топтар жалғастырады. Ойын барысында әр топтың тұсына (тақтаға) қате жіберген жағдайда, белгі қойып отырады.…