Ұрпақ тәрбиесі – ұлт болашағы тәрбие сағаты

Қазақстан Республикасының Ғылым мен Білім министрлігі

Тәрбие сағатты

Тақырыбы:

Сынып жетекшісі:

Керимбаева А.

Ұрпақ тәрбиесі – ұлт болашағы.

Атыраудан Алтайға, Арқадан Алатауға дейінгі ұланғайыр егемен елдің ертеңі-бүгінгі жас ұрпақ.

Бүгінгі ұрпақ-еліміздің болашағы жастарды имандылыққа, салауатты өмір сүруді қолдауға, отаншылдық рухта тәрбиелеу әрбір ұстаздың міндеті деп есептеймін. Оқушыларды салауатты өмір салтын қолдауға тәрбиелеу мақсатында өткізген «Ұрпақ тәрбиесі-ұлт болашағы» атты тәрбие сағатымның үлгісін әріптестеріме ұсынып отырмын.

Мақсаты: болашақ қоғамның салауаттылығы әр адамның денсаулығына байланысты екенін, денсаулықты сатып алуға болмайтынын, сондықтан спиртті ішімдіктерден өздерін аулақ ұстауға, шылымқорлыққа әуестенбеуге, ғасыр дерті болып отырған нашақорлық пен ЖПБИТ (СПИД) ауруының зиянды әдет екенін, одан аулақ болуға тәрбиелеу.

Түрі: ауызша журнал.

Көрнекілігі: көрнекі жазылған мақал-мәтел, нақыл сөздер, сызбалар.

Дайындық: Сұрақтар күні бұрын тиісті мамандар-ата-аналарға (психолог, биолог, заңгер, нарколог, терапевт) тапсырылып, олар мүмкіндігінше жауап беретіндей жағдай жасалды. Оқушыларға мақал-мәтелдер, нақыл сөздер жаттауға тапсырма берілді.

Сабақ жоспары

І. Кіріспе.

ІІ. Ауызша журнал беттері:

Тарихи деректер.

Сауалнама.

Сандар сөйлейді.

Мақал-мәтел, тыйым, нақыл сөз-білгенге ақыл сөз.

Әдеби бет.

Көркем сурет беті.

Ойлан, тап.

Ойтүрткі.

Сабақ барысы:

Тарихи деректер.

Адамзат бірнеше жүз мыңдаған жыл бойы ішімдікті білген жоқ. Спирт ішімдіктерінің шығуы орта ғасырда этил спиртінің алғаш рет алынуынан басталды. Оны жәй ғана технологиялық әдіспен жасайтын болған.XVI ғасырда алхимиктер арақ жасап, дәріханада дәрі ретінде сатқан.

Арақ Ресейге XVI ғасырда әкелінді. 1649 жылдан бастап 1795 жылға дейін халыққа тек қазыналық арақ сатылды. Спирттік ішімдіктерді сатқызбай маскүнемдіктен біржолата арылуға тыйым салудан ешқандай нәтиже шықпады. Мәселен, 1914 жылы Ресейде де, АҚШ-та да спиртті ішімдіктерді өндіруге, сатуға тыйым салынған еді. Мұның салдарынан адамдар арақ-шарап жасауға, жасырын сатуға мәжбүр болды.

Ал, темекі Америкадан шыққан. Ескі Қытай құмыраларында шылым шегіп тұрған адамдардың суреттері кездескенімен, Колумб ашқан жаңалыққа дейін Ескі Дүниеде темекіні білмеген.

Темекінің еріксіз баурап алатын сиқырлы күшінің арқасында Гаити аралындағы Табаго провинциясының атымен аталған бұл өсімдік, басқа елдер мен құрлықтарға таралған. Х. Колумбтың екінші жорығынан кейін (1493-1496) темекінің тұқымы Испанияға әкелінеді.Одан Европаның көршілес елдеріне тарайды да, теңіз және керуен жолдарымен жер шарының түпкір түкпіріне жеткізіледі. Темекінің тез таралуына, әрине, оның тез баурап алатын қасиеті себепші болды. Ал адамға оның алдында өзін ұстау қиынға түсті. Біз қазір некотиннің ерітуші қасиетін білеміз, бірақ ол кезде темекінің ерекше қасиеті бар деп танылды. Мысалы, темекі шипалы, оның түтіні ауруларды, жын-шайтанды және т.б. аластайды деп есептеледі. Сондай-ақ темекі адамға қуат беретін және тыныштандыратын құрал деп білді. Темекі жапырағы емдік зат ретінде қолданылды. Есірткі бағзы замандардан қолданылып келе жатқан дерт екені тарихтан белгілі. Біздің заманымызға дейінгі 2700 жылдары Қытайда наша пайдаланылды деген дерек бар. Ал осы ғаламат ұлы мемлекет Қытайды кішкене ғана, халқының саны жағынан да, жер көлемі жағынан да шағын Ұлыбритания осы апиынның арқасында өзінің отарына айналдырып, халқын құл есебінде ұстағаны да тарихтан мәлім. Есірткінің ең к

Есірткіге қарсы күрес ХХ ғасырдың басында халықаралық сипат алып, арнайы құжаттар бекітілді. 1946 жылдан бақылау Біріккен Ұлттар Ұйымының құзырына көшті.

ЖПБИТ (СПИД).Жер шарының әр түкпіріндегі медецина мамандары арасында «адам өміріне өте қатерлі осы ауру қайдан пайда болды» деген айтыстар күні бүгінге дейін жүріп келеді.

АҚШ ғалымдары ЖПБИТ (СПИД) туралы жүргізілген ғылыми жұмыстардың нәтижесінде сүйене отырып, «бұл ауру адам баласының белгілі бір бағытта жүргізілген ісінің жемісі» деген тоқтамға келді.

ЖПБИТ (СПИД) ауруының пайда болуы жайындағы Берлинде тұратын Лилли және Якоб Сегалдардың ғылыми зерттеу жұмыстарының нәтижесі зор болды. Қазақстанда бұл ауру алғаш рет Теміртау қаласында тіркеліпті. Міне биыл осы індеттің елімізді кезіп жүргеніне 18 жыл болыпты.

Ішімдікке, темекі тартуға, нашақорлыққа әуестенушілер осы зиянды заттардың адам өміріне қаншалықты қауіп төндіретінін білмей ме екен?

Аты жаман індетке апаратын тура жол осы маскүнемдік, нашақорлық екенінше?

Шылым шегу - өте зиянды әдет. Темекі түтінінде никотин, күкірт қышқылы, аммияк сияқты көптеген зиянды заттар бар. Ағза никотинге үйренген жағдайда оның қорғану қасиеті әлсіреп, адам темекінің жағымды қоздыру әсерін ғана түсінеді. Бірақ бұл адамшы түйсік, өйткені темекі түтініндегі заттар денсаулық үшін өте қауіпті. Алкогольдің қай түрінде болса да адамды мас ететін этил спирті бар. Ол денсаулыққа өте зиянды қоспа. Алкогольдің құрамында адам ағзасына пайдалы минерал, витамин, ақуыз бен май атаулы жоқ.

Сондықтан бұл ішімдіктер қорекке де, азыққа да жатпайды. Бір сөзбен түйіндегенде организм үшін күш-қуат бермейді, пайдасыз.

2. Сауалнама.

«Жас алаш», «Егемен Қазақстан», «Ұлан», «Ақжелкен», «Дидар», «Аякөз жаңалықтары» газет-журнал тілшілері мамандарға сұрақ қояды.

Психологқа:

Спирт ішімдігінің әсері қандай?

Адам нашақор екенін сыртқы белгісіне қарап қалай ажыратуға болады?

Шылым шегуге үйрену сатылары туралы не айтасыз?

Биологқа:

Спирттік ішімдік адам ағзасына қалай әсер етеді?