Уот Тайлер көтерілісі туралы тарихи таныстырылым

Уот Тайлер көтерілісі

Тақырып:

1381 жылы көктемде Англияның оңтүстік- шығысында шаруалар көтерілісі басталды. Оған Франциямен соғысты жалғастыру үшін жаңа салықтың енгізілуі себеп болды. Көтерісшілер салық жинаушыларды ұрып-соғып, олардың кейбіреулерін өлтіріп те жіберді. Көтеріліске бұрын Жүз жылдық соғысқа қатысқан Уот Тайлер басшылық етті. Англияға жақын жатқан екі графтықтың шаруалары астанаға қарай аттанды. Олар корольдің « ақымақ кеңесшілерін » жазалап, корольге өз талаптарын орындатуды көздеді.

Көтерісшілер үкімет қамап қойған діндар Джон Боллды түрмеден босатып алды. Ол шаруаларды үкіметтің зорлық-зомбылығына қарсы үгіттеушілердің бірі болатын. Джон Болл король соттарының сатқындығын, епископтардың тойымсыздығын, феодалдардың қаталдығын әшкереледі. Ол тыңдаушыларға « Адам ата жер жыртып , Хауа ана жіп иірген кезде кім дворян болған еді ?» деген сауалды жиі қойғанды жақсы көретін .

Англияның кедейлері көтерілісшілерге қақпаны ашып берді. Шаруалар король сыбайластарының үйлерін талқандап, өшіккендерін өлтіріпте жіберді. Қалада көптеген жазықсыз адамдар да шаруалар соққысына жығылып, қаза тауып жатты.

Король II Ричард көтерісшілермен кездесуге мәжбүр болды. Көтерісшілер мынадай талап қойды:

-жеке адамдардың тәуелділігін жою;

-жерді пайдаланғаны үшін оның иесіне салықты тек ақшамен төлеу;

-қалалар мен селоларға сауда бостандығын беру;

-көтерісшілерге кешірім жариялау;

Король бұл талаптармен келісіп, уәдесін орындайтындығы туралы грамоталар беруге жарлық етті. Шаруалардың бірсыпырасы Англияны тастап, үйлеріне тарап кетті. Бірақ көтерісшілердің бір тобы бұл жеңілдіктерге қанағаттана қоймай, Уот Тайлер және Джон Боллмен бірге Англияда қалып қойды. Олар корольмен екінші рет кездесіп, жаңа талаптар қойды. Ол талаптар:

-епископтар мен монастырьлардың жерлерін тартып алып, шаруаларға үлестіру;

-корольдерден басқа барлық агылшындардың теңдігін орнату, яғни дворяндардың артықшылықтарын жою тұрғысында болды.

Король шаруалармен келіссөз жүргізіп жатқанда агылшын мэрі Уот Тайлерді опасыздықпен өлтіреді. Король шаруаларға толып жатқан уәделер беріп, оларды үйлеріне қайтуға көндіреді. Көсемінен айырылған көтерісшілер Англиядан қайтып кетеді. Көтеріліс шыққан аудандарда король соттары жұмыс істеп, көтеріліске қатысқандарды қатаң жазалайды. Джон Боллға үкім шығарылып, ол да өлім жазасына кесіледі.