«ҰЖЫМНЫҢ КҮШІ» ЖОБАСЫ, 8 сынып

«ҰЖЫМНЫҢ КҮШІ» ЖОБАСЫ АЯСЫНДА 8 -СЫНЫПҚА АРНАЛҒАН САБАҚТАР

1-сабақ

Тақырыбы: «Көру, сезіну, есту»

Көпшілік пікірінде әрқашан шындық бола бермейді, бірақ ұжымдық пікірде даналық

болуы мүмкін. Джон Стюарт Милль

Мақсаты:Қарым-қатынасдағдыларындамыту,басқалардыңкөзқарасын тыңдау және құрметтеу, сондай-ақ ортақ пікірге келу дағдысын дамыту.

Жоспарланған нәтижелер:

Сыныптағы және қоғамдағы ұжымдық пікірдің мәні мен рөлін түсіну.

Тыңдау дағдыларын дамыту, басқа адамдардың пікірін құрметтеу.

Өз көзқарасын дәлелдей білу және талқылауларға қатысу.

Орынды сынды қабылдап, өз пікірлерін бейімдей білу.

Ұжымдық пікір негізінде ортақ шешім қабылдау дағдыларын және ынты- мақтастық дағдыларын дамыту.

Өз пікірін айтуда өзіне сенімділігінің артуы және өзін-өзі бағалауы.

Ресурстар: кейс жобасы: сыныпта белгілі бір жерде орналасқан және барлығы- на қолжетімді сұрақтар мен ұсыныстарға арналған, қорап (қорапша).

Сабақ барысы:

Кіріспе Сәлемдесу

Оқушыларға түрлі ұлт өкілдеріндей бір-бірімен амандасуды ұсынады.

қолын жүрегіне қою (Үндістан);

қолды кеудеге бүгіп, иілу (Жапония);

өз қолын алу (Қытай);

алысырақ тұрып, бір-бірімен әлсіз қол алысу (Ұлыбритания);

жақын тұрып, бір-бірінің қолын қатты қысу (Германия);

қатты құшақтасу (славяндық әдет-ғұрып);

сол қолымен құлағын, оң қолымен бас киімін ұстап, тілін көрсету (Тибет);

Мұғалім: соңында, барлық әлем адамдары сияқты, бір-бірімізге жылы жүзбен қарап, қол бұлғап, сәлемдесейік.

Мұғалімге арналған ұсынымдар

Мәдени ерекшеліктерді талқылау: неліктен әртүрлі мәдениеттерде сәлем- десудің әртүрлі тәсілдері қолданылады. Бұл қызықты диалогтар мен әртүрлі мә- дениеттің құпиясын түсінуге әкеледі.

Сәлемдесу тәсілдерін көрсеткеннен кейін, оқушылардан әртүрлі мәдени- еттер туралы не білгендері және бұл олардың бір-бірін жақсы түсінуіне және құр- меттеуіне қалай көмектесетіні туралы өз ойларымен бөлісуін сұраңыз.

Негізгі бөлім Ақпараттық блок

Ұжымдық пікір – бұл топтың немесе ұжымның барлық мүшелерінің пікірлері мен сенімдерінің жиынтығы. Ұжымдық пікір қатысушылар арасындағы идеялар- ды, пікірлер мен ақпаратты бөлісу және талқылау арқылы қалыптасады. Басқа адамдардың пікірін тыңдай білу, тіпті өзіміздің пікірімізден өзгеше болса да, оларды құрметтей білу маңызды. Ұжымдық пікір неғұрлым объективті және то- лық болуы мүмкін, өйткені ол әртүрлі адамдардың көзқарастары мен тәжірибе- лерін ескереді.

Белсенді тыңдау дағдыларына басқа адамдарды мұқият және мақсатты түр- де тыңдау және түсіну қабілеті жатады. Бұған әңгімелесушінің сөйлеуіне назар аударуы, негізгі ақпаратты анықтауы, нақтылау сұрақтарын қоюы, эмпатия көр- сетуі және әңгімеге қызығушылық танытуы кіреді. Белсенді тыңдау дағдылары қарым-қатынасты жақсартуға, нығайтуға және басқа адамдармен де қарым- қатынас тиімділігін арттыруға көмектеседі.

Ассертивтілік – бұл жеке өмірде және қызметте жақсы көмектесетін «икемді дағдылардың» тұтас кешені. Кең мағынада, бұл басқалардың пікіріне қарамастан, өзіне сену және басқа адамдармен үйлесімді болу мүмкіндігі. Ассертивті стиль диалогта өзін тиімді көрсетуге, басқа адамдардың көзқарасы мен сенімдерін құрметтей отырып, өз көзқарасын қорғауға бағытталған. Ассертивті мінез-құлық, сондай-ақ адамның өзін-өзі бағалауын жоғары деңгейге көтеруге ықпал етеді және басқалардың оған деген құрметін арттыра түседі.

Практикалық бөлім

Белсенді тыңдау дағдыларына арналған «Жұптық тыңдау» жаттығуы

Нақтылау әдісі - бұл айтылғандардың кез келгенін нақтылау немесе түсіндіру туралы өтініш. Мұндай жағдайда нақтылау сұхбаттасушының сезімдері мен ойла- рын түсінуге мүмкіндік береді.

Мұғалім сыныпты жұптарға бөледі. Бір оқушы өзінің қызығушылықтары, хоббиі немесе соңғы оқыған кітабы туралы айтады. Ал екіншісі белсенді түрде тыңдап, нақтылау сұрақтарын қоюы керек. Содан кейін балалар рөлдерін өзгертеді.

Қорытынды: Белсенді тыңдау және қарым-қатынас дағдыларын дамыту уақыт пен тәжірибені қажет ететінін есте ұстаған жөн. Сондықтан мұндай әре- кеттер мен жаттығуларды үнемі жүргізу қарым-қатынаста сенімді және тиімді болуға көмектеседі.

Егер жаттығу барысында кейбір оқушылардың белсенді тыңдау дағдылары дамымағаны анықталса, оқушылардан, мектептен тыс жағдайда қарым-қатынас пен белсенді тыңдау дағдыларын дамытуға қолдау көрсету үшін, ата-аналарымен сөйлесулерін сұраңыз.

Мұғалімге оқушылармен үнемі кері байланыс орнатқан жөн, осылайша олар өздерінің жетістіктерін бағалай алады және олар үшін әлі не істеу керегін біледі. Белсенді тыңдау дағдыларының жеткіліксіз дамуы сыныптағы өзара әрекеттесу- ге кедергі келтіруі мүмкін.

Мұғалімге арналған ұсынымдар:

Тақырыптардың әртүрлілігі: оқушыларға талқыланатын тақырыптарды таңдауға көбірек еркіндік беріңіз. Мысалы, оларға өздері барған ең таңғажайып жер немесе басынан өткен қызықты оқиға туралы сөйлесуді ұсы- ныңыз. Бұл талқылау аймағын кеңейтуге және жаттығуды қызықты етуге мүмкін- дік береді.

Нәтижелерді бірлесіп талқылау: жаттығудан кейін оқушылардың бір-бірі ту- ралы не білгені, қандай сұрақтар ең қызықты болғаны туралы пікірталас өткізіңіз. Бұл оқушыларға белсенді тыңдау мен нақтылау сұрақтарының маңыздылығын түсінуге көмектеседі.

Оқушыларға белсенді тыңдауға қалай қол жеткізгені және қандай әдістерді қолданғаны туралы қысқа рефлексиялық жазбалар жазуды ұсыныңыз. Тәжірибе алмасу және дағдыларды жетілдіру үшін мұны сыныпта талқылаңыз.

Топтық жұмыс. Талқылау «Ұжымдық пікір дегеніміз не және оны қалай түсі- несіз?»

Мұғалім сыныпты топтарға бөледі. Әр топқа «Ұжымдық пікір дегеніміз не және оны қалай түсінесіз?» деген сұраққа жауап беруді және оны талқылауды ұсына- ды. Топтар өз ойларын жазады және талқылайды. Әр топ өз жауаптарын бүкіл сы- ныпқа айтады. Содан соң сынып ол жауаптарды талқылайды. Оқушылар өз пікір- лерімен және идеяларымен бөліседі.

Талқылау үшін келесі сұрақтарды қолдануға болады:

Ұжымдық пікірдің қалыптасуына қандай факторлар әсер етеді?

Ұжымдық пікір жеке пікірден қалай ерекшеленуі мүмкін?

Ұжымда өз пікіріңізді білдірудің қандай жолдары бар?

Ұжымдық пікірдің артықшылықтары мен кемшіліктері қандай?

Мұғалімге арналған ұсынымдар:

Топтық талқылау кезінде оқушыларды басқа топтармен пікір алма- суға шақырыңыз. Мысалы, әр топқа басқа топқа сұрақ қоюға немесе олар- дың жауабы бойынша өз ұстанымын білдіруге мүмкіндік беруге болады.

Оқушыларға талқылау және идеялармен бөлісу үшін топтар арасында қозғалуға мүмкіндік беріңіз. Бұл оқушыларға өз тобының пікірін ғана емес, көптеген пікірлер мен идеяларды көруге көмектеседі.

Әр оқушыдан топтарда талқылау басталғанға дейін тақырып туралы өз ойларын жазып алуын сұраңыз. Топтық талқылаудан кейін оларға өз иде- яларын қосуға немесе өзгертуге мүмкіндік беріңіз.

Жалпы қорытындыларды синтездеу және талқылау: топтарда пікір алмасқаннан кейін әртүрлі көзқарастарды ескеретін жалпы қорытындылар- ды әзірлеу үшін талқылау жүргізіңіз. Бұл бүкіл сынып деңгейінде диалог пен пікір алмасуды ынталандыруға көмектеседі.

2. «Ассертивті стиль» интерактивті жаттығуы

Топ «сөйлеуші» рөлін ойнайтын бір өкілді таңдайды, ал қалғандары

«тыңдаушы» рөлін атқарады.

«Сөйлеуші» белгілі бір тақырып бойынша өз пікірін немесе өтінішін айтады, мы- салы: «Мен сабақ кестесін өзгерткім келеді» дейді де, өз дәлелдерін келтіреді.

«Тыңдаушылар» сөйлеушіні мұқият тыңдайды, нақтылау сұрақтарын қояды. «Сөй- леуші» өз пікірін білдіргеннен кейін, тыңдаушылар ұсынылған идеяға қатысты өз ойларын: «қолдайтынын» немесе «қарсы» екендіктерін дәлелдер келтіре отырып айтады және осы тақырып бойынша өз пікірлерін тұжырымдайды.

«Сөйлеуші» тыңдаушылардың пікірін тыңдайды. Осыдан кейін, барлық ай- тылған пікірлер мен дәлелдерді ескере отырып, сөйлеуші мен тыңдаушыларға консенсусқа (талқылау тәртібімен қол жеткізілген жалпы келісім) немесе ымы- раға (ортақ шешімге) келуді сұрауы керек.

Қорытынды. Оқушылар өз ойлары мен сезімдерін білдіруге сенімді бола бастайды, және өз көзқарастарын қорғай алады. Оларда тиімді қарым-қа- тынас дағдылары қалыптаса бастайды, басқа адамдардың көзқарастарын құрметтейді және тыңдайды. Болашақта басқа адамдармен қарым-қатынас жасауға көмектесетін құнды тәжірибе мен дағдыларға ие болады.

Мұғалімге арналған ұсынымдар. Оқушылардың тренингтен алған әсер- лерімен және өз ойларымен бөлісуі үшін талқылау мен талдау жүргізіледі.

Барлық қатысушыларға сөйлеуге және тыңдауға мүмкіндік беріңіз. Бұл жаттығуды интерактивті етеді және әр оқушыға өз ойла- ры мен дәлелдерін айтуға мүмкіндік береді.

Әр қатысушы өз пікірін білдіргеннен кейін, тақырыпты жалпы топта талқылауды ұсыныңыз. Бұл көптеген көзқарастар мен дәлел- дерді көруге көмектеседі.

Әрбір қатысушы алдыңғы қатысушылардың айтқанына бірдеңе қоса алатын немесе келісімін немесе келіспейтінін білдіретін шеңбер бойынша пікір алмасуды ұйымдастырыңыз.

Талқылау аяқталғаннан кейін оқушыларды әртүрлі көзқарастар мен дәлелдерді ескере отырып, ортақ келісімге келуге немесе ымы- раға келуді ұсыныңыз.

Жобалық қызмет. Идеяларды жинау, ұйымдастыру және жоспарлау:

«Менторинг» (Тәлімгерлік)

Сегізінші сынып оқушылары төртінші сынып оқушыларына қолдау көрсететін, олармен жобаларды жүзеге асыратын және оқу жылы ішінде оларға үлгі болатын менторинг жүйесін енгізуді ұсыныңыз. Жоғары және бастауыш сынып оқушыла- ры арасында менторинг және қолдау мәдениетін қалыптастыру мектепте жағым- ды қарым-қатынас пен қоғамдастық сезімін қалыптастыру үшін өте пайдалы бо- луы мүмкін.

Оқушыларға төртінші сынып оқушыларымен бірлесіп жобаларды жүзеге асы- ратын топтарға бөліну ұсынылады.

Әр топқа кез келген әлеуметтік мәселені шешуге бағытталған жоба тақырыбын таңдауды ұсыныңыз.

Жоба нұскалары: қарттарға, мүгедектігі бар адамдарға, экологиялық жоба- ларға, жануарларға арналған баспаналарға және т. б. көмек көрсету

Мұғалімге арналған ұсынымдар

Оқушыларды осы жобадан не күтетінін және оған не қосуға дайын екенін талқылауды ұсыныңыз. Бұл оларға не ұсына алатынын және не алғысы келетінін нақты анықтауға көмектеседі.

Оқушылар өз тәжірибелерімен бөлісе алатын, жобаны жақсарту бойынша ұсыныстарын айта алатын және ненің пайдалы, ал ненің пайдалы болмағанын талқылай алатын кері байланыс тетігін қамтамасыз ету маңызды.

Процесті қадағалайтын және қажет болған жағдайда қолдау көрсететін жа- уапты жоғары сынып оқушылары-менторларды тағайындаңыз.

Егер оқушылар дайын болмаса, қатысуға мәжбүрлемеу маңызды. Ерікті қа- тысу атмосферасын құру күйзеліс пен ыңғайсыздықты болдырмауға көмектеседі.

Үй тапсырмасы (сабақтан кейін):

Мұғалім топтарға таңдалған тақырыптар бойынша жоба жоспарын әзірлеуді және жобаларда бірлесіп жұмыс істеу үшін төртінші сынып оқушыларымен іс-ша- раларды қалай өткізетінін талқылауды ұсынады.

VІ. Қорытындылау

Рефлексия. Оқушылар өз ойларымен және сабақтан алған әсерлерімен бөліседі. Рефлексия үшін келесі сұрақтарды қолдануға болады:

Сабақта айтылған идеялар мен көзқарастардың қайсысы есіңізде қалды?

Сабақ барысында сіз қандай қарым-қатынас және ынтымақтастық дағдыла- рын қолдандыңыз?

Өз ойыңызды айтқанда, екінші адамды тыңдаған кезде өзіңізді қалай сезін- діңіз?

Ұжымдық пікірді қолданудың қандай артықшылықтары мен кемшіліктері бар деп ойлайсыз?

Фронтальды рефлексияны ұйымдастыру: мұғалім рефлексия процесін неғұр- лым формальды ете алатын және оған жеке көзқарасты төмендететін пікірталас сұрақтарын қояды.

Мұғалімге арналған ұсыным: оқушыларды сабақ туралы ойларын, эмоция- лары мен әсерлерін жетекші сұрақтарсыз өз бетінше жазуға шақырыңыз. Бұл оларға өз ойлары мен сезімдерін еркін білдіруге көмектеседі.

Сондай-ақ, оқушылар өздері қатысқан талқылауға қосқан үлесін, белсенділік деңгейін және басқа қатысушылармен өзара әрекеттесуін бағалай алады.

ден 5-ке дейінгі шкаланы қолданыңыз, мұндағы 1 - қатысу деңгейі өте төмен, ал 5 - қатысу деңгейі өте жоғары.

Сабақ аяқталғаннан кейін мұғалім барлық оқушыларға ынтымақтастық тілей- ді және барлық сұрақтар мен тілектерді жобаның кейсіне салуға болатындығын еске салады.

Сонымен қатар, оқушыларға сабақтан кейін өз ойларымен бөлісудің әртүрлі тәсілдерін ұсыныңыз: жеке әңгімелер, анонимді жазбалар немесе электронды формалар арқылы біз кері байланыс жасаймыз. Бұл оқушыларға өз ойларын біл- діруге көбірек мүмкіндік береді.

сабақ

Тақырыбы: «Басқаларды түсіну қабілеті»