Ыбырай Алтынсарин туралы тәрбие сағаты

Тақырыбы: Дала жұлдызы — Ыбырай Алтынсарин.

Мақсаты: Ы.Алтынсарин туралы түсініктерін кеңейту.Ы.Алтынсариннің шығармаларымен таныстыру.Білімге деген ынталарын , құлшыныстарын арттыру.

Сабақтың түрі:Аралас сабақ.

Сабақтың әдісі: Түсіндіру,сұрақ-жауап,әңгімелеу.

Сабақтың барысы:

Ұйымдастыру кезеңі

Оқушылармен амандасу, түгендеу.

Жаңа сабақ.

Ал енді, сабағымызды бастамас бұрын Ы.Алтынсариннің өмірі мен шығармашылығына қысқаша тоқтала кетсек. Ыбырай Алтынсарин (шын аты — Ибраһим, 1841—1889) — қазақтың аса көрнекті ағартушы-педагогы, жазушы, этнограф, фольклоршы.Туып-өскен жері — Қостанай облысының Қостанай ауданы, Арқарағай ауылы. Өз әкесі Алтынсары Ыбырайдың 4 жасар кезінде қайтыс болады, үлкен әкесі Балғожаның тәрбиесінде өседі. 1844 жылы Орынборда қазақ балаларына арналған жетіжылдық мектеп ашу туралы патша ережесі бекітіледі. Балғожа осы ашылмақ мектепке 1846 жылы 5 жасар немересі Ыбырайды жаздырып қояды. 1850 жылы 23 тамызда орыс-қазақ мектебі ашылып, қазақтардан 30 бала алынады, солардың бірі Ыбырай Алтынсарин болады. Алтынсаринның мектеп ашу, бала оқыту, ондағы тәлім-тәрбие жұмыстарын алдына нысана етіп қойып, белгілі жүйемен жүргізу мәселесі өз алдына, сонымен қатар ол өзінің педагогтік, тәрбиешілдік міндетін бір минут ұмытпай, оны әрбір ісінде жүзеге асыруға тырысады.

«Халық мектебі үшін мұғалімдер барлығын тұтастырады. Оқытушылық жұмысына деген дайындығы, өз істеріне деген сүйіспеншіліктері - барлығы мұғалімдерге байланысты.

«Мұғалім – мектеп жүрегі» ,- деп өз уақытында біздің жерлесіміз, ғұлама-этнограф, ақын, ұлы ағартушы Ыбырай Алтынсарин жазған.

Өзінің қысқа өмір кезеңінде ол өзінің жарқын ізін Қазақстанда да, Ресейде де қалдырды. Орыс тілін білу ол үшін мәдениет пен ғылымның басты кілті болды, сондықтан ол Орынборда Шекаралық комиссия алдында қазақ балаларын оқытатын арнайы мектепте білім алып, жазушы, аудармашы болып жұмыс істеп, өз халқының сауатын ашуды, қазақ балаларына мектеп ашуды, қазақ қыздарын оқытуды армандады. Өзінің білімін, күш-жігерін және де аға тәлімгерлерінің – Орынбор Шекарашылық комиссия әкімшілік өкілдері В.В. Григорьев, Н.И. Ильминский, В.В. Катаринский және т.б. арқасында, сонымен қатар өзінің мақсатқа жетуге талпынуы арқылы жарқын армандарын Қазақ даласында өзі жандандырды.

Біраз ғасырлардан кейін Ыбырай Алтынсаринмен ашылған мектептер өздерінің мерейтойларын – Қостанай қаласындағы дарынды балаларға арналған мектеп-интернатына 130 жыл, Торғай мектебіне 150-жыл, Ұлы мұғалімнің құрмет атына ие болған оқу орындары, Ы.Алтынсарин атындағы Рудный әлеуметтік-гуманитарлық колледжіне 75 жыл және т.б. толуын атап өтуде.